Ένας άγνωστος μέχρι σήμερα υπόγειος κόσμος αποκαλύπτεται κάτω από την Αγία Σοφία. Στοές, υπόγειοι χώροι και αρχιτεκτονικά κατάλοιπα έρχονται στο φως κατά τις εργασίες αποκατάστασης του μνημείου, ενώ οι αρχές εξετάζουν το ενδεχόμενο να ανοίξουν ορισμένα τμήματα στους επισκέπτες.
Μέχρι στιγμής έχουν καθαριστεί σήραγγες συνολικού μήκους 420 μέτρων και έχουν απομακρυνθεί σχεδόν 3.000 τόνοι υλικών επίχωσης από τον Κήπο του Βεζίρη και τον δυτικό κήπο. Στον δυτικό κήπο εντοπίστηκαν έξι υπόγειοι χώροι και εννέα συνδεδεμένες σήραγγες, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας, Μεχμέτ Νουρί Ερσόι.
Ο υπουργός επισκέφθηκε τις υπόγειες εγκαταστάσεις και ενημερώθηκε από επιστήμονες για τις εργασίες ανασκαφής, καθαρισμού, τεκμηρίωσης και ενίσχυσης. Το CNN Türk παρουσίασε εικόνες από τις στοές και τις εργασίες.
Ίχνη παλαιότερης οικοδομικής φάσης
Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα εντοπίστηκε σε υπόγειο ταφικό χώρο, γνωστό ως υπόσκαφο ταφικό μνημείο ή hypogeum, στον Κήπο του Βεζίρη. Κατά τον καθαρισμό, οι εργασίες προχώρησαν 1,5 μέτρο κάτω από το επίπεδο του δαπέδου και αποκαλύφθηκαν αρχιτεκτονικά στρώματα που, σύμφωνα με τις τουρκικές αρχές, ενδέχεται να ανήκουν σε περίοδο προγενέστερη του σημερινού ναού.
Μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί ασφαλής χρονολόγηση των καταλοίπων. Η εκτίμηση ότι προηγούνται του σημερινού οικοδομήματος παραμένει υπό επιστημονική διερεύνηση.
Ο σημερινός ναός της Αγίας Σοφίας οικοδομήθηκε επί αυτοκράτορα Ιουστινιανού, μεταξύ 532 και 537, στη θέση παλαιότερων χριστιανικών ναών.
Εννέα σήραγγες και δίκτυο ύδρευσης
Από τις εννέα σήραγγες που εντοπίστηκαν στον δυτικό κήπο, οι επτά έχουν καθαριστεί από τις επιχώσεις. Στις υπόλοιπες δύο συνεχίζονται οι εργασίες αποτύπωσης και τεκμηρίωσης.
Η μεγαλύτερη σήραγγα έχει μήκος 180 μέτρα και εκτείνεται παράλληλα με την πρόσοψη εισόδου της Αγίας Σοφίας. Κατά τις εκτιμήσεις των Τούρκων ειδικών, ενδέχεται να συνδέεται με τη λεγόμενη Ρωμαϊκή Οδό της Κωνσταντινούπολης, χωρίς να έχει επιβεβαιωθεί ακόμη ο αρχικός της ρόλος.
Οι σήραγγες θεωρείται ότι αποτελούσαν μέρος του ιστορικού δικτύου διαχείρισης των υδάτων της πόλης, εξυπηρετώντας τη διανομή νερού και την απομάκρυνση των ομβρίων. Η μελέτη τους αναμένεται να προσφέρει νέα στοιχεία για τις υποδομές που αναπτύχθηκαν γύρω από το μνημείο.
Παράλληλα με τον καθαρισμό, γίνονται εργασίες αποκατάστασης θόλων, στερέωσης τοιχοποιιών και ενίσχυσης τμημάτων που έχουν υποστεί φθορές. Σε υπόγειο χώρο μήκους 56 μέτρων έχουν αποκατασταθεί δομικές βλάβες σε τμήμα 18 μέτρων, ενώ σε άλλες σήραγγες χρησιμοποιούνται ανοξείδωτα μεταλλικά στοιχεία για την ενίσχυση των κατασκευών.
Εξετάζεται η πρόσβαση του κοινού
Οι τουρκικές αρχές σχεδιάζουν ειδική μελέτη για την παρουσίαση επιλεγμένων υπόγειων χώρων στους επισκέπτες. Δεν έχει ανακοινωθεί ποια τμήματα θα μπορούσαν να ανοίξουν ούτε έχει οριστεί χρονοδιάγραμμα. Βασικές προϋποθέσεις, σύμφωνα με τον υπουργό, είναι η προστασία του μνημείου και η ασφάλεια του κοινού.
Οι ειδικοί εξετάζουν επίσης αν το υπόγειο δίκτυο μπορεί να συμβάλει στον αερισμό του μνημείου. Σύμφωνα με τις τεχνικές εκτιμήσεις που παρουσίασε ο κ. Ερσόι, η υφιστάμενη υπόγεια έξοδος καλύπτει μόλις το 3,6% της ελάχιστης απαιτούμενης ροής αέρα. Το ενδεχόμενο αξιοποίησης των στοών θα εξεταστεί σε επόμενες μελέτες, χωρίς να αλλοιωθεί η ιστορική τους φυσιογνωμία.
Η Αγία Σοφία, ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της Κωνσταντινούπολης, εξακολουθεί να αποκαλύπτει στοιχεία της ιστορίας της. Οι νέες έρευνες φέρνουν στο προσκήνιο τις υποδομές και τις διαφορετικές οικοδομικές φάσεις που διατηρούνται κάτω από το επίπεδο του εδάφους.
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος