Γ. Χαρίτος στο ΕΡΤnews Radio 105,8: Η ίδρυση Δρουζικού κόμματος στο Ισραήλ δημιουργεί νέες προοπτικές στο τρίγωνο Ισραήλ – Λιβάνου – Συρίας

Σε νέα τροχιά ο ρόλος των Δρούζων, εντός και εκτός Ισραήλ

Η ίδρυση πολιτικού κόμματος της κοινότητας των Δρούζων του Ισραήλ και η σημασία αυτής της εξέλιξης για την διαμόρφωση των πολιτικών ισορροπιών ενόψει των βουλευτικών εκλογών που θα πραγματοποιηθούν τους επόμενους μήνες ήταν το κεντρικό αντικείμενο της παρέμβασης του Γαβριήλ Χαρίτου, επισκέπτη καθηγητή διεθνών σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και ερευνητή του κυπριακού Ινστιτούτου Μελετών Πολιτικής και Δημοκρατίας στην καθημερινή ειδησεογραφική εκπομπή  «Ναι μεν, αλλά» με τους δημοσιογράφους της ΕΡΤ, Ευαγγελία Μπαλτατζή και Δημήτρη Τάκη.

Συγκεκριμένα, το κόμμα «Μπριτ Αχίμ» («Αδελφοσύνη») που ιδρύθηκε προχθές (4/5) από τον Δρούζο, Ουάτζντι Σαρχάν, συνταγματάρχη ε.α. του IDF αποτελεί την πρώτη φιλόδοξη προσπάθεια δημιουργίας πολιτικού φορέα της συγκεκριμένης εθνοθρησκευτικής κοινότητας μετά από δεκαετίες, ύστερα από προετοιμασία δύο ετών, όπως επισημαίνει ο ηγέτης του. Η πρώτη απόπειρα να δημιουργηθεί μία διακριτή «κομματική στέγη» για τους Δρούζους του Ισραήλ έγινε στις βουλευτικές εκλογές του 1967, με την δημιουργία της «Ισραηλινής Δρουζικής Παράταξης», που εξέλεξε έναν βουλευτή, καθότι τότε το ελάχιστο ποσοστό εισόδου στην Κνέσετ ήταν το 1% επί των εγκύρων ψηφοδελτίων. Το μέλλον εκείνου του πρώτου κομματικού φορέα αποδείχθηκε άδοξη, αφού στη συνέχεια συνενώθηκε με αραβικό μειονοτικό κόμμα. Έκτοτε, όπως ανέφερε ο κ. Χαρίτος, οι ψήφοι των Δρούζων ισραηλινών πολιτών κατευθύνονταν σε συστημικά εβραϊκά κόμματα εξουσίας, όπως το Κόμμα των Εργατικών και το Λικούντ, επειδή η συντριπτική πλειοψηφία των Δρούζων της χώρας απασχολείτο στις τάξεις του στρατού και στον δημόσιο τομέα, συμπεριλαμβανομένων και των υπηρεσιών κρατικής ασφαλείας.

Γιατί τώρα;

Ωστόσο, με την έναρξη του πολέμου της 7^ης Οκτωβρίου και την κατάρρευση του καθεστώτος Άσαντ που επακολούθησε στις αρχές Δεκέμβριο του 2024, επικαιροποιήθηκε το ζήτημα της τύχης των Δρούζων της νότιας Συρίας, φέρνοντας στην επιφάνεια αιτήματα αυτονόμησης ή ακόμα και ανεξαρτητοποίησής τους από το νέο καθεστώς της Δαμασκού. Η ισραηλινή πλευρά, έχοντας ήδη προβληματιστεί από τις ισλαμιστικές καταβολές του νέου συριακού καθεστώτος υπό τον Άχμαντ Αλ-Σάρα, και λαμβάνοντας υπόψιν τις ανησυχίες του συμπαγούς πληθυσμού Δρούζων στην επαρχία Σουέιντα της νότιας Συρίας, άρχισε να υπολογίζει σοβαρά το ενδεχόμενο να θέσει το δρουζικό στοιχείο της Συρίας υπό ισραηλινή προστασία. Οι σκέψεις αυτές βρήκαν άμεση ανταπόκριση στην κοινότητα των Δρούζων του Ισραήλ, πολλοί από τους οποίους είχαν ήδη σπεύσει ένοπλοι να προστατεύσουν τους ομοεθνείς – και παράλληλα, συγγενείς τους – διαπερνώντας τα σύνορα Ισραήλ-Συρίας στα Υψώματα του Γκολάν. Μέσα σε αυτό το κλίμα, κατά την τελευταία διετία άρχισε να ενισχύεται σημαντικά η συνειδητοποίηση της κοινοτικής τους ιδιαιτερότητας, με αποτέλεσμα προχθές να συσταθεί το νέο αυτό κόμμα.

Ωστόσο, όπως επεσήμανε ο Γαβριήλ Χαρίτος, είναι εκ των προτέρων ξεκάθαρο ότι, ακόμα και σε περίπτωση που όλες οι δρουζικές ψήφοι στις επικείμενες ισραηλινές εκλογές συσπειρωθούν στο νέο αυτό κοινοτικό κόμμα, το «Μπριτ Αχίμ» δεν πρόκειται να καταφέρει να εκλέξει ούτε έναν βουλευτή. Ο δρουζικός πληθυσμός στο Ισραήλ ανέρχεται στις 153.000, αντιστοιχώντας μόνο στο 1.5% του συνολικού πληθυσμού της χώρας. Εάν λάβουμε υπόψιν ότι το ελάχιστο ποσοστό εισόδου στην Κνέσετ σήμερα είναι 3,25%, είναι σαφές ότι το συγκεκριμένο κόμμα δεν πρόκειται να εισέλθει στο ισραηλινό κοινοβούλιο. Από την άλλη, όμως, ο ηγέτης του επεσήμανε ότι στόχος του κόμματος είναι να κατέλθει στις επικείμενες βουλευτικές εκλογές και να μην χάσει την ανεξαρτησία του. Με άλλα λόγια υπονόησε ότι αυτονόητο: Στελέχη του να ενταχθούν ως εκπρόσωποι του δρουζικού κοινοτικού κόμματος σε εκλογική λίστα κάποιου από τα εβραϊκά κόμματα εξουσίας, με πιθανότερο το Λικούντ του Βενιαμίν Νετανιάχου.

Ποιος αναμένεται να είναι ο ρόλος του κόμματος των Δρούζων του Ισραήλ

Ο κ. Χαρίτος εξέφρασε την εκτίμηση ότι το νέο αυτό κόμμα θα κληθεί να επιτελέσει ποικίλους ρόλους.

Κατ΄αρχήν, θα κληθεί να συσπειρώσει γύρω τους όλες τις ψήφους των Δρούζων μειονοτικών του Ισραήλ σε έναν πολιτικό φορέα, προκειμένου να σταματήσει η δρουζική ψήφος να διασπείρεται σε πολλά κόμματα εξουσίας. Θα προσπαθήσει να μεταπείσει μία μικρή, αλλά σημαντική, μερίδα Δρούζων που κατοικούν στα Υψώματα του Γκολάν, οι οποίοι από το 1967 (οπότε και το Ισραήλ τα κατέλαβε) και μέχρι σήμερα αρνούνται να πολιτογραφηθούν ως ισραηλινοί πολίτες, διατηρώντας τη συριακή τους υπηκοότητα. Εφόσον καταφέρει να ενταχθεί σε κόμμα εξουσίας – που ίσως το οδηγήσει να συμμετάσχει στον νέο κυβερνητικό συνασπισμό που θα προκύψει από τις επικείμενες εκλογές – το δρουζικό κοινοτικό κόμμα θα μπορούσε να αποτελέσει την «γέφυρα» ανάμεσα στο Ισραήλ με τα πολιτικά κόμματα της κοινότητας των Δρούζων του Λιβάνου, με τους Δρούζους της νότιας Συρίας, ακόμα και με την ολιγάρισθμη δρουζική κοινότητα της Ιορδανίας, η οποία εκπροσωπείται από έναν βουλευτή στο ιορδανικό κοινοβούλιο βάσει του Ιορδανικού Συντάγματος.

Τέλος, το νέο αυτό κόμμα θα κληθεί μοιραίως να ‘θεσμοποιήσει’ την διαδικασία λήψεως αποφάσεων, η οποία μέχρι σήμερα εναπόκειται στις αποφάσεις των Γεναρχών, των ‘Προεστών’ των δρουζικών κοινοτήτων που βρίσκονται διάσπαρτες σε Ισραήλ, Λίβανο, Συρία και Ιορδανία και οι οποίες επί αιώνες διατηρούσαν επικοινωνία, καθορίζοντας την πολιτική στάση του δρουζικού παράγοντα, συνυπολογίζοντας τις ισορροπίες σε πολιτικό, εθνοτικό και  οικονομικό επίπεδο. Παρότι ουδείς αναμένει εντυπωσιακά εκλογικά ποσοστά από το δρουζικό κόμμα «Μπριτ Αχίμ», οι συγκυρίες που οδήγησαν στην δημιουργία του είναι σε θέση να επηρεάσουν καταλυτικά τις εξελίξεις στις μεθορίους Ισραήλ-Συρίας και Ισραήλ-Λιβάνου, στον βαθμό που εκάστοτε δρουζική παρουσία θα είναι σε θέσει να δώσει το δικό της ιδιαίτερο στίγμα.