Μέσα στον «τρελό κόσμο» του Τραμπ: Από τα μπουκαλάκια γάλακτος και τα έλκηθρα της Δανίας, στον βομβαρδισμό του Ιράν  

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ περιέγραψε τη διεθνή κατάσταση με μία μόνο φράση: «τρελός κόσμος». Την Τετάρτη, η απρόβλεπτη επιρροή του στην παγκόσμια σκηνή έγινε ξανά εμφανής, καθώς η προσοχή όλου του κόσμου στράφηκε στις πιθανές ενέργειες των ΗΠΑ απέναντι στο Ιράν και σε μια πρωτοφανή διπλωματική κρίση γύρω από τη Γροιλανδία.

Η αβεβαιότητα για το Ιράν

Η ένταση κατέλαβε την Ουάσινγκτον, απλώθηκε στην Ευρώπη και σκέπασε τη Μέση Ανατολή. Όλοι περίμεναν να δουν αν ο Τραμπ θα επιτεθεί στο Ιράν για να τηρήσει την υπόσχεσή του ότι «η βοήθεια είναι καθ’ οδόν» μετά την αιματηρή καταστολή των διαδηλωτών.

Ή μήπως ο πρόεδρος επιλέγει να κάνει πίσω, βασιζόμενος σε αμφίβολες διαβεβαιώσεις από ιρανική πηγή ότι οι εκτελέσεις θα σταματήσουν;

«Θα παρακολουθήσουμε τη διαδικασία», δήλωσε στους δημοσιογράφους. «Θα μάθω και εσείς θα μάθετε, αλλά μας έχουν ενημερώσει με καλή πηγή. Ελπίζω να είναι αλήθεια. Ποιος ξέρει; Τρελός κόσμος».

Το ζήτημα είναι ότι ο Τραμπ συζητούσε μια κρίσιμη απόφαση για πόλεμο και ειρήνη ενώ προωθούσε την κατανάλωση πλήρους λιπαρού γάλακτος στα σχολεία, στο πλαίσιο νέου νόμου. Με χαρακτηριστικό σουρεαλισμό, ρώτησε τους δημοσιογράφους:

«Θυμάστε τις παλιές μέρες όταν ήμασταν παιδιά; Όλοι μοιραζόμασταν ένα μπουκάλι. Σήμερα δεν το κάνουμε πια. Αλλά αν θέλετε, αν εμπιστεύεστε το πρόσωπο από το οποίο πίνετε, είναι εδώ, είναι δικό σας, εντάξει; Είναι ημίφρεσκο – πέντε, έξι ημέρες παλιό».

Η αβεβαιότητα γύρω από το Ιράν έγινε ακόμα πιο έντονη καθώς η χώρα έκλεισε τον εναέριο χώρο της και πολυάριθμα κράτη συνέστησαν στους πολίτες τους να αποφύγουν το ταξίδι εκεί. Οι διαδηλωτές, παρά την καταστολή, συνέχιζαν να προσπαθούν να επικοινωνήσουν με τον έξω κόσμο.

Η κρίση της Γροιλανδίας

Η ίδια μέρα χαρακτηρίστηκε από την επίσκεψη αντιπροσωπειών από τη Γροιλανδία και τη Δανία, μετά από τις δηλώσεις Τραμπ για «αγορά» του μεγαλύτερου νησιού του κόσμου. Οι αξιωματούχοι ήρθαν να ξεκαθαρίσουν ότι η Γροιλανδία δεν πωλείται και ότι οποιαδήποτε επίθεση θα παραβίαζε τις αρχές του ΝΑΤΟ, στο οποίο ανήκει η Δανία.

Ο Τραμπ επέμεινε ότι χρειάζεται τη Γροιλανδία για τον προτεινόμενο «Χρυσό Θόλο» πυραυλικής άμυνας και ισχυρίστηκε ότι Ρωσία και Κίνα ετοιμάζονται να καταλάβουν το νησί, όπου ήδη υπάρχει βάση των ΗΠΑ. Επιπλέον, απαξίωσε τη στρατιωτική δύναμη της Δανίας λέγοντας:

«Πρόσθεσαν ένα δεύτερο έλκηθρο με σκύλους τον περασμένο μήνα. Αυτό δεν πρόκειται να φτάσει».

Η Δανία ανταπάντησε στέλνοντας επιπλέον στρατιωτικά σώματα, και άλλες ευρωπαϊκές χώρες ακολούθησαν: η Σουηδία ανέπτυξε προσωπικό, η Νορβηγία δύο στρατιωτικούς, η Γερμανία 13 για «εξερευνητική αποστολή», ενώ η Γαλλία υπό τον Μακρόν ανακοίνωσε αποστολή δυνάμεων στο πλαίσιο της Operation Arctic Endurance. Το μήνυμα ήταν σαφές: η Ευρώπη έστειλε στρατιωτικές δυνάμεις όχι για να υπερασπιστεί το ΝΑΤΟ από εξωτερικό εχθρό, αλλά συμβολικά απέναντι στον Αμερικανό πρόεδρο.

Ο Τραμπ, όπως συνήθως, δεν αποκάλυψε τα σχέδιά του: «Θα δούμε τι θα γίνει με τη Γροιλανδία».

Ένας πρόεδρος με πολλαπλές κρίσεις

Ο Τραμπ κυβερνά με ένστικτο, χωρίς φανερή στρατηγική, και αφήνει τον κόσμο σε συνεχή αναμονή. Οι υποστηρικτές του θεωρούν ότι η απρόβλεπτη στάση του κρατάει τους αντιπάλους σε εγρήγορση, όπως μεταδίδει το CNN.

Παράλληλα, έχει επιτυχίες: έπληξε το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν με περιορισμένες αντιδράσεις, και πραγματοποιεί στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Βενεζουέλα και τη Γάζα. Ωστόσο, η διαχείριση πολλαπλών κρίσεων – Ιράν, Γροιλανδία, Βενεζουέλα, Μέση Ανατολή – δείχνει ότι συχνά «παίζει» με τον κόσμο και την τύχη του.

Στο Ιράν, οι δημόσιες παροτρύνσεις του προς τους διαδηλωτές («Ιρανοί Πατριώτες, Συνεχίστε τις διαδηλώσεις») δημιουργούν ηθικό και στρατηγικό δίλημμα, καθώς κάθε παράλειψη ή υπερβολική στρατιωτική ενέργεια μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες. Ο αναλυτής Karim Sadjadpour της Carnegie Endowment σημείωσε:

«Αν δεν κάνει τίποτα, θα θεωρηθεί στρατηγική και ηθική προδοσία. Από την άλλη, η στρατιωτική δράση είναι γεμάτη κινδύνους – δεν υπάρχει καθαρή λύση για την ανατροπή του καθεστώτος».

Ένας πρόεδρος που απορρίπτει τις παραδοσιακές διαδικασίες πολιτικής, ενεργεί με βάση το ένστικτο και ισορροπεί ανάμεσα σε ειρήνη και εντυπωσιακές στρατιωτικές ενέργειες αφήνει τον κόσμο σε κατάσταση συνεχούς αβεβαιότητας. Όπως ο ίδιος λέει, ζούμε σε έναν «τρελό κόσμο».