Ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπος με την πιο σοβαρή κρίση της 36χρονης διακυβέρνησής του, με τις ισραηλινές και αμερικανικές επιδρομές πέρυσι να έχουν καταστρέψει πολύτιμες πυρηνικές και πυραυλικές εγκαταστάσεις, συμμάχους και πληρεξούσιους στην περιοχή να αποδυναμωθεί ή συρρικνωθεί, ενώ ο πικραμένος πληθυσμός της χώρας μοχθεί μέσα σε μια οικονομία που έχει πληγεί από κυρώσεις. Οι τεράστιες διαμαρτυρίες τον περασμένο μήνα συνετρίβησαν με κόστος χιλιάδες ζωές.
Η διαδρομή του
Ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ κυβερνά από το 1989 και κατέχει την απόλυτη εξουσία σε όλους τους κλάδους της κυβέρνησης, τον στρατό και τη δικαστική εξουσία. Καμία σημαντική πολιτική – ειδικά όταν αφορά τις Ηνωμένες Πολιτείες – δεν προχωρά χωρίς τη ρητή έγκρισή του. Η κυριαρχία του Χαμενεΐ στο πολύπλοκο σύστημα κληρικής διακυβέρνησης του Ιράν σε συνδυασμό με την περιορισμένη δημοκρατία διασφαλίζει ότι καμία άλλη ομάδα δεν μπορεί να αμφισβητήσει τις αποφάσεις του.
Στις αρχές της διακυβέρνησής του, ο Χαμενεΐ συχνά θεωρούνταν ως αδύναμος διάδοχος του εκλιπόντος ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, του χαρισματικού Αγιατολάχ Χομεϊνί.
Μη έχοντας επιτύχει τον θρησκευτικό βαθμό του αγιατολάχ όταν διορίστηκε Ανώτατος Ηγέτης, ο Χαμενεΐ δυσκολεύτηκε να ασκήσει την εξουσία, όπως προέβλεπε το θεοκρατικό σύστημα.
Αφού αγωνίστηκε για πολύ καιρό να βγει από τη σκιά του μέντορά του, τελικά επιβλήθηκε δημιουργώντας έναν τρομερό μηχανισμό ασφαλείας αφιερωμένο αποκλειστικά σε αυτόν.
Ο Χαμενεΐ δεν εμπιστεύεται τη Δύση, ιδιαίτερα τις ΗΠΑ, τις οποίες κατηγορεί ότι επιδιώκουν να τον ανατρέψουν. Σε μια τυπική ομιλία του μετά τις διαμαρτυρίες του Ιανουαρίου, κατηγόρησε τον Τραμπ για τις αναταραχές, λέγοντας: «Θεωρούμε τον πρόεδρο των ΗΠΑ εγκληματία για τα θύματα, τις ζημιές και τη συκοφαντία που προκάλεσε στο ιρανικό έθνος».
Ωστόσο, παρά την ιδεολογική του ακαμψία, έχει δείξει προθυμία να υποχωρήσει όταν διακυβεύεται η επιβίωση της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Η έννοια της «ηρωικής ευελιξίας», την οποία ανέφερε για πρώτη φορά ο Χαμενεΐ το 2013, επιτρέπει τακτικούς συμβιβασμούς για την προώθηση των στόχων του, αντικατοπτρίζοντας την επιλογή του Χομεϊνί το 1988 να υιοθετήσει μια εκεχειρία μετά από οκτώ χρόνια πολέμου με το Ιράκ.
Η επιφυλακτική υποστήριξη του Χαμενεΐ στην πυρηνική συμφωνία του Ιράν του 2015 με έξι παγκόσμιες δυνάμεις ήταν μια άλλη τέτοια στιγμή, καθώς υπολόγισε ότι η άρση των κυρώσεων ήταν απαραίτητη για τη σταθεροποίηση της οικονομίας και την ενίσχυση της εξουσίας του.
Η δομή ασφαλείας
Σε περιόδους αυξανόμενης πίεσης, ο Χαμενεΐ έχει επανειλημμένα στραφεί στο Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) και στην Μπασίτζ, μια παραστρατιωτική δύναμη που αριθμεί εκατοντάδες χιλιάδες εθελοντές, για να καταπνίξει την κάθε διαφωνία.
Ακαδημαϊκοί εκτός Ιράν σκιαγραφούν την εικόνα ενός μυστικοπαθούς ιδεολόγου που φοβάται την προδοσία – ένα άγχος που τροφοδοτήθηκε από μια απόπειρα δολοφονίας τον Ιούνιο του 1981 με μια βόμβα κρυμμένη σε ένα μαγνητόφωνο που παρέλυσε το δεξί του χέρι.
Ο ίδιος ο Χαμενεΐ υπέστη σοβαρά βασανιστήρια, σύμφωνα με την επίσημη βιογραφία του, το 1963, όταν σε ηλικία 24 ετών εξέτισε την πρώτη από τις πολλές ποινές φυλάκισης για πολιτικές δραστηριότητες της εποχή του σάχη.
Κέρδισε την προεδρία με την υποστήριξη του Χομεϊνί, αλλά ήταν μια έκπληξη η επιλογή του ως διάδοχος όταν πέθανε ο ανώτατος ηγέτης, καθώς δεν είχε ούτε λαϊκή απήχηση ούτε ανώτερα κληρικά διαπιστευτήρια.
Ο Καρίμ Σαντζαντπούρ στο Ίδρυμα Κάρνεγκι για τη Διεθνή Ειρήνη δήλωσε ότι ένα «ιστορικό ατύχημα» μετέτρεψε έναν «αδύναμο πρόεδρο και έναν αρχικά αδύναμο ανώτατο ηγέτη σε έναν από τους πέντε πιο ισχυρούς Ιρανούς των τελευταίων 100 ετών».
Πηγή: Reuters
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
