Σε νέα τροχιά τοποθετεί τις σχέσεις της με τη Δαμασκό η Ευρωπαϊκή Ένωση. Έναν χρόνο μετά την άρση όλων των εναπομεινάντων οικονομικών κυρώσεων κατά της Συρίας τον Μάιο του 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή φιλοξένησε σήμερα στις Βρυξέλλες το Φόρουμ Συντονισμού της Εταιρικής Σχέσης με τη Συρία και πραγματοποίησε τον πρώτο Υψηλού Επιπέδου Πολιτικό Διάλογο με τη νέα συριακή ηγεσία. H Επίτροπος για τη Μεσόγειο Ντουμπράβκα Σούιτσα χαρακτήρισε την ημέρα «ιστορική», συμπροεδρεύοντας με τον Σύρο υπουργό Εξωτερικών και Αποδήμων, Άσαντ Χασάν αλ-Σαϊμπάνι.
Ανταπόκριση – Βρυξέλλες
Τεχνική βοήθεια και πακέτο 620 εκατ. ευρώ
Στο επίκεντρο των ανακοινώσεων της Ντούμπραβκα Σούιτσα βρέθηκε η σύσταση «Κόμβου Τεχνικής Βοήθειας» ύψους 15 εκατομμυρίων ευρώ — εμβληματικής πρωτοβουλίας Team Europe η οποία, όπως ανέφερε η Επίτροπος, «θα λειτουργήσει ως μονόθυρη υπηρεσία» για τη συριακή διοίκηση, παρέχοντας πρόσβαση σε ευρωπαϊκή τεχνογνωσία και συντονίζοντας τη δράση των ευρωπαϊκών αναπτυξιακών οργανισμών. Η σχετική συμφωνία, σύμφωνα με την ίδια, αναμένεται να υπογραφεί «πολύ σύντομα».
Παράλληλα ανακοινώθηκε η ευρωπαϊκή συνεισφορά 14 εκατ. ευρώ για την αποκατάσταση του νοσοκομείου Αλ-Ραστάν στην Χομς και η έναρξη Πρωτοβουλίας Team Europe για την υγεία, με στόχο την ανακαίνιση ενός από τα κομβικά νοσοκομεία της χώρας. Οι κινήσεις αυτές εγγράφονται στο πακέτο των 175 εκατ. ευρώ που είχε ανακοινωθεί κατά την επίσκεψη της κας Σούιτσα στη Δαμασκό τον Ιούνιο του 2025. Η υλοποίηση, όπως παραδέχθηκε η ίδια, «εξαρτάται από την απορροφητική ικανότητα της χώρας».
Για τη διετία 2026-2027, η ΕΕ έχει εγκρίνει νέο πακέτο 620 εκατ. ευρώ το οποίο συνδυάζει προγράμματα κοινωνικοοικονομικής ανάκαμψης με ανθρωπιστική βοήθεια. Εξ αυτών, 280 εκατ. αφορούν τους πυλώνες υποδομών, κοινωνικής συνοχής, μεταβατικής δικαιοσύνης και οικοδόμησης θεσμών. Συνολικά, ΕΕ και κράτη μέλη έχουν διοχετεύσει στους Σύρους από το 2011 περισσότερα από 41 δισ. ευρώ, αποτελώντας μακράν τον μεγαλύτερο διεθνή δωρητή. Από το 2017, η Επιτροπή έχει επίσης διοργανώσει εννέα διεθνείς συνδιασκέψεις δωρητών στις Βρυξέλλες.
Η σημερινή σύνοδος αποτυπώνει επίσης μια ρητή στροφή προς τον ιδιωτικό τομέα. Όπως υπενθύμισε η Επίτροπος, «οι ανάγκες είναι τεράστιες, το δημόσιο χρήμα δεν θα φτάσει», και οι δύο πλευρές συμφώνησαν να εξετάσουν τρόπους ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας, του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και της πρόσβασης σε χρηματοδότηση.
«Δεν υπάρχουν μειονότητες στη Συρία»
Σε ερώτηση δημοσιογράφου του AFP σχετικά με τις εγγυήσεις προστασίας των μειονοτήτων και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ως προϋπόθεση μιας ισχυρότερης σχέσης με τη Δαμασκό, ο Άσαντ Χασάν αλ-Σαϊμπάνι, απάντησε «δεν έχουμε μειονότητες στη Συρία». Υποστήριξε, μάλιστα, πως «η λέξη μειονότητα ίσως συνδέεται με διακρίσεις», προσθέτοντας ότι «υπάρχει ένας ενιαίος συριακός λαός, του οποίου όλοι οι πολίτες προστατεύονται από τους νόμους» της χώρας.
Η διατύπωση (σ.σ. που στην πράξη ακυρώνει την έννοια της μειονότητας ως νομικής και πολιτικής κατηγορίας) ήρθε αμέσως μετά την πιο μετρημένη απάντηση της Επιτρόπου Σούιτσα, η οποία είχε υπενθυμίσει ότι «το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο πρέπει να γίνεται σεβαστό» και είχε καλέσει άπαντες «να αποφύγουν την κλιμάκωση, διότι αυτός είναι ο μόνος τρόπος να ωφεληθεί η Συρία και ο συριακός λαός».
Ερωτηθείσα κατά πόσον πληρούνται σήμερα οι όροι για ισχυρή σχέση με τη Δαμασκό, η Επίτροπος αρκέστηκε σε μια εκτίμηση χρόνου, δηλώνοτνας πως οι Σύροι «βρίσκονται σε καλό δρόμο και αυτό θα βελτιώνεται μέρα με τη μέρα, όμως χρειάζεται χρόνος».
Σημειώνεται ότι, πάνω από έναν χρόνο μετά την κατάρρευση του καθεστώτος Άσαντ, η διοίκηση αλ-Σάρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρά ερωτήματα για την προστασία των Αλαουϊτών, των Δρούζων και των Χριστιανών, τα οποία κατά τη γερμανική και τη γαλλική προεδρία, παραμένουν προϋπόθεση για κάθε προχωρημένη συμβατική σχέση. Η σημερινή απάντηση της Δαμασκού δεν λύνει το ζήτημα. Μάλλον το επανατοποθετεί.
Πρόσφυγες, Λίβανος, Ισραήλ: τα ανοιχτά γεωπολιτικά μέτωπα
Στο μέτωπο των προσφυγικών επιστροφών, η Ντομπράβκα Σούιτσα ξεκαθάρισε ότι η ευρωπαϊκή θέση μένει αμετάβλητη. Δηλαδή, επιστροφές «μόνο εφόσον είναι ασφαλείς, εθελοντικές και αξιοπρεπείς. Δεν πιέζουμε κανέναν».
Ο Σύρος υπουργός Εξωτερικών ευχαρίστησε τα κράτη μέλη που φιλοξένησαν τους Σύρους «επί δεκατέσσερα χρόνια», προσθέτοντας ότι η Δαμασκός δεν επιθυμεί η παρουσία τους να μετατραπεί σε «βάρος» για τις ευρωπαϊκές χώρες.
Σε ερώτηση για τις σχέσεις με τον Λίβανο, ο Άσαντ Χάσαν αλ-Σαϊμπάνι χαρακτήρισε τη γείτονα χώρα «εταίρο» και «γείτονα», αναφέρθηκε στην πρόσφατη επίσκεψη του Λιβανέζου προέδρου στη Δαμασκό, όμως δεν παρέλειψε να σημειώσει ότι «ορισμένες ένοπλες πολιτοφυλακές που δρουν εκτός ελέγχου των λιβανικών αρχών» αποτελούν εξακολουθητική πηγή ανησυχίας (σ.σ. έμμεσος υπαινιγμός για τη Χεζμπολάχ, η οποία είχε στηρίξει στρατιωτικά το παλιό καθεστώς Άσαντ).
Αναφορικά με το Ισραήλ, ο Σύρος ΥΠΕΞ δήλωσε πως «η Δαμασκός παραμένει προσηλωμένη στη συμφωνία του 1974» (δηλαδή, στο αραβοϊσραηλινό πλαίσιο αποστρατιωτικοποίησης) και αναφέρθηκε σε αμερικανική μεσολάβηση που «δεν έχει αποδώσει ακόμη αποτελέσματα». Εξέφρασε εντούτοις την επιθυμία για «ήρεμη και σταθερή σχέση» με το Τελ Αβίβ, ώστε η χώρα του «να επικεντρωθεί στην ανασυγκρότηση και στη δημιουργία ενός ασφαλούς περιβάλλοντος για την επιστροφή των Σύρων».
Από τη Συμφωνία του 1977 σε νέα ευρωμεσογειακή εποχή
Νομική βάση της σημερινής επανεκκίνησης παραμένει η Συμφωνία Συνεργασίας ΕΟΚ-Συρίας που υπεγράφη στις Βρυξέλλες στις 18 Ιανουαρίου 1977 και της οποίας η εφαρμογή είχε ανασταλεί επί δεκατέσσερα έτη, από το 2011. Η Κομισιόν έχει ήδη προτείνει την πλήρη επαναφορά της συμφωνίας ώστε να αποκατασταθούν οι εμπορικές προτιμήσεις προς τη Συρία. Όπως υπογράμμισε η κα Σούιτσα, «δεν ξεκινάμε από το μηδέν», εκφράζοντας την ελπίδα ότι η σχέση θα μετεξελιχθεί σταδιακά «σε συμφωνία σύνδεσης».
Η σημερινή σύνοδος εντάσσεται οργανικά στο Σύμφωνο για τη Μεσόγειο και αποτελεί τη συνέχεια της επίσκεψης της προέδρου της Επιτροπής και του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στη Δαμασκό τον περασμένο Ιανουάριο.
Η εικόνα που σχηματίζεται στο τέλος της ημέρας είναι διττή. Από τη μία, μια Ευρώπη που σπεύδει -χρηματοδοτικά, διπλωματικά, θεσμικά- να εδραιωθεί ως ο κύριος ευρωμεσογειακός εταίρος της μετα-Άσαντ Συρίας. Από την άλλη, μια Δαμασκός που εξακολουθεί να επιλέγει λεξιλόγιο το οποίο αντιπαραβάλλεται με τις ευρωπαϊκές κόκκινες γραμμές για το κράτος δικαίου και τις μειονότητες.
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
