Η κλιματική αλλαγή ενισχύει την εκδήλωση ακραίων καιρικών φαινομένων, με τις πλημμύρες να αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους φυσικούς κινδύνους παγκοσμίως. Το γεγονός ότι μια περιοχή είναι ξηρή ή άνυδρη δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με ακραία πλημμυρικά φαινόμενα, όπως συνέβη πρόσφατα στη Μάνη.
Ο καθηγητής Διευθέτηση Ορεινών Υδάτων του Πανεπιστημίου Θράκης, Δημήτριος Εμμανουλούδης, μίλησε στο ΕΡΤnews και στην «Εκπομπή 10′ με τόνο» για τη σύνδεση της κλιματικής αλλαγής με τα ακραία φαινόμενα, εξηγώντας τι προκάλεσε τις μεγάλες ποσότητες νερού στη Μάνη, αλλά και τι μπορεί να γίνει ώστε να περιοριστούν οι συνέπειες αντίστοιχων φαινομένων στο μέλλον.
Γιατί η Ελλάδα δεν βίωσε τον ίδιο καύσωνα με τη Δυτική Ευρώπη
Όπως εξήγησε, η εικόνα που καταγράφηκε φέτος στην Ευρώπη ήταν ιδιαίτερη, καθώς η Δυτική και Κεντρική Ευρώπη βρέθηκαν αντιμέτωπες με πολύ υψηλότερες θερμοκρασίες από την Ελλάδα.
Η διαφορά αυτή συνδέεται με τη διάταξη των αερίων ρευμάτων στην ανώτερη ατμόσφαιρα, η οποία δεν επέτρεψε στο κύμα καύσωνα να κινηθεί προς τα Βαλκάνια και τη χώρα μας.
Σύμφωνα με τον καθηγητή, η Ελλάδα είχε έτσι υψηλές θερμοκρασίες, αλλά όχι τόσο συχνά θερμοκρασίες που να ξεπερνούν το όριο των 37 βαθμών Κελσίου, το οποίο χρησιμοποιείται ως σημείο αναφοράς για τον καύσωνα σύμφωνα με διεθνείς πρακτικές.
Το γεγονός αυτό ήταν σε έναν βαθμό ανακουφιστικό, κυρίως σε σχέση με την ξηρασία, χωρίς ωστόσο να σημαίνει ότι η χώρα απέφυγε τα προβλήματα, καθώς οι πυρκαγιές εξακολούθησαν να εκδηλώνονται.
«Οι πλημμύρες είναι ο νούμερο ένα φυσικός κίνδυνος παγκοσμίως»
Με αφορμή τα ακραία φαινόμενα στη Μάνη, ο κ. Εμμανουλούδης εξήγησε ότι οι πλημμύρες μπορούν να εκδηλωθούν ακόμη και σε περιοχές που θεωρούνται κατεξοχήν ξηρές.
Όπως ανέφερε, πλημμύρες έχουν σημειωθεί στο παρελθόν ακόμη και στη Σαχάρα, στο Ομάν και στο Κατάρ, με ανθρώπινες απώλειες.
«Οι πλημμύρες είναι το νούμερο ένα φυσικός κίνδυνος παγκοσμίως, γιατί παντού υπάρχει νερό. Παντού βρέχει», τόνισε, εξηγώντας ότι σε αντίθεση με τις δασικές πυρκαγιές, οι οποίες δεν μπορούν να εκδηλωθούν σε κάθε γεωγραφικό περιβάλλον, οι πλημμύρες μπορούν να πλήξουν οποιαδήποτε περιοχή.
140 χιλιοστά βροχής σε δύο ώρες
Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η ένταση της βροχόπτωσης στη Μάνη, καθώς, σύμφωνα με τον καθηγητή, καταγράφηκαν περίπου 140 χιλιοστά βροχής μέσα σε δύο ώρες.
Το μέγεθος γίνεται πιο κατανοητό, όπως εξήγησε, αν μετατραπεί σε ποσότητα νερού: τα 140 χιλιοστά αντιστοιχούν σε περίπου 140 τόνους νερού ανά στρέμμα.
«Άλλο 140 χιλιοστά σε ένα εικοσιτετράωρο και άλλο 140 χιλιοστά σε δύο ώρες», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι η μεγάλη ένταση της βροχής μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα ακόμη και σε δασωμένες περιοχές.
Στην περίπτωση της Μάνης, οι μεγάλες λεκάνες απορροής, οι έντονες κλίσεις και η περιορισμένη βλάστηση συνέβαλαν στην ταχεία συγκέντρωση και κίνηση του νερού.
Τι μπορεί να γίνει για να περιοριστούν οι πλημμύρες
Ο καθηγητής υπογράμμισε ότι υπάρχει δυνατότητα πρόληψης και περιορισμού των συνεπειών, καθώς, σε αντίθεση με την πυρκαγιά, η πλημμύρα είναι σε μεγάλο βαθμό προβλέψιμη.
«Ξέρουμε από πριν το νερό που θα κινηθεί και πού θα πάει. Πρέπει να του δίνουμε χώρο», σημείωσε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, στις ορεινές λεκάνες απορροής απαιτούνται έργα ανάσχεσης του πλημμυρικού κινδύνου, όπως φράγματα συγκράτησης νερού και φερτών υλών, αλλά και σωστός σχεδιασμός της διαδρομής του νερού όταν αυτό φτάνει στους οικισμούς.
Όπως εξήγησε, το νερό χρειάζεται επαρκή και ασφαλή χώρο για να κινηθεί, ενώ στα ανάντη των λεκανών θα πρέπει να μειώνεται η ταχύτητά του, ώστε να περιορίζεται η καταστροφική του δυναμική.
«Τα χρήματα δεν είναι τόσο δυσθεώρητα»
Αναφερόμενος στο κόστος ενός τέτοιου σχεδιασμού, ο κ. Εμμανουλούδης εμφανίστηκε καθησυχαστικός, σημειώνοντας ότι δεν πρόκειται για έργα που απαιτούν κατ’ ανάγκη δυσθεώρητα ποσά.
Όπως είπε, ήδη έχουν πραγματοποιηθεί παρεμβάσεις σε αρκετές ορεινές λεκάνες της χώρας, ωστόσο απαιτείται ένας ενιαίος σχεδιασμός σε εθνικό επίπεδο, ώστε αντίστοιχα έργα να προχωρήσουν σε όλη την Ελλάδα.
«Υπάρχει η τεχνική. Υπάρχουν οι τεχνικές. Υπάρχει η δυνατότητα της επιστήμης. Τα λεφτά δεν είναι τόσο δυσθεώρητα», ανέφερε.
«Το πιο επικίνδυνο πράγμα στην πλημμύρα είναι το αυτοκίνητο»
Ιδιαίτερη προειδοποίηση απηύθυνε ο καθηγητής για την οδήγηση κατά τη διάρκεια έντονων βροχοπτώσεων.
Όπως τόνισε, το αυτοκίνητο αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους κατά τη διάρκεια μιας πλημμύρας και οι πολίτες θα πρέπει να απομακρύνονται από αυτό όταν η βροχή εντείνεται και αρχίζουν να σχηματίζονται τα πρώτα ρεύματα νερού.
«Μακριά από αυτοκίνητα», υπογράμμισε, επισημαίνοντας ότι η συμπεριφορά του νερού μπορεί να γίνει ιδιαίτερα επικίνδυνη μέσα σε ελάχιστο χρόνο.
Το νερό της καταιγίδας δεν σημαίνει απαραίτητα υδατικό όφελος
Σε ό,τι αφορά την αξιοποίηση του νερού από τις έντονες καλοκαιρινές βροχοπτώσεις, ο κ. Εμμανουλούδης εξήγησε ότι τα μεγάλα ύψη βροχής που πέφτουν με τη μορφή έντονης καταιγίδας δεν αποτελούν απαραίτητα σημαντικό υδρολογικό όφελος.
«Αυτό το νερό το οποίο είδαμε να πέφτει χθες, όπως καταλαβαίνετε, πήγε όλο τζάμπα. Πήγε στη θάλασσα», ανέφερε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι οι έντονες καλοκαιρινές μπόρες δεν είναι τα ίδια «χρήσιμα νερά» με εκείνα που μπορούν να τροφοδοτήσουν σταδιακά τα υδατικά αποθέματα.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η φετινή υδρολογική εικόνα είναι καλύτερη σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, καθώς υπήρξαν χιονοπτώσεις στη Βόρεια Ελλάδα, τη Θράκη, τη Μακεδονία και την Ήπειρο, ενώ οι θερμοκρασίες δεν ήταν τόσο υψηλές όσο σε προηγούμενες περιόδους.
Ωστόσο, όπως προειδοποίησε, η βελτιωμένη εικόνα δεν σημαίνει ότι υπάρχει περιθώριο εφησυχασμού. Η εξοικονόμηση νερού θα πρέπει να συνεχιστεί στην καθημερινότητα, από την κατανάλωση στις βρύσες μέχρι τη χρήση νερού στα σπίτια, τα μπαλκόνια και τα αυτοκίνητα.
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
