Μήπως είστε το περιπολικό της σχέσης;

«Είσαι καλά;»

Η ερώτηση ακούγεται σαν ενδιαφέρον για τον άλλον. Μερικές φορές όμως κρύβει κάτι διαφορετικό. Την ανάγκη να καθησυχάσουμε τον εαυτό μας ότι όλα είναι εντάξει. Ότι ο σύντροφός μας δεν είναι θυμωμένος, ότι δεν απομακρύνεται και ότι δεν πρόκειται να μας απορρίψει.

Δεν απαντά αμέσως.

(Στο μεταξύ έχουμε ήδη βγάλει τα συμπεράσματά μας.)

Κοιτάζει αλλού για λίγα δευτερόλεπτα και συνεχίζει αυτό που κάνει.

(Και πιθανότατα τον έχουμε ήδη εξαντλήσει.)

Και ξαφνικά το μυαλό αρχίζει να δουλεύει. Μήπως είναι θυμωμένος; Μήπως τον στενοχώρησα; Μήπως έκανα κάτι λάθος;

Οι περισσότεροι από εμάς έχουμε βρεθεί κάποια στιγμή σε αυτή τη θέση. Να προσπαθούμε να καταλάβουμε τι σκέφτεται ο σύντροφός μας, να βγάζουμε συμπεράσματα από έναν μορφασμό ή από μια αλλαγή στον τόνο της φωνής του.

Το να ενδιαφερόμαστε για τα συναισθήματα του συντρόφου μας είναι φυσικό. Το πρόβλημα αρχίζει όταν η προσοχή μετατρέπεται σε διαρκή επαγρύπνηση. Όταν αρχίζουμε να λειτουργούμε σαν περιπολικό, που ψάχνει συνεχώς για κάτι ύποπτο. Τότε η προσοχή στα συναισθήματα του άλλου παύει να είναι φροντίδα και γίνεται πηγή άγχους.

Συμβαίνει και σε εσάς;

Η συμπεριφορά αυτή συνήθως δεν εμφανίζεται ξαφνικά. Εγκαθίσταται σταδιακά και μπορεί να περάσει απαρατήρητη για μεγάλο διάστημα.

Ίσως τον ρωτάτε συχνά εάν είναι θυμωμένος μαζί σας ή εάν όλα είναι καλά μεταξύ σας. Μπορεί να βρίσκεστε διαρκώς σε επιφυλακή, αναζητώντας σημάδια δυσαρέσκειας ή απογοήτευσης πριν ακόμη εκφραστούν.

Πολλοί άνθρωποι ξαναζούν στο μυαλό τους συζητήσεις που έχουν ήδη τελειώσει, προσπαθώντας να εντοπίσουν μια φράση ή μια στιγμή που ίσως προκάλεσε ενόχληση. Άλλοι προσέχουν υπερβολικά κάθε λέξη που λένε ή αποφεύγουν ορισμένα θέματα για να μη δημιουργηθεί ένταση.

Δεν είναι σπάνιο επίσης να ζητάει κάποιος συγγνώμη για πράγματα που δεν αποτελούν δική του ευθύνη ή να αισθάνεται υπεύθυνος για τη διάθεση και την ψυχική κατάσταση του συντρόφου του.

Κάποιες φορές η προσπάθεια να διατηρηθεί η ηρεμία είναι τόσο έντονη, ώστε αρχίζουμε να λέμε όλο και λιγότερα από αυτά που πραγματικά σκεφτόμαστε ή αισθανόμαστε. Μακροπρόθεσμα όμως αυτό μπορεί να οδηγήσει σε απογοήτευση και συναισθηματική απόσταση.

Γιατί γινόμαστε περιπολικά στη σχέση;

Συχνά πίσω από αυτή τη συμπεριφορά κρύβεται ανασφάλεια. Πολλοί άνθρωποι έχουν εκπαιδευτεί  από μικροί να παρατηρούν προσεκτικά τις διαθέσεις των άλλων. Έχουν μάθει να προσπαθούν να προβλέψουν μια σύγκρουση, να αποφύγουν μια ένταση ή να προστατευτούν από την αδιαφορία ή την απόρριψη.

Σχετικό θέμα: Όταν έχετε μεγαλώσει συναισθηματικά «ορφανοί»

Μεγαλώνοντας, αυτή η συνθήκη μπορεί να μεταφερθεί και στις ερωτικές σχέσεις. Έτσι, η συνεχής παρακολούθηση των συναισθημάτων του άλλου δεν αφορά πάντοτε εκείνον. Αφορά περισσότερο  στη δική μας ανάγκη να νιώσουμε ασφαλείς. Όταν φοβόμαστε την απόρριψη ή την εγκατάλειψη, είναι εύκολο να αρχίσουμε να αναζητούμε συνεχώς επιβεβαίωση. Να προσπαθούμε να προβλέψουμε τι σκέφτεται ο άλλος για να διορθώσουμε κάθε πιθανό πρόβλημα πριν ακόμη εμφανιστεί.

Ποιες είναι οι συνέπειες;

Παρότι η συμπεριφορά αυτή έχει συνήθως ως στόχο να προστατεύσει τη σχέση, συχνά φέρνει το αντίθετο αποτέλεσμα. Ο νους και το σώμα βρίσκονται διαρκώς σε κατάσταση συναγερμού. Ακόμη και ουδέτερες συμπεριφορές μπορεί να εκληφθούν ως σημάδια κινδύνου.

Η συνεχής προσπάθεια να καταλάβετε τι νιώθει ο άλλος είναι ψυχικά και συναισθηματικά εξαντλητική. Δημιουργεί άγχος, ένταση και μια αίσθηση ότι πρέπει διαρκώς να βρίσκεστε σε ετοιμότητα.

Παράλληλα, όσο περισσότερο επικεντρώνεστε στα συναισθήματα του συντρόφου σας, κινδυνεύετε να χάσετε επαφή με τα δικά σας. Μπορεί να καταπιέζετε ανάγκες, σκέψεις ή επιθυμίες για να αποφύγετε μια πιθανή δυσαρέσκεια.

Με τον χρόνο, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε πικρία και απογοήτευση.

Σχετικό θέμα: Πικρία: Το συναίσθημα που μας δηλητηριάζει

Οι σχέσεις χρειάζονται ειλικρίνεια και ανοιχτή επικοινωνία. Όταν όμως προσπαθούμε διαρκώς να μαντέψουμε τι αισθάνεται ο άλλος, συχνά μιλάμε λιγότερο και υποθέτουμε περισσότερο. Αντί να φέρνει τους ανθρώπους πιο κοντά, αυτή η στάση μπορεί τελικά να δημιουργήσει μεγαλύτερη απόσταση.

Πώς να κατεβείτε από το περιπολικό

Το πρώτο βήμα είναι να αναγνωρίσετε ότι συμβαίνει. Παρατηρήστε τις στιγμές κατά τις οποίες αισθάνεστε υπερβολικά υπεύθυνοι για τα συναισθήματα του συντρόφου σας ή πιάνετε τον εαυτό σας να αναζητά συνεχώς σημάδια επιβεβαίωσης.

Αντί να προσπαθείτε να μαντέψετε τι αισθάνεται, ρωτήστε τον. Οι υγιείς σχέσεις βασίζονται στην επικοινωνία και όχι στις υποθέσεις.

Είναι επίσης σημαντικό να θυμάστε ότι εσείς είστε υπεύθυνοι για τα δικά σας συναισθήματα και ο σύντροφός σας για τα δικά του. Η δυσφορία, η στενοχώρια ή ο θυμός του άλλου δεν είναι πάντοτε κάτι που πρέπει να διορθώσετε εσείς.

Εξίσου σημαντικό είναι να δίνετε χώρο στις δικές σας ανάγκες. Ξεκούραση, τρυφερότητα, προσωπικός χρόνος, ηρεμία. Όλα αυτά αξίζουν την ίδια προσοχή που δίνετε στις ανάγκες του ανθρώπου που αγαπάτε.

Όσο μεγαλύτερη εμπιστοσύνη έχετε στον εαυτό σας και στη θέση σας μέσα στη σχέση, τόσο λιγότερο θα χρειάζεστε τη διαρκή επιβεβαίωση από τον άλλον. Γιατί μια υγιής σχέση δεν χτίζεται πάνω στον φόβο ότι κάτι μπορεί να πάει στραβά. Χτίζεται πάνω στην εμπιστοσύνη· ότι μπορούμε να αντέξουμε ακόμη και όταν τα συναισθήματα του άλλου δεν ανταποκρίνονται στα δικά μας.

---