Natura και τραπεζοκαθίσματα στη Σκόπελο: Για πρώτη φορά φέτος ο περιορισμός 30% στα τραπεζοκαθίσματα

Ο δήμαρχος Σκοπέλου εξηγεί γιατί ένα παλαιό καθεστώς Natura δημιουργεί φέτος, όπως λέει, σοβαρό πρόβλημα στις επιχειρήσεις της παραλιακής ζώνης.

Ούτε το καθεστώς Natura είναι καινούργιο στη Σκόπελο ούτε ο περιορισμός που προβλέπεται για τη χρήση προστατευόμενων τμημάτων αιγιαλού εμφανίστηκε το 2026. Εκείνο που άλλαξε φέτος, σύμφωνα με τον δήμαρχο Σκοπέλου Σταμάτη Περίσση, είναι η εφαρμογή του περιορισμού από την Κτηματική Υπηρεσία και στα τραπεζοκαθίσματα επιχειρήσεων που βρίσκονται μέσα στον οικισμό, στο παραλιακό μέτωπο της Χώρας. Το θέμα έφθασε ήδη στη Βουλή, ενώ το αρμόδιο υπουργείο έχει δηλώσει ότι αναζητεί λύση.

«Το πρόβλημα προέκυψε τώρα»

Μιλώντας στην ΕΡΤ Βόλου και στην εκπομπή του Γιάννη Ξυνόπουλου, ο Σταμάτης Περίσσης θέλησε εξαρχής να κάνει μία διάκριση που είναι ουσιαστική για την κατανόηση της υπόθεσης. Όπως εξήγησε, τμήμα της Σκοπέλου υπάγεται εδώ και χρόνια σε περιοχή Natura, ενώ το επίμαχο ζήτημα αφορά τον παραλιακό χώρο της Χώρας, πίσω από τη χερσαία ζώνη του λιμανιού, όπου βρίσκονται κοινόχρηστοι χώροι που χρησιμοποιούνται από επιχειρήσεις εστίασης. Ο δήμαρχος υποστήριξε ότι επί σειρά ετών η συγκεκριμένη κατάσταση δεν είχε δημιουργήσει πρόβλημα στην ανάπτυξη τραπεζοκαθισμάτων, όμως φέτος η Κτηματική Υπηρεσία εφάρμοσε τον περιορισμό που ισχύει για προστατευόμενους αιγιαλούς. Στην ερώτηση της ΕΡΤ Βόλου εάν αυτό συμβαίνει για πρώτη φορά, η απάντησή του ήταν κατηγορηματική: «Για πρώτη φορά φέτος εφαρμόζεται».

Ο δήμαρχος δεν υποστηρίζει ότι δημιουργήθηκε φέτος η περιοχή Natura ή ότι θεσπίστηκε τώρα ο σχετικός περιορισμός, αλλά ότι το 2026 εφαρμόστηκε για πρώτη φορά με αυτόν τον τρόπο στις συγκεκριμένες επιχειρήσεις της παραλιακής ζώνης.

Τι επιβεβαιώνεται από τη νομοθεσία

Η εικόνα αυτή χρειάζεται μία σημαντική νομική διευκρίνιση. Ο κανόνας της μειωμένης κάλυψης στις περιοχές Natura προϋπήρχε. Ήδη η ΚΥΑ 47458 ΕΞ 2020 προέβλεπε ότι σε χώρους αιγιαλού και παραλίας ενταγμένους στο δίκτυο Natura 2000 «η κάλυψη δεν μπορεί να υπερβαίνει το 30% του παραχωρούμενου χώρου». Επομένως, δεν πρόκειται για νέο περιορισμό του 2026. Το νεότερο πλαίσιο του ν. 5092/2024 διατηρεί τη βασική διάκριση, η ανάπτυξη κινητών στοιχείων μπορεί γενικά να φθάνει έως το 60% της παραχωρούμενης έκτασης, αλλά περιορίζεται στο 30% όταν πρόκειται για προστατευόμενο αιγιαλό και παραλία. Ο ίδιος νόμος ορίζει ως προστατευόμενο αιγιαλό και παραλία τμήμα που βρίσκεται εντός περιοχής του δικτύου Natura 2000 και διαθέτει τα προβλεπόμενα οικολογικά ή γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά.

Υπάρχει, ωστόσο, μια λεπτομέρεια με ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην παρούσα υπόθεση, το άρθρο 8 του νόμου αναφέρεται σε «ομπρέλες, ξαπλώστρες και θαλάσσια μέσα αναψυχής και λοιπά κινητά στοιχεία», ενώ η ΚΥΑ 57878 ΕΞ 2024, που εξειδικεύει την εφαρμογή του πλαισίου, αναφέρει ρητά μεταξύ των στοιχείων που υπάγονται στον περιορισμό και τα τραπεζοκαθίσματα. Ακριβώς αυτή η εφαρμογή του περιορισμού και στα τραπεζοκαθίσματα μέσα στον οικισμό βρίσκεται στον πυρήνα της σημερινής αντιπαράθεσης.

Η Κτηματική, σύμφωνα με τον δήμαρχο: «Εφαρμόζω τον νόμο»

Ο Σταμάτης Περίσσης δεν απέδωσε στην Κτηματική Υπηρεσία αυθαίρετη ενέργεια. Αντίθετα, περιέγραψε τη θέση της υπηρεσίας με τον πλέον σαφή τρόπο: «Η Κτηματική λέει, εγώ εφαρμόζω τον νόμο». Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία και για τη νομική διάσταση του θέματος. Η Κτηματική Υπηρεσία είναι, βάσει του ν. 5092/2024, η κατά τόπον αρμόδια υπηρεσία του υπουργείου για τη δημόσια περιουσία και εκπροσωπεί το Ελληνικό Δημόσιο στις σχετικές συμβάσεις παραχώρησης. Επομένως, το ζήτημα που θέτει ο δήμαρχος δεν είναι ότι μια υπηρεσία αποφάσισε αυθαίρετα να δημιουργήσει έναν νέο κανόνα, αλλά εάν ένας ήδη υπάρχων κανόνας πρέπει να εφαρμόζεται χωρίς διαφοροποίηση και σε μια πλήρως δομημένη περιοχή εντός οικισμού.

«Δεν έχουμε να προστατεύσουμε τίποτα μέσα στους οικισμούς»

Ο Σταμάτης Περίσσης θέλησε να καταστήσει σαφές ότι η ένστασή του δεν αφορά γενικά την προστασία των περιοχών Natura, αλλά το γεγονός ότι, όπως υποστηρίζει, το συγκεκριμένο καθεστώς επεκτείνεται και σε έναν πλήρως δομημένο χώρο μέσα στη Χώρα της Σκοπέλου. Αναφερόμενος στον οικισμό, διερωτήθηκε χαρακτηριστικά εάν εκεί υπάρχουν τα ιδιαίτερα οικολογικά χαρακτηριστικά που δικαιολογούν μια τέτοια προστασία, λέγοντας με εμφανώς σκωπτικό τρόπο: «Ενώ ο οικισμός της Σκοπέλου έχει ιδιαίτερα οικολογικά χαρακτηριστικά, έχει πάπιες, κύκνους, βατράχια ή δεν ξέρω γω τι άλλα φυτά… πρέπει να είναι παγκόσμιο φαινόμενο».

Στη συνέχεια εξήγησε ακόμη πιο συγκεκριμένα ποιο σημείο εννοεί: «μιλάω πίσω από τη χερσαία ζώνη, στο λιμάνι», στο σημείο «εκεί που είναι το λιμάνι και δένουν τα πλοία, τα σκάφη, τα καράβια», προσθέτοντας αμέσως ότι «είναι λοιπόν η πλατεία του χωριού μας». Εκεί, πίσω από τη χερσαία ζώνη και τον παραλιακό δρόμο, βρίσκεται ο κοινόχρηστος χώρος όπου αναπτύσσονται τα τραπεζοκαθίσματα. Για τον ίδιο, αυτή ακριβώς η χωροθέτηση βρίσκεται στον πυρήνα του προβλήματος, καθώς, όπως ανέφερε, «δεν υπήρχε κανένας λόγος να υπάρχει αιγιαλός πίσω από τη χερσαία ζώνη».

Ο δήμαρχος προχώρησε ακόμη περισσότερο, επικαλούμενος γνωμοδότηση του ΟΦΥΠΕΚΑ που, όπως είπε, βρίσκεται πλέον στα χέρια του Δήμου. Σύμφωνα με τη δική του απόδοση, ο Οργανισμός «λέει ότι δεν υπάρχει κανένας απολύτως λόγος να υπάρχει Natura μέσα στους οικισμούς», ενώ ο ίδιος συμπλήρωσε κατηγορηματικά: «Δεν έχουμε να προστατεύσουμε τίποτα στους οικισμούς μέσα».

Η υπόθεση έφθασε επισήμως στη Βουλή

Το πρόβλημα που περιγράφει ο δήμαρχος δεν περιορίζεται, πλέον, σε τοπικές διαμαρτυρίες. Στις 4 Σεπτεμβρίου 2026 κατατέθηκε από τον βουλευτή Μαγνησίας Χρήστο Μπουκώρο η υπ’ αριθ. 1283 επίκαιρη ερώτηση με θέμα «Παραχωρήσεις απλής χρήσης αιγιαλού σε περιοχές NATURA που βρίσκονται εντός ορίων οικισμού και ανάγκη διευκρίνισης των επιβαλλόμενων περιορισμών». Η επίσημη καταχώριση της Βουλής δείχνει ότι η ερώτηση συζητήθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου 2026. Στην κοινοβουλευτική παρέμβαση καταγράφεται ότι η Κτηματική Υπηρεσία Μαγνησίας, κατά την τρέχουσα θερινή περίοδο, εφάρμοσε τον περιορισμό του 30% σε επαγγελματίες εστίασης που δραστηριοποιούνται εντός ορίων οικισμού στη Σκόπελο και ότι ο περιορισμός εφαρμόστηκε και στα τραπεζοκαθίσματα. Πρόκειται για ανεξάρτητη δημόσια καταγραφή που συμπίπτει με τον βασικό ισχυρισμό του δημάρχου για το τι συνέβη φέτος.

Η κυβερνητική απάντηση: αναγνωρίζεται το ζήτημα, αναζητείται λύση

Υπάρχει, όμως, και η άλλη πλευρά που πρέπει να καταγραφεί. Κατά τη συζήτηση της επίκαιρης ερώτησης, ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Δημήτρης Μαρκόπουλος δήλωσε ότι το υπουργείο θα κινηθεί σε συνεργασία με τον ΟΦΥΠΕΚΑ και τα συναρμόδια υπουργεία για την αντιμετώπιση του ζητήματος και την εξεύρεση ισορροπίας μεταξύ της προστασίας των περιοχών Natura και της νόμιμης οικονομικής δραστηριότητας. Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένη τελική ρύθμιση ή χρονοδιάγραμμα. Η θέση αυτή έχει σημασία, καθώς δείχνει ότι από κυβερνητικής πλευράς δεν αμφισβητείται ότι υπάρχει πραγματικό ζήτημα εφαρμογής, χωρίς όμως μέχρι σήμερα να έχει δοθεί η οριστική νομική λύση που ζητούν ο Δήμος και οι επαγγελματίες.

Τι ισχύει για το Natura στη Σκόπελο

Ο ΟΦΥΠΕΚΑ επιβεβαιώνει επισήμως ότι η περιοχή Natura 2000 με κωδικό GR1430004 αφορά το «Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Αλοννήσου – Βορείων Σποράδων, Ανατολική Σκόπελος» και περιλαμβάνει τμήμα της Σκοπέλου. Η περιοχή είναι παλαιά ενταγμένη στο ευρωπαϊκό δίκτυο και σε καμία περίπτωση δεν δημιουργήθηκε φέτος. Ο Σταμάτης Περίσσης ανέφερε ακόμη στην ΕΡΤ Βόλου ότι ο Δήμος έχει στα χέρια του γνωμοδότηση του ΟΦΥΠΕΚΑ, η οποία, όπως ο ίδιος την απέδωσε, συνηγορεί στο ότι δεν συντρέχει λόγος να αντιμετωπίζονται οι κατοικημένοι οικισμοί με τον ίδιο τρόπο ως προς το συγκεκριμένο ζήτημα.

Το συγκεκριμένο περιεχόμενο της γνωμοδότησης δεν κατέστη δυνατό να επιβεβαιωθεί από δημόσια αναρτημένο έγγραφο του ΟΦΥΠΕΚΑ που εντοπίσαμε. Συνεπώς, στο παρόν ρεπορτάζ καταγράφεται ως δήλωση του δημάρχου και όχι ως ανεξάρτητα διαπιστωμένο συμπέρασμα του Οργανισμού.

«Χρειάζεται αλλαγή»

Ο δήμαρχος θεωρεί ότι η λύση δεν μπορεί να δοθεί από την Κτηματική Υπηρεσία, εφόσον η τελευταία εφαρμόζει το υφιστάμενο κανονιστικό πλαίσιο. Ζητά παρέμβαση σε επίπεδο νομοθεσίας ή κανονιστικής ρύθμισης, ώστε να αποσαφηνιστεί η μεταχείριση περιοχών Natura οι οποίες βρίσκονται μέσα σε ήδη διαμορφωμένους οικισμούς. Όπως σημείωσε, ο Δήμος πρόκειται να επανέλθει με έγγραφα προς τα αρμόδια υπουργεία, ενώ έθεσε και θέμα αντιμετώπισης των συνεπειών που μπορεί να έχουν δημιουργηθεί για επαγγελματίες κατά τη φετινή περίοδο.

«Αν υπάρχει θέληση, αυτό μπορεί να γίνει σε μια βδομάδα, σε δεκαπέντε μέρες, σε είκοσι μέρες», είπε, αποφεύγοντας πάντως να προβλέψει πότε θα υπάρξει λύση. «Ευελπιστώ να δοθεί λύση», κατέληξε.

Η ουσία της υπόθεσης, επομένως, είναι πιο σύνθετη από το «μπήκε ξαφνικά η Σκόπελος σε Natura». Η προστατευόμενη περιοχή προϋπήρχε και ο περιορισμός του 30% επίσης έχει παλαιότερη νομική βάση. Αυτό που βρίσκεται σήμερα υπό αμφισβήτηση είναι ο τρόπος με τον οποίο ο περιορισμός εφαρμόζεται, το 2026, σε επιχειρήσεις εστίασης μέσα στον δομημένο οικισμό της Σκοπέλου και ειδικότερα στα τραπεζοκαθίσματα. Αυτό ακριβώς είναι και το σημείο για το οποίο πλέον ζητείται επίσημη διοικητική ή νομοθετική απάντηση.