Στην Αθήνα της μεσοπολεμικής περιόδου θα «μεταφερθούμε» για άλλη μία φορά, με αναφορές σε έναν σημαντικό αθλητικό χώρο της εποχής που δεν υπάρχει πια. Ο λόγος για το γήπεδο των «Αργοναυτών», της ομάδας που στηρίχθηκε από το ποντιακό στοιχείο της Καλλιθέας και στο γήπεδο της οποίας διεξήχθησαν αρκετοί αγώνες πολλών συλλόγων της εποχής. Θα λέγαμε ότι αποτέλεσε αθλητική κυψέλη για χρόνια.
Οι αναφορές των εφημερίδων της εποχής, τοποθετούν τον χώρο πολύ κοντά στη λεωφόρο Συγγρού πίσω από την τότε κλινική Λιβανού που εφάπτονταν της λεωφόρου και γειτνιάζουσα στην πίσω πλευρά που ήταν η οδός Δοϊράνης με την Πειραϊκή- Πατραϊκή. Στην περιοχή υπήρχαν και άλλες βιομηχανίες-βιοτεχνίες και αυτό έπαιξε ρόλο στη συγκέντρωση εργατικού δυναμικού, από τις τάξεις του οποίου προήλθαν αθλητές, φίλαθλοι και διοικητικά στελέχη.
Ο Σύλλογος Ποντίων «Aργοναύται-Kομνηνοί» ιδρύεται το 1930 από Πόντιους πρόσφυγες των παραλιακών πόλεων Tραπεζούντας και Kερασούντας, που εγκαταστάθηκαν στην Kαλλιθέα μετά την ανταλλαγή πληθυσμών το 1922.
Όπως αναφέρει ο και στις μέρες μας δραστήριος σύλλογος Ποντίων «Αργοναύται-Κομνηνοί» στην ιστορία του: «Η ενδιαφέρουσα ιστορία της ίδρυσης του συλλόγου ξεκινάει στα τέλη της δεκαετίας του 1920. Οι σχέσεις και οι «ζυμώσεις» όμως μεταξύ των προσφύγων και οι πολλές και ποικίλες ανάγκες τους στα πρώτα χρόνια της εγκατάστασής τους διαμόρφωσαν και καθόρισαν τις συνθήκες εκείνες που οδήγησαν στη σύσταση ενός κοινού συλλόγου Τραπεζουντίων και Κερασουντίων δέκα και πλέον χρόνια μετά την εμφάνιση των πρώτων συλλογικών προσπαθειών τους στην περιοχή της Καλλιθέας.
Έτσι στις 3 Νοεμβρίου του 1929 πραγματοποιήθηκε στο καφενείο «Το Τροχιοδρομικόν» συγκέντρωση για την ανασύσταση και την καλύτερη οργάνωση του σωματείου, για την ενεργοποίηση του συνδέσμου τους και τη διεκδίκηση των δίκαιων αιτημάτων τους για την ταχύτερη αποκατάσταση των Τραπεζουντίων και όλων των προσφύγων.
Τέσσερα χρόνια μετά την ίδρυση του συνδέσμου των Τραπεζουντίων της Καλλιθέας ακολούθησαν οι «ΑΡΓΟΝΑΥΤΑΙ». Πραγματοποιώντας μία πρώτη συνάντηση στο ζαχαροπλαστείο «Αναγέννηση» την 26η Δεκεμβρίου 1929, όπου αποφάσισαν την από καιρό επιθυμητή ίδρυση ποντιακού συλλόγου «αποσκοπούντος την πνευματικήν και κοινωνικήν επικοινωνίαν και προαγωγήν των Ποντίων, κατ’ αρχήν μεν διά της ιδρύσεως Κέντρου συναντήσεως, αργότερον δε διά της μετατροπής αυτού εις Λέσχην ποντιακήν, ήτις ομολογουμένως αποτελεί ανάγκην…».
Πράγματι, στις 5 Ιανουαρίου 1930 στην αίθουσα του Σκοπευτηρίου Καλλιθέας συνήλθε η πρώτη γενική συνέλευση. Μετά την ομόφωνη αποδοχή της πρότασής του ακολούθησε η ανάγνωση και η έγκριση του Καταστατικού (44 άρθρα), το οποίο εγκρίθηκε επίσης από το Πρωτοδικείο Αθηνών με την υπ’ αριθ. 418/29.01.1930 απόφαση. Στις αρχαιρεσίες ανάδειξης του Διοικητικού Συμβουλίου πλειοψήφησε ο Ι. Σπυρίδης (43 ψήφοι, από 53 συνολικά ψηφοφόρους), ο οποίος και αποτέλεσε τον πρώτο εκλεγμένο πρόεδρο του συλλόγου.
Θεωρείται ότι ο σύλλογος βασίσθηκε περισσότερο στους Κερασουντίους της περιοχής. Συγκεκριμένα, οι «ΑΡΓΟΝΑΥΤΑΙ» Κερασούντας είχαν ιδρυθεί το 1908 από φιλόμουσους νέους της πόλης.
Αξιοσημείωτο είναι ότι πρώτος πρόεδρος μετά τη συγχώνευση ως «ΑΡΓΟΝΑΥΤΑΙ-ΚΟΜΝΗΝΟΙ», ήταν ο Τραπεζούντιος Στ. Χατζόπουλος, ενώ δύο μέλη του συμβουλίου με αυξημένες αρμοδιότητες ήταν γυναίκες (γεν. γραμματέας η Κλεοπ. Κωνσταντινίδου και αντιπρόεδρος η Σοφ. Γραμματικοπούλου), δείγμα της προοδευτικότητας και της πρωτοπορίας του συλλόγου».
Αν και στα πρώτα χρόνια της ίδρυσης του συλλόγου των «Αργοναυτών», δεν υπήρχε ποδοσφαιρικό τμήμα, η ήδη υπάρχουσα ομάδα ποδοσφαίρου «Φοίνιξ» ζήτησε από τον Ψυχαγωγικό και Φιλεκπαιδευτικό Σύλλογο Ποντίων «ΟΙ ΑΡΓΟΝΑΥΤΑΙ», να τεθεί υπό την οικονομική και ηθική προστασία του, επί της ουσίας να αποτελέσει τμήμα του, όπως και έγινε, με αποτέλεσμα η ποδοσφαιρική ομάδα να ονομαστεί «τμήμα ποδοσφαιρικόν του συλλόγου ΟΙ ΑΡΓΟΝΑΥΤΑΙ, “Ο Φοίνιξ”». Μάλιστα το 1932 αναγνωρίστηκε από την ΕΠΣΑ.
Χρώματα ήταν πράσινο στη φανέλα, λευκό παντελονάκι και μαύρες κάλτσες, ενώ το γήπεδο βρίσκονταν στην περιοχή μεταξύ των οδών Δοϊράνης, Δαβάκη, Μαντζαγριωτάκη και Λεωφόρου Συγγρού. Εγγεγραμμένοι φίλαθλοι-μέλη πάνω από 50.
Εκτιμάται ότι μεταπολεμικά, όπως προκύπτει από τη σφραγίδα του συλλόγου, πως η ομάδα «Φοίνιξ Καλλιθέας» επανιδρύθηκε ξέχωρα πιά από τους Αργοναύτες το 1947.
Σε αυτό το τοπίο της μεσοπολεμικής Αθήνας και των σημερινών όμορων Δήμων, με τους πολλούς ελεύθερους χώρους που μετατρέπονται σε γήπεδα, βρίσκουν στέγη τα όνειρα της νεολαίας για αθλητισμό και της συνοικίας για ψυχαγωγία, παρά τα πενιχρά μέσα της εποχής.
Έντονο τότε το δέσιμο των συλλόγων με το τοπικό στοιχείο, αφού σε αντίθεση με την εποχή μας όπου η αλλοίωση της ιστορικής συνέχειας περιοχών με πολλές μετακινήσεις-μετακομίσεις πληθυσμών, άκρατη δόμηση δεκαετιών και συσσώρευση πληθυσμών στις πόλεις, αλλά και εξέλιξη του αθλητικού τοπίου με συλλόγους ειδικά στο επαγγελματικό πεδίο, με πολλούς μετακινούμενους επαγγελματίες και πληθώρα αλλοδαπών, τότε υπερίσχυαν οι σχέσεις συγγένειας, φιλίας, γειτονίας, αλληλογνωριμίας, κοινής καταγωγής, σε πολλές περιπτώσεις της προσφυγικής προέλευσης, μεταξύ όλων των εμπλεκομένων στην αθλητική δράση.
Τονίζουμε το προσφυγικό στοιχείο, γιατί για άλλη μία φορά πρέπει να πούμε ότι είχε ανεπτυγμένη αθλητική και πολιτιστική δράση και στις πατρίδες που αναγκαστικά άφησε, την οποία έφερε στους νέους τόπους που ρίζωσε και συνέβαλλε στην ανάπτυξή τους στο νέο περιβάλλον, μπολιάζοντας και παρασύροντας και τους γηγενείς που ήταν εμφανώς πιο πίσω σε αυτούς τους τομείς.
Χοροεσπερίδες, ομιλίες, δραστηριότητες πάσης φύσεως συμπλήρωναν την αθλητική δράση και συχνά συνέβαλλαν στην οικονομική της ενίσχυση, αναγκαίο όρο για την ύπαρξή της.
Για να επιστρέψουμε στην Καλλιθέα, ποδοσφαιρικό στέκι της περιοχής ήταν το ζαχαροπλαστείο-καφενείο «Η Αναγέννηση», όπου οι αναλύσεις, οι διαφωνίες, οι κριτικές στη διαιτησία, τα σχέδια που έκαναν οι φίλαθλοι και οι άμεσα εμπλεκόμενοι (παίκτες και διοικητικά στελέχη) έδιναν και έπαιρναν.
Ομάδες από το γειτονικό προσφυγικό Δουργούτι (ο σημερινός Νέος Κόσμος), ανεπίσημα ερασιτεχνικά σωματεία από την Αθήνα, αλλά και η κατά τη γνώμη μας κορυφαία ομάδα (ως προς την σταθερά καλή απόδοση και τη μακροχρόνια λειτουργία της) του κινήματος του εργατικού αθλητισμού και μέλος της Ομοσπονδίας Εργατοαγροτικού Αθλητισμού, η «Αναγέννηση Καλλιθέας», διασταυρώνουν τα ποδοσφαιρικά τους «ξίφη» και παθιάζουν τους πολυάριθμους θεατές.
Οι αγώνες στο γήπεδο των Αργοναυτών έδιναν στους φίλους των φιλοξενούμενων ομάδων ευκαιρίες για μικρές ή και μεγαλύτερες εκδρομές στην Καλλιθέα, ανάλογα από το πού ήταν η περιοχή προέλευσης των φιλοξενούμενων, που σήμερα μπορεί να μας φαίνεται ίσως και αστείο, λόγω της εκμηδένισης των αποστάσεων, τότε όμως τα δεδομένα στις μεταφορές ήταν πολύ διαφορετικά και βεβαίως οι περισσότερες περιοχές έξω από το κέντρο της Αθήνας, ήταν ακόμα εξοχές.
Αργοναύτες Καλλιθέας, Αναγέννηση Καλλιθέας, Μικρασιατική Δουργουτιού, Σαρωνικός Χασάν (το σημερινό Ελληνικό), Ανίκητος Μοσχάτου, Ένωση Αγίων Αποστόλων, Άτλας Θυμαρακίων, Αρδηττός Ζαππείου, Ένωση Νέας Μελανδίας, Συγγρός Χαροκόπου, η αρμενική Καϊτζάκ Δουργουτιού, η Ένωση Περδικάρη, η Ένωση Αεριόφωτος, η Ένωση Πετραλώνων, ο Ελληνορωσσικός, η Πέρα Κλουμπ, η Νίκολσον Χαροκόπου (η περιοδεία εκείνα τα χρόνια της διεθνούς φήμης αυστριακής ομάδας Νίκολσον στη χώρα μας έγινε πηγή έμπνευσης της ονοματοδοσίας αρκετών ερασιτεχνικών ομάδων) και πολλοί άλλοι σύλλογοι στους οποίους ο απλός καθημερινός κόσμος της δουλειάς και η νεολαία, έβρισκαν διέξοδο για αθλητική δραστηριότητα, πέρασαν από το γήπεδο που έγραψε την δικιά του μεγάλη και δυστυχώς αφανή στις μέρες μας, αθλητική και κοινωνική ιστορία.
Σήμερα μεγάλα κτήρια που στεγάζουν πάσης φύσεως ιδιωτικές εταιρίες, ένα σχολικό συγκρότημα και λίγο πιο κάτω το κλειστό γήπεδο της «Εθνικής Αντίστασης», βρίσκονται στο χώρο και πέριξ αυτού, που κάποτε τα τάκλιν σήκωναν τη σκόνη στο ξερό γήπεδο, ενώ τα κλάξον στη Συγγρού έχουν πάρει τη θέση των ζητωκραυγών των φιλάθλων που ίσως όμως αχνά να ακούγονται ακόμα από το βάθος της ιστορίας.
Έρευνα: Νάσος Μπράτσος
Υ.Γ. Οι φωτο παραχωρήθηκαν για αποκλειστική χρήση στην παρούσα ανάρτηση από τον Σύλλογο Ποντίων «Αργοναύται – Κομνηνοί», τον οποίο ευχαριστούμε θερμά.
Σχετικά θέματα:
Αριστείδης Καμάρας: Οι αναμνήσεις μου από το γήπεδο «Ρεκόρ»
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
