Πώς το Πακιστάν έχει αναδειχθεί σε κρίσιμο μεσολαβητή μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν

Καθώς οι φόβοι για μια ευρύτερη περιφερειακή σύγκρουση κλιμακώνονται μετά τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν που ξεκίνησαν στα τέλη Φεβρουαρίου, το Πακιστάν έχει αναδειχθεί απρόσμενα ως μεσολαβητής, προσφέροντας τις υπηρεσίες του για να βοηθήσει σε μια προσέγγιση μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.

Το Ισλαμαμπάντ δεν συνηθίζει να ενεργεί ως ενδιάμεσος σε διπλωματικές διαμάχες υψηλού διακυβεύματος, αλλά αυτή τη φορά ανέλαβε τον ρόλο για διάφορους λόγους, τόσο επειδή διατηρεί σχετικά καλές σχέσεις τόσο και με τις δύο αντιμαχόμενες πλευρές, όσο και επειδή διακυβεύονται πολλά από την εξέλιξη αυτού του πολέμου.

Αξιωματούχοι της πακιστανικής κυβέρνησης έχουν δηλώσει ότι η δημόσια ειρηνευτική τους προσπάθεια έρχεται μετά από εβδομάδες σιωπηρής διπλωματίας και διαβεβαιώνουν ότι το Ισλαμαμπάντ είναι έτοιμο να φιλοξενήσει συνομιλίες μεταξύ εκπροσώπων των ΗΠΑ και του Ιράν.

Οι πρωτοβουλίες διαμεσολάβησης

Ο ρόλος του Πακιστάν στις διαπραγματεύσεις Ιράν – ΗΠΑ αποκαλύφθηκε μόλις πριν από λίγες ημέρες, όταν αποκαλύφθηκε ότι το Ισλαμαμπάντ είχε διαβιβάσει στο Ιράν μια πρόταση των ΗΠΑ.

Παραμένει ασαφές ποιος έχει χρησιμεύσει ως σημείο επαφής του Ιράν στις έμμεσες συνομιλίες. Η Τεχράνη υποστήριξε ότι δεν έχει πραγματοποιήσει τέτοιες συνομιλίες και έχει απορρίψει την πρόταση των ΗΠΑ, όμως παραδέχτηκε ότι απάντησε με τις δικές της προτάσεις.

Σύμφωνα με Πακιστανούς αξιωματούχους, τα μηνύματα των ΗΠΑ διαβιβάζονται στο Ιράν και οι απαντήσεις της Τεχεράνης επιστρέφουν στην Ουάσινγκτον, όμως δεν διευκρίνισαν λεπτομέρειες της διαδικασίας ή ποιος επικοινωνεί άμεσα με ποιον.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Πακιστάν, Ισάκ Νταρ, δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι η Τουρκία και η Αίγυπτος εργάζονται επίσης παρασκηνιακά για να φέρουν τις δύο πλευρές στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Ο Αμπντουλάχ Καν, διευθύνων σύμβουλος του Πακιστανικού Ινστιτούτου Μελετών Συγκρούσεων και Ασφάλειας, δήλωσε ότι οι προσπάθειες διαμεσολάβησης του Ισλαμαμπάντ ενδέχεται να συμβάλλουν σε κάποια σχετική αυτοσυγκράτηση των αντιμαχόμενων. Σημείωσε ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει καθυστερήσει τις απειλές του για μεγάλης κλίμακας επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές του Ιράν, επικαλούμενος την διπλωματική πρόοδο, και τα ιρανικά πλήγματα σε αμερικανικά συμφέροντα στον Κόλπο έχουν αξιολογηθεί κατά τρόπο που να αφήνουν χώρο για την άσκηση διπλωματίας.

Οι δεσμοί με ΗΠΑ και Ιράν

Οι προηγούμενες συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν είχαν διευκολυνθεί κυρίως από χώρες της Μέσης Ανατολής, όπως το Ομάν και το Κατάρ, αλλά καθώς πλέον αποτελούν στόχους των ιρανικών πυρών, τον ρόλο αυτό ανέλαβε το Πακιστάν.

Αναλυτές εξηγούν ότι η γεωγραφική εγγύτητα του Πακιστάν με το Ιράν σε συνδυασμό με τους μακροχρόνιους δεσμούς του με τις ΗΠΑ, του προσδίδει ένα μοναδικό πλεονέκτημα σε μια εποχή που η άμεση επικοινωνία μεταξύ των δύο πλευρών έχει παγώσει.

Παράλληλα, διατηρεί στρατηγικούς δεσμούς με κράτη του Κόλπου, όπως η Σαουδική Αραβία, με την οποία υπέγραψε συμφωνία αμυντικής συνεργασίας πέρυσι, αν και δεν έχει διπλωματικές σχέσεις με το Ισραή,λ λόγω του ζητήματος της παλαιστινιακής κρατικής υπόστασης.

Το εσωτερικό μέτωπο

Ο πόλεμος που έχει ξεσπάσει θέτει μερικές από τις μεγαλύτερες οικονομικές και ενεργειακές προκλήσεις ασφάλειας στην ιστορία του Πακιστάν, δήλωσε ο αναλυτής ασφαλείας Σιέντ Μοχαμάντ Αλί, με έδρα το Ισλαμαμπάντ.

Το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου και του φυσικού αερίου που προμηθεύεται η χώρα προέρχεται από τη Μέση Ανατολή, ενώ οι περίπου πέντε εκατομμύρια Πακιστανοί που εργάζονται στα αραβικά κράτη στέλνουν στις οικογένειές τους στην πατρίδα κάθε χρόνο εμβάσματα περίπου ίσα με τα συνολικά έσοδα της χώρας από τις εξαγωγές.

Ο πόλεμος μπορεί να επιδεινώσει επίσης την εσωτερική αναταραχή, καθώς το Πακιστάν έχει εμπλακεί εδώ και μήνες στη δική του σύγκρουση με το γειτονικό Αφγανιστάν.

Πηγή: Times of Israel