Για τα τυπικά ζητήματα της διαδικασίας της Αναθεώρησης του Συντάγματος αλλά και για την ουσία των αλλαγών στα άρθρα για τα οποία γίνεται περισσότερο συζήτηση, μίλησε ο αναπληρωτής καθηγητής Δημοσίου Δικαίου Νομικής Σχολής Αθηνών Νίκος Παπασπύρου στο ΕΡΤnews Radio 105,8 και στην εκπομπή «Πρωινές Διαδρομές» με τον Βασίλη Αδαμόπουλο και την Μαρία Γεωργίου.
«Η αναθεώρηση γίνεται σε δύο διαδοχικές Βουλές και η λογική του Συντάγματος είναι ότι θέλω σε μία από τις δύο, είτε στην πρώτη, στη δεύτερη να υπάρχουν 180 ψήφοι για κάθε διάταξη που θα αναθεωρηθεί και στην άλλη Βουλή 151. Άρα, εφόσον μία διάταξη σήμερα, στη σημερινή Βουλή πάρει 151 ψήφους, αναθεωρείται από την επόμενη Βουλή με 180 ψήφους και το αντίστροφο. (…)
Το Σύνταγμα, λέει, πρέπει να γίνει από την επόμενη Βουλή, την πρώτη σύνοδο, την πρώτη χρονιά δηλαδή της επόμενης Βουλής. Η ίδια διάταξη είχε παλιά και το άρθρο 86 για τις διώξεις υπουργών. Τότε, επειδή είχαμε πάλι το ίδιο πρόβλημα το 2012, το Ειδικό Δικαστήριο στο οποίο είχε παραπεμφθεί η υπόθεση Παπακωνσταντίνου είπε ότι ως επόμενη Βουλή νοείται η πρώτη Βουλή η οποία λειτούργησε επί της ουσίας, δηλαδή μπήκε στην ουσία και όχι απλά εξέλεξε Προεδρείο. Επομένως αυτό θα εφαρμοστεί και εδώ. Όποτε γίνει Βουλή και μπει στην ουσία, δηλαδή νομιμοποιήσει κυβέρνηση και αρχίσει τις εργασίες της, αυτή θα είναι η επόμενη Βουλή» ανέφερε αρχικά.
Ως προς την ουσία και το αν θα μπορούσαν πράγματι να υπάρξουν περιθώρια συναίνεσης για αλλαγές, ο κ. Παπασπύρου είπε τα εξής:
«Για το άρθρο 86 και το άρθρο 90, δηλαδή για την ποινική ευθύνη υπουργών και για την επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, οι συνθήκες είναι απολύτως ώριμες και νομίζω ότι και στο πολιτικό προσωπικό της χώρας δεν ξέρω πώς αυτό θα αποτυπωθεί σε επίπεδο πολιτικού λόγου, αλλά εν πάση περιπτώσει, σε επίπεδο αντιλήψεων νομίζω ότι υπάρχει συναντίληψη ότι πρέπει να αλλάξουν και αν θέλετε και τα προβλήματα που έχουν εκδηλωθεί είναι αρκετά ορατά σε όλους μας, ιδίως στο θέμα της ποινικής ευθύνης υπουργών, γιατί, το θέμα της επιλογής ενεργεί πιο έμμεσα. Άρα νομίζω είναι απολύτως ώριμες οι συνθήκες.
Για το άρθρο 16, για την ανώτατη εκπαίδευση, σίγουρα είναι πιο ώριμες από ότι στο παρελθόν. Νομίζω ότι στο άρθρο 16 η ιδεολογική καθαρότητα των κομμάτων δεν επέτρεψε να δουν ορισμένες πραγματικότητες. Και να διευκρινίσω κάτι που χθες κατά κόρον έγινε λάθος στο δημόσιο διάλογο. Το Συμβούλιο της Επικρατείας, ανεξάρτητα από το αν συμφωνεί ή διαφωνεί κανείς με την απόφασή του, το Συμβούλιο της Επικρατείας δεν είπε απλά ότι ο νόμος για τα παραρτήματα είναι συνταγματικός, είπε κάτι άλλο, ότι επιβάλλεται αυτός ο νόμος από το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και φτάσαμε σε ένα σημείο σήμερα, μετά από αυτή την απόφαση, να έχουμε ιδιωτική ανώτατη εκπαίδευση και να μην υπάρχει συνταγματικό πλαίσιο.
Και επομένως, εγώ ερωτώ, είναι καλύτερο για όσους πιστεύουν, όπως και εγώ πιστεύω, στην κοινωνική λειτουργία της ανώτατης εκπαίδευσης, να έχεις ιδιωτική ανώτατη εκπαίδευση χωρίς συνταγματικό πλαίσιο; Δηλαδή, είναι τελείως αντιπαραγωγικό πολλές φορές, ενώ υπάρχει ζήτημα να μην θες να το αντιμετωπίσεις. Επομένως, για το άρθρο 16 η άποψή μου είναι ότι πρέπει να γίνει σαφές στον κόσμο ότι πρέπει να αναθεωρηθεί είτε κάποιος το αντιμετωπίζει από μια πλευρά επιφυλακτική είτε όχι».
Ως προς το θέμα της σύνδεσης της αξιολόγησης με τη μονιμότητα, ο κ. Παπασπύρου εξέφρασε την εκτίμηση ότι το βασικό ζήτημα με την αξιολόγηση δεν είναι η απόλυση.
«Το Σύνταγμα σήμερα επιτρέπει να απολυθεί ένας υπάλληλος εάν έχει πειθαρχικά παραπτώματα, προφανώς κάποιας σοβαρότητας, είτε αν είναι προδήλως ανεπαρκής.
Το βασικό ζήτημα με την αξιολόγηση δεν είναι η απόλυση. Θα ήταν νομίζω αφελές να το δει κανείς έτσι. Ούτε και στον ιδιωτικό τομέα το βλέπει κανείς έτσι, στις μεγάλες επιχειρήσεις που χρειάζονται αντίστοιχες αξιολογήσεις. Είναι η αποτελεσματική χρησιμοποίηση του προσωπικού που έχει το κράτος. Αυτή είναι η βασική λογική της αξιολόγησης. Επίσης, μην ξεχνάτε ότι η αξιολόγηση, επειδή εκ των πραγμάτων είναι ένα μαζικό φαινόμενο, θα έχει και πολλά λάθη. Δηλαδή μας ενδιαφέρει η μαζική δυσλειτουργία, μας ενδιαφέρει το δημόσιο να λειτουργήσει πιο αποτελεσματικά και κάθε τέτοιο σύστημα εκ των πραγμάτων έχει στατιστική πιθανότητα λάθους.
Άρα η βασική λογική της αξιολόγησης δεν είναι να μας πει ποιοι είναι για να φύγουν.
Από κει και πέρα όμως, η αξιολόγηση εφόσον συνδυαστεί και με αξιολόγηση του ίδιου του φορέα, μπορεί να μας δείξει προβλήματα ανεπάρκειας που όλοι τα βλέπουν και κανείς δεν μιλάει γι’ αυτά. Νομίζω ότι πρέπει ειδικά αυτό το ζήτημα λίγο να αποφορτιστεί. Δηλαδή θα έλεγα και αυτό να το δούμε λιγότερο ιδεολογικά, αλλά και με λιγότερες προσδοκίες. Να δούμε τη μεγάλη εικόνα, όχι το ζήτημα του πώς θα φύγει ο Α, ο Β, νομίζω είναι λάθος οπτική».
Τέλος, σε ό,τι αφορά την επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, επισήμανε τα εξής:
«Καταρχάς, να πούμε ότι η Ελλάδα έχει πολύ αξιόλογο δικαστικό σώμα και αυτό αποτυπώνεται και στην ηγεσία της. Το λέω αυτό διότι είναι άλλο το γεγονός ότι πρέπει να αλλάξει η διάταξη, αλλά αυτά δεν πρέπει να μας οδηγήσει στο να διαστρεβλώνουμε την πραγματικότητα.
Παρόλα αυτά υπάρχει έντονη αμφισβήτηση. Η αμφισβήτηση δεν θα αλλάξει από αυτό. Ωστόσο, αυτό τροφοδοτεί την αμφισβήτηση.
Η αλήθεια είναι ότι η νέα συνταγματική αναθεώρηση έχει και ένα συμβολικό χαρακτήρα. Εκπέμπει ένα μήνυμα. Η άποψή μου είναι ότι πρέπει οπωσδήποτε να καταργηθεί η σημερινή ρύθμιση και όχι απλά να αλλάξει το περιτύλιγμα.
Δηλαδή σήμερα τι ισχύει και όχι μόνο σήμερα, από το 1975 και μετά και παλαιότερα με άλλη μορφή. Η κυβέρνηση μόνη της επιλέγει την ηγεσία της Δικαιοσύνης. Δηλαδή, στην πραγματικότητα, ο εκάστοτε υπουργός Δικαιοσύνης μιλάει με τους συμβούλους του πρωθυπουργού και καθορίζουν ποιοι θα είναι οι πρόεδροι και οι αντιπρόεδροι των ανωτάτων δικαστηρίων. Αυτό έχει τεράστιο βάθος. Διότι δεν είναι μόνο ένας πρόεδρος. Στο Συμβούλιο Επικρατείας έχουμε έναν πρόεδρο και δέκα αντιπροέδρους. Φανταστείτε λοιπόν ότι, ο μέσος δικαστής έχει την προσδοκία να γίνει αντιπρόεδρος και ξέρει ότι κάποια στιγμή θα κριθεί από το εκάστοτε υπουργικό συμβούλιο. Και άμα είναι μιας ηλικίας 50 ετών, υπολογίζει ότι θα γίνει αυτό τα προσεχή χρόνια. Αυτό αντιλαμβάνεστε ότι δημιουργεί λάθος εντυπώσεις και εικόνες. Αυτό πρέπει να αλλάξει και πρέπει. Και ο μόνος τρόπος για να αλλάξει είναι να αφαιρεθεί αυτή η αρμοδιότητα από το Υπουργικό Συμβούλιο. Όχι απλά να πούμε ότι το Υπουργικό Συμβούλιο θα ακούει τη γνώμη του Α, του Β, του Γ, του Δ. Αυτή είναι η άποψή μου.
Μπορούν να υπάρξουν λύσεις; Πολλές μπορούν να υπάρχουν. Μπορεί να γίνει ένα σώμα στο οποίο θα προεδρεύει ο Υπουργός Δικαιοσύνης, αλλά θα μετέχουν οι πρόεδροι Δικηγορικών Συλλόγων, καθηγητές Νομικής, βουλευτές, κατά πλειοψηφία βουλευτές, θα έχει μία ευρύτερη κοινωνική αντιπροσώπευση. Εναλλακτικά, μπορεί να είναι η ίδια η Βουλή με αυξημένη πλειοψηφία και αν δεν επιτυγχάνεται, να υπάρχει ένας επικουρικός μηχανισμός. Υπάρχουν εύκολες λύσεις, αλλά δεν μπορεί κατά την άποψή μου, να διατηρηθεί το ισχύον καθεστώς, δηλαδή ένα κατ’ εξοχήν πολιτικό όργανο, το Υπουργικό Συμβούλιο η δουλειά του είναι να καθορίζει τη γενική πολιτική της χώρας, είναι κατ’ εξοχήν πολιτικό όργανο, να παίρνει αυτή την πολύ πολύ εξατομικευμένη απόφαση. Είναι νομίζω κάτι που πρέπει να γίνει. Δεν είμαι βέβαιος ότι το έχει αντιληφθεί πλήρως το πολιτικό σύστημα. Γιατί να πούμε και κάτι άλλο, ότι στην αναθεώρηση του 2019 η Αριστερά ήταν που δεν ήθελε να αλλάξει αυτό το άρθρο με τη σκέψη ότι θα πρέπει η πολιτική να έχει λόγο και για τη λειτουργία της δικαιοσύνης, αλλά δεν είναι το υπουργικό Συμβούλιο ο κατάλληλος μηχανισμός για αυτό. Είναι η κοινωνία, οι επιστημονικοί φορείς και η Βουλή».
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
