Τιραμισού: Η μεγάλη επιστροφή του γλυκού που νοσταλγήσαμε

Τον περασμένο Αύγουστο, ο 30χρονος Τζανκάρλο Φανιλιούλο, Βρετανός ιταλικής καταγωγής, άνοιξε στο Σόχο του Λονδίνου το Μαρόνε (Marrone), ένα καφέ αφιερωμένο αποκλειστικά στο τιραμισού. Το τιραμισού που σερβίρει βασίζεται στη συνταγή της Ιταλίδας γιαγιάς του. Περίμενε ότι το νέο μαγαζί θα προκαλούσε ενδιαφέρον. Δεν περίμενε όμως ότι μέσα σε δυόμισι ώρες θα είχε ξεπουλήσει, με τις ουρές να φτάνουν μέχρι τη γωνία του δρόμου.

Το τιραμισού, όμως, δεν γνωρίζει νέα άνθηση μόνο στο Λονδίνο. Από την Ιταλία μέχρι τη Νέα Υόρκη, το κλασικό ιταλικό γλυκό βρίσκεται ξανά παντού.

Στο Δουβλίνο, καφέ και ζαχαροπλαστεία αναφέρουν ότι η δημοτικότητά του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχει περάσει και στις πωλήσεις. Σε ένα ιταλικό ζαχαροπλαστείο της πόλης είναι σήμερα το δημοφιλέστερο γλυκό, με την εκδοχή με φιστίκι να κερδίζει ιδιαίτερα τους πελάτες.

Στην Ιταλία, ο τζίρος που συνδέεται με το τιραμισού εκτιμάται σε 353 εκατομμύρια ευρώ, σύμφωνα με την Ακαδημία Τιραμισού. Στη Βρετανία, η Tesco αναφέρει αύξηση 5% στις πωλήσεις τιραμισού μέσα σε έναν χρόνο, ενώ στη Marks & Spencer οι πωλήσεις αυξήθηκαν κατά 27% σε σύγκριση με πέρυσι.

Στη Νέα Υόρκη, το τιραμισού ανέβηκε μέχρι τον 86ο όροφο του Εμπάιρ Στέιτ Μπίλντινγκ. Από τις 4 Ιουνίου έως τις 31 Αυγούστου 2026, η Eataly το σέρβιρε στο παρατηρητήριο σε κλασική εκδοχή, αλλά και με φιστίκι και φουντούκι με τζαντούγια.

Και οι παραλλαγές έχουν γίνει τόσες, ώστε η Ακαδημία Τιραμισού δημιούργησε φέτος για πρώτη φορά κατάταξη που περιλαμβάνει, εκτός από το κλασικό, τιραμισού με φρούτα, σοκολάτα, φιστίκι ή φουντούκι, καρύδα και μπαχαρικά.

Τώρα και σε ποτήρι σαμπάνιας στους γάμους

Σήμερα το τιραμισού δεν βρίσκεται μόνο στο πιάτο. Έχει γίνει παγωτό, ρόφημα, γέμιση σε γλυκά και αφορμή για αμέτρητες φωτογραφίες και βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Το τιραμισού έγινε μία από τις γαμήλιες τάσεις του 2026. Σερβίρεται σε ποτήρια σαμπάνιας, που στήνονται σαν πύργος, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις αντικαθιστά ακόμη και τη γαμήλια τούρτα.

Η εξήγηση, όμως, ίσως δεν βρίσκεται μόνο στη γεύση.

Σε μια εποχή που το κόστος ζωής πιέζει και αρκετοί άνθρωποι περιορίζουν τις εξόδους για φαγητό, μια μικρή απόλαυση αποκτά μεγαλύτερη σημασία. Μπορεί να μη βγουν για φαγητό αλλά θα προσφέρουν στον εαυτό τους ένα καλό γλυκό. Το τιραμισού ταιριάζει ιδανικά σε αυτή τη νέα συνήθεια της «μικρής ανταμοιβής»: είναι οικείο και νοσταλγικό, αλλά ταυτόχρονα δίνει την αίσθηση μιας προσιτής πολυτέλειας.

Ίσως γι’ αυτό ένα γλυκό που πολλοί συνδέουν με τα εστιατόρια των δεκαετιών του 1980 και του 1990 μοιάζει ξανά τόσο λαχταριστό.

Και έχει βρεθεί σε πολύ διαφορετικά τραπέζια. Το 2017, στο πρώτο γεύμα που παρέθεσε ο Πάπας Φραγκίσκος στο Βατικανό για την Παγκόσμια Ημέρα των Φτωχών, εκατοντάδες άστεγοι, μετανάστες και άνεργοι προσκλήθηκαν σε ένα γεύμα που έκλεινε με τιραμισού.

Ποιος έφτιαξε το πρώτο τιραμισού;

Η απάντηση δεν είναι τόσο απλή. Δύο περιφέρειες της βορειοανατολικής Ιταλίας, το Βένετο και το Φρίουλι-Βενέτσια Τζούλια, έχουν διεκδικήσει την πατρότητα του τιραμισού.

Η περισσότερο καθιερωμένη εκδοχή για τη σύγχρονη μορφή του τιραμισού οδηγεί στο Τρεβίζο, μια πόλη της περιφέρειας του Βένετο στη βορειοανατολική Ιταλία, και στο ιστορικό εστιατόριο Le Beccherie. Η ιστορία αρχίζει το 1955, όταν η Άλμπα Καμπεόλ, ιδιοκτήτρια του εστιατορίου μαζί με τον σύζυγό της Άντο Καμπεόλ, ήταν έγκυος στον γιο τους Κάρλο. Για να τη βοηθήσει να ανακτήσει τις δυνάμεις της, η πεθερά της τής ετοίμαζε ένα παραδοσιακό δυναμωτικό με χτυπημένο κρόκο αυγού και ζάχαρη, μαζί με καφέ.

Όταν η Άλμπα επέστρεψε στην κουζίνα του εστιατορίου, θυμήθηκε εκείνο το δυναμωτικό. Μαζί με τον ζαχαροπλάστη Ρομπέρτο «Λόλι» Λινγκουανότο άρχισαν να πειραματίζονται με τη συνταγή. Στις αρχές της δεκαετίας του 1970, το γλυκό πήρε τη μορφή που γνωρίζουμε σήμερα. Το 1981, ο γαστρονόμος Τζουζέπε Μαφιόλι κατέγραψε το τιραμισού και τη σύνδεσή του με το Le Beccherie.

Τα υλικά του είναι λίγα: σαβαγιάρ ποτισμένα με καφέ, τυρί μασκαρπόνε, αυγά, ζάχαρη και κακάο. Το ιταλικό όνομα «tiramisù», από το «tirami su», παραπέμπει στο «σήκωσέ με» ή «ανέβασέ με», μια ονομασία που έχει συνδεθεί και με την τονωτική επίδραση του καφέ.

Και ίσως το όνομά του να ταιριάζει περισσότερο από ποτέ στη σημερινή επιστροφή του. Το τιραμισού, άλλωστε, έχει ένα ακόμη χάρισμα: αντέχει στις μεταμορφώσεις. Με φιστίκι ή σοκολάτα, με φρούτα, ακόμη και με τσουρέκι, οι εκδοχές του μοιάζουν ατελείωτες.

Οπότε, το δίλημμα πλέον δεν είναι εάν θα φάμε τιραμισού. Είναι άλλο: σαβαγιάρ ή παντεσπάνι; Κλασικό ή σε μία από τις καινούργιες εκδοχές του;