Το 2025 καταγράφηκαν μερικές από τις πιο φονικές και καταστροφικές δασικές πυρκαγιές των τελευταίων δεκαετιών, παρά τη σχετικά περιορισμένη συνολική καμένη έκταση, η οποία ήταν η δεύτερη χαμηλότερη από το 2002, σύμφωνα με διεθνή μελέτη η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Reviews Earth & Environment.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το 2025 κάηκαν παγκοσμίως περίπου 3,35 δισ. στρέμματα- 16% λιγότερα από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο- ενώ οι συνολικές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από πυρκαγιές μειώθηκαν στα 11 δισεκατομμύρια τόνους CO₂, καταγράφοντας την τρίτη χαμηλότερη τιμή από το 2002.
Ωστόσο, πυρκαγιές σε Καναδά, Ηνωμένες Πολιτείες, Ευρώπη και Νότια Κορέα είχαν ως αποτέλεσμα πάνω από 300.000 εκκενώσεις και περισσότερους από 90 νεκρούς, αναδεικνύοντας τη διαρκώς εντεινόμενη κοινωνική επίδραση των ακραίων πυρκαγιών. Σε οικονομικό επίπεδο, το 2025 εξελίχθηκε στο ακριβότερο έτος που έχει καταγραφεί για ασφαλισμένες ζημιές από δασικές πυρκαγιές παγκοσμίως, καθώς αυτές αντιστοιχούσαν στο 38% όλων των ασφαλισμένων απωλειών από φυσικές καταστροφές. Οι πυρκαγιές στο Λος Άντζελες μόνο, ήταν η πέμπτη πιο δαπανηρή φυσική καταστροφή στην ιστορία όσον αφορά τις ασφαλισμένες ζημιές, με 40 δισεκατομμύρια δολάρια και συνολικές ζημίες 140 δισεκατομμύρια δολάρια.
«Το 2025 δείχνει ότι ακόμη και μια “ήσυχη” χρονιά από πλευράς πυρκαγιών σε παγκόσμιο επίπεδο μπορεί να αποδειχθεί καταστροφική. Παρατηρούμε μια ολοένα μεγαλύτερη απόκλιση μεταξύ της συνολικής καμένης έκτασης και των πραγματικών επιπτώσεων, καθώς ο κίνδυνος καθορίζεται όλο και περισσότερο από τη θέση, την ένταση και την έκθεση στις πυρκαγιές», δήλωσε ο Δρ. Μάθιου Τζόουνς από το Κέντρο Έρευνας για την Κλιματική Αλλαγή Tyndall του UEA.
Οι συγγραφείς τονίζουν ότι τα ευρήματα υπογραμμίζουν την επείγουσα ανάγκη για ταχεία μείωση των εκπομπών από ορυκτά καύσιμα ώστε να περιοριστεί περαιτέρω η υπερθέρμανση του πλανήτη, καθώς και για πολύ ισχυρότερα μέτρα προσαρμογής, όπως η προληπτική διαχείριση της βλάστησης, οι ανθεκτικές υποδομές και ο αποτελεσματικός σχεδιασμός εκκενώσεων σε έναν κόσμο όπου τα τοπία γίνονται ολοένα πιο ευάλωτα στις πυρκαγιές.
Μια νέα εποχή κινδύνου
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η περίοδος πυρκαγιών του 2025 αντανακλά μια παγκόσμια μετατόπιση: καθώς οι πυρκαγιές στις σαβάνες μειώνονται, οι ακραίες και καταστροφικές πυρκαγιές εμφανίζονται ολοένα συχνότερα σε εύκρατες και βόρειες περιοχές, όπου τα δάση με άφθονη καύσιμη ύλη μπορούν να καούν με πρωτοφανή ένταση, ενώ οι ξηρασίες και οι καύσωνες που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή ενισχύουν τις συνθήκες για την εκδήλωση πυρκαγιών.
Παράλληλα, η αύξηση του πληθυσμού στα όρια μεταξύ αστικών περιοχών και φυσικού περιβάλλοντος αυξάνει την έκθεση στον κίνδυνο, ενώ οι πυροσβεστικοί πόροι δοκιμάζονται όταν πολλές περιοχές αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα έκτακτες καταστάσεις.
Ακόμη μία ακραία χρονιά για τη Βόρεια Αμερική
Η ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ότι, παρά τη μείωση των παγκόσμιων εκπομπών από πυρκαγιές, τα δάση του βόρειου Καναδά συνέχισαν να σημειώνουν ρεκόρ, καταγράφοντας τρίτη διαδοχική χρονιά ακραίας πυρικής δραστηριότητας. Μεταξύ 2023 και 2025, οι πυρκαγιές στον Καναδά απελευθέρωσαν περισσότερο CO₂ απ’ ό,τι κατά την προηγούμενη δεκαπενταετία συνολικά, κυρίως λόγω της επίμονης καύσης δασικών οικοσυστημάτων πλούσιων σε αποθέματα άνθρακα.
Τον Ιανουάριο του 2025, οι πυρκαγιές Palisades και Eaton εξελίχθηκαν στο πιο καταστροφικό επεισόδιο δασικών πυρκαγιών στην ιστορία των ΗΠΑ. Τροφοδοτούμενες από εξαιρετικά ξηρή βλάστηση και ακραίους ανέμους, προκάλεσαν τον θάνατο 31 ανθρώπων, κατέστρεψαν σχεδόν 12.000 σπίτια και οδήγησαν σε περισσότερες από 150.000 εκκενώσεις.
«Η ταυτόχρονη εκδήλωση πολλών καταστροφικών πυρκαγιών είναι ιδιαίτερα προβληματική, καθώς δυσχεραίνει τη συνεργασία και την ανταλλαγή πόρων μεταξύ χωρών, ενώ αυξάνει τον κίνδυνο για τους πολίτες. Δυστυχώς, οι προβολές για το μέλλον δείχνουν ότι τέτοια φαινόμενα θα γίνονται ολοένα συχνότερα», σημείωσε η καθηγήτρια Κρίσταλ Κόλντεν από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας.
Μαζικές εκκενώσεις σε Ευρώπη και Νότια Κορέα
Η έντονη ξηρασία και τα επαναλαμβανόμενα κύματα ακραίας ζέστης προκάλεσαν μεγάλες πυρκαγιές σε ολόκληρη τη Μεσόγειο, οδηγώντας σε 28 επιβεβαιωμένους θανάτους, περισσότερες από 120.000 εκκενώσεις και ταυτόχρονα αιτήματα για διεθνή συνδρομή από έξι ευρωπαϊκές χώρες.
Η Ισπανία κατέγραψε τη μεγαλύτερη καμένη έκταση από το 2002. Στην Πορτογαλία, χιλιάδες πυροσβέστες έδωσαν μάχη με μεγάλες και ταχύτατα κινούμενες πυρκαγιές, συμπεριλαμβανομένης της μεγαλύτερης πυρκαγιάς στην ιστορία της χώρας.
Στην Ελλάδα, την Τουρκία και την Κύπρο, οι παρατεταμένοι καύσωνες ευνόησαν την εκδήλωση καταστροφικών πυρκαγιών που εκτόπισαν δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους, ενώ η Γαλλία βίωσε τη μεγαλύτερη πυρκαγιά στην ιστορία της από το 1949. Το Ηνωμένο Βασίλειο κατέγραψε τη μεγαλύτερη καμένη έκταση στην ιστορία του, συμπεριλαμβανομένης της πρώτης καταγεγραμμένης «μεγαπυρκαγιάς» στη Σκωτία.
«Οι μελέτες δείχνουν ξεκάθαρα ότι οι θερμές, ξηρές και θυελλώδεις καιρικές συνθήκες που τροφοδότησαν τις καταστροφικές πυρκαγιές στη Νότια Ευρώπη έχουν γίνει πολύ πιθανότερες εξαιτίας της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής. Παρότι η αναγνώριση τάσεων στις πυρκαγιές περιπλέκεται από τις αλλαγές στις χρήσεις γης, είναι σαφές ότι τα ταχέως εξαπλούμενα και ιδιαίτερα έντονα επεισόδια πυρκαγιών γίνονται ολοένα πιθανότερα καθώς αυξάνονται τα ακραία καιρικά φαινόμενα», δήλωσε ο Δρ. Θίοντορ Κίπινγκ από την πρωτοβουλία World Weather Attribution του Imperial College London.
Η Νότια Κορέα κατέγραψε το πιο φονικό και εκτεταμένο κύμα πυρκαγιών στην ιστορία της, με 32 νεκρούς και περισσότερους από 37.000 εκτοπισμένους κατοίκους. Οι ισχυροί άνεμοι και οι ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες συνέβαλαν στην ταχεία εξάπλωση των πυρκαγιών σε ορεινές περιοχές κοντά σε οικισμούς, με αποτέλεσμα σημαντικές απώλειες σε ανθρώπινες ζωές και υποδομές.
Στη μελέτη συμμετείχαν επίσης επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Μέρσεντ, το Met Office Hadley Centre, το Πανεπιστήμιο Trás-os-Montes e Alto Douro της Πορτογαλίας, την Καναδική Δασική Υπηρεσία, το Imperial College London και το Πανεπιστήμιο Kasetsart της Ταϊλάνδης.
Πηγή: Eurekalert
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
