Οι νέες διπλωματικές ισορροπίες που ήρθαν στο προσκήνιο μετά την διμερή συμφωνία μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών για 14ήμερη παύση των πολεμικών επιχειρήσεων και την επικείμενη έναρξη επαφών στο Ισλαμαμπάντ, κατόπιν της διαμεσολαβητικής πρωτοβουλίας του Πακιστάν, ως επίσης και ο απόηχος των νέων αυτών εξελίξεων στο Ισραήλ ήταν το κύριο αντικείμενο της παρέμβασης του Γαβριήλ Χαρίτου, επισκέπτη καθηγητή διεθνών σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και ερευνητή του κυπριακού Ινστιτούτου Μελετών Πολιτικής και Δημοκρατίας στην καθημερινή ειδησεογραφική εκπομπή «Ναι μεν, αλλά» με τους δημοσιογράφους της ΕΡΤ, Ευαγγελία Μπαλτατζή και Δημήτρη Τάκη.
Προβληματισμός στο Ισραήλ
Όπως ανέφερε ο κ. Χαρίτος, η ανακοίνωση της συμφωνίας προκάλεσε έκπληξη στα ισραηλινά κέντρα αποφάσεων και είναι χαρακτηριστικό ότι η σχετική ανακοίνωση του ιδιαιτέρου γραφείου του Βενιαμίν Νετανιάχου δημοσιοποιήθηκε τέσσερεις ώρες μετά την μετάδοση της είδησης από τα αμερικανικά μέσα. Η ισραηλινή έκπληξη συνίσταται στο ότι δεν θεωρείτο αναμενόμενο η Τεχεράνη να αποδεχθεί το «άνοιγμα» των Στενών του Ορμούζ. Από την άλλη όμως, η ιρανική πλευρά φέρεται τώρα να επιδιώκει την επιβολή τελών διέλευσης για όσα πλοία θα θελήσουν να διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ. Ως προς το συγκεκριμένο ιρανικό αίτημα, που θα τεθεί στο τραπέζι των επικείμενων επαφών στο Ισλαμαμπάντ, ο κ. Χαρίτος τόνισε ότι θα πρέπει να προκαλέσει τον προβληματισμό των διεθνών αγορών, αλλά και της Ελλάδας, η ναυτιλιακή παρουσία της οποίας σίγουρα θα επηρεαστεί αρνητικά εάν τελικά το συγκεκριμένο ιρανικό αίτημα θα ικανοποιηθεί, καθότι, αν μη τι άλλο, με αυτόν τον τρόπο θα δημιουργηθεί ένα κακό προηγούμενο και για άλλα σημεία που αφορούν άμεσα την διεθνή ναυσιπλοΐα, από την Διώρυγα του Σουέζ και μέχρι τα Στενά του Βοσπόρου.
Ιδιαίτερα όμως, στο Ισραήλ, η σημερινή εξέλιξη υπενθυμίζει την επιμονή των ΗΠΑ να τερματιστεί ο «Πόλεμος των 12 Ημερών» του περσινού Ιουνίου μεταξύ Ισραήλ και Ιράν , μία κίνηση που κατά κοινή ομολογία αποτιμάται έκτοτε και μέχρι σήμερα από ισραηλινής απόψεως ως άκαιρη, που εν τέλει έδωσε την ευκαιρία στο ιρανικό καθεστώς να αναβαθμίσει τις στρατιωτικές του δυνατότητες, ειδικά όσον αφορά το βαλλιστικό του οπλοστάσιο.
Ο αναβαθμισμένος ρόλος του Πακιστάν
Ο Γαβριήλ Χαρίτος αναφέρθηκε ιδιαίτερα στον αναβαθμισμένο ρόλο του Πακιστάν – ένα δεδομένο που δεν θα πρέπει να παραβλεφθεί. Υπενθύμισε ότι, λόγω της ιστορικής αντιπαλότητας με την Ινδία, η πακιστανική πλευρά ποτέ δεν είδε με καλό μάτι τον ενεργειακό διάδρομο IMEC που θα δώσει ένα σημαντικό προβάδισμα στην διεθνή οικονομική σκηνή στην Ινδία, συνδέοντάς την με την Μεσόγειο και την Ευρώπη, τη στιγμή μάλιστα που στον διάδρομο αυτόν. Είναι σαφές ότι το Πακιστάν στηρίζει την εναλλακτική ενεργειακή δίοδο που προτείνει η Τουρκία (Πακιστάν-Κατάρ-Σ.Αραβία-Συρία-Τουρκία), η οποία, μεταξύ άλλων, επιδιώκει να αποκλείσει την Κύπρο, την Ελλάδα και το Ισραήλ. Πέραν αυτού όμως, ιστορικά μιλώντας, ανέκαθεν το Πακιστάν δεν δείχνει να αντιλαμβάνεται τις ελληνικές και κυπριακές ευαισθησίες. Χαρακτηριστική ήταν η διπλωματική κρίση μεταξύ Αθηνών και Ισλαμαμπάντ το 1983, όταν το Πακιστάν, μαζί με το Μπαγκλαντές – λόγω των παραδοσιακά στενών σχέσεών τους με την Τουρκία – αμέσως μετά την «ανακήρυξη της ανεξαρτησίας» του τουρκικού Ψευδοκράτους («ΤΔΒΚ») στα κατεχόμενα κυπριακά εδάφη, δήλωσαν την προθυμία τους να το αναγνωρίσουν διπλωματικά. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα η Ελλάδα να διακόψει τις διπλωματικές της σχέσεις με τις δύο αυτές ασιατικές μουσουλμανικέ χώρες. Η αναβάθμιση του περιφερειακού ρόλου του Πακιστάν οφείλει να προβληματίσει την Αθήνα και την Λευκωσία.
Όσον αφορά την ατζέντα των επικείμενων συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ, ο Γαβριήλ Χαρίτος εξέφρασε την άποψη ότι θα είναι προτιμότερο να παραβλεφθούν οι επίσημες ανακοινώσεις και οι κατάλογοι των θεμάτων της ατζέντας που κάθε μία πλευρά έχει ήδη αρχίσει να προβάλει για καθαρά επικοινωνιακούς λόγους, αλλά και για εσωτερική πολιτική διαχείριση. Το βασικό ερώτημα που οφείλει να απασχολεί τον ελληνικό και κατ’ επέκτασιν τον διεθνή παράγοντα είναι εάν τελικά το Ιράν θα αφεθεί να θεωρεί «εθνικό απόκτημά του» ένα σημείο του γεωγραφικού χάρτη που οφείλει να εξυπηρετεί την διεθνή ναυσιπλοΐα.
Το λιβανικό μέτωπο
Όσον αφορά την προοπτική τερματισμού του πολέμου, που προκύπτει από το πλαίσιο της συμφωνίας που έχει προκύψει μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον, ο Γαβριήλ Χαρίτος επεσήμανε ότι δεν θα πρέπει να θεωρείται βέβαιο ότι η εκεχειρία θα διαρκέσει δύο εβδομάδες, διευκρινίζοντας ότι η διάρκειά της μπορεί τελικά να είναι μικρότερη. Η επισήμανση των Ισραηλινών ότι το μέτωπο του Λιβάνου δεν πρόκειται να κλείσει και, παράλληλα, η σημερινή δήλωση του Προέδρου της Ιρανικής Εθνοσυνέλευσης, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, που καθιστά σαφές ότι «εάν ο πόλεμος στον Λίβανο συνεχιστεί, τότε το Ιράν θα αρχίσει ξανά τις βαλλιστικές του επιθέσεις κατά του Ισραήλ», ουσιαστικά καθιστούν το επιχειρησιακό περιβάλλον του Λιβάνου ως το ασφαλέστερο ‘βαρόμετρο’ μακροημέρευσης της συμφωνίας εκεχειρίας.
Ο ρόλος της Κίνας
Όσον αφορά τον ρόλο της Κίνας στην διαμόρφωση των πρόσφατων εξελίξεων, ο κ. Χαρίτος επεσήμανε ότι το Πεκίνο και η Μόσχα άσκησαν βέτο σε σχέδιο ψηφίσματος που είχε υποβάλει το Μπαχρέιν στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ (σ.σ. το οποίο υπερψήφισε η Ελλάδα), που θα άνοιγε τον δρόμο για τη σύσταση μίας διεθνούς δύναμης διασφάλισης της διεθνούς ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Με αυτόν τον τρόπο η Κίνα ουσιαστικά προσέφερε ένα μαξιλάρι ασφαλείας’ στις ιρανικές επιδιώξεις. Η στάση της Κίνας εξηγείται εύκολα, καθότι καλύπτει τις ενεργειακές της ανάγκες σε μεγάλο ποσοστό από την ιρανική πετρελαϊκή παραγωγή αφ’ ενός και αφ’ ετέρου εξάγει οπλικά συστήματα στην Τεχεράνη, όχι μόνο πριν ξεσπάσει ο πόλεμος έναντι του Ισραήλ και των ΗΠΑ, αλλά και καθ’ όλη την διάρκειά του.
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
