Σε νέα και καθοριστική φάση περνά η αντιπαράθεση για τη μεταφορά πηγαίων νερών του Πηλίου προς το υδροδοτικό σύστημα του Βόλου. Στην ανοιχτή εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου στην πλατεία του Αγίου Βλασίου, η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας Ζωή Κωνσταντοπούλου τάχθηκε με κατηγορηματικό τρόπο στο πλευρό των κατοίκων, ανακοίνωσε ότι θα προσφέρει αφιλοκερδώς τη νομική της υποστήριξη και έστειλε το μήνυμα ότι η υπόθεση θα οδηγηθεί, εφόσον απαιτηθεί, μέχρι τα δικαστήρια.
Διαβάστε: Στον Άγιο Βλάσιο η Ζωή Κωνσταντοπούλου – Στο επίκεντρο η «μάχη» για τα νερά του Πηλίου
«Το νερό είναι δημόσιο αγαθό και θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα»
Η Ζωή Κωνσταντοπούλου επέλεξε να τοποθετήσει από την αρχή το ζήτημα πολύ πέρα από τα όρια μιας τοπικής διαφωνίας για ένα τεχνικό έργο. Για την ίδια, όπως ανέφερε, η υπόθεση αφορά το δικαίωμα των τοπικών κοινωνιών να έχουν πρόσβαση στους φυσικούς πόρους του τόπου τους και, κυρίως, το νερό ως «δημόσιο αγαθό» και «θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα». Συνέδεσε μάλιστα συμβολικά την παρουσία της στον Άγιο Βλάσιο με τη συμπλήρωση δέκα ετών από την ίδρυση, στις 6 Σεπτεμβρίου 2016, της κινηματικής νομικής δράσης «Δικαιοσύνη για Όλους», εξηγώντας ότι η φιλοσοφία της συγκεκριμένης πρωτοβουλίας είναι πως μια νομική μάχη δεν κερδίζεται μόνο με επιχειρήματα στις δικαστικές αίθουσες, αλλά απαιτεί πολίτες ενημερωμένους, ενεργούς και παρόντες. «Το δίκαιο για να το διεκδικήσεις δεν αρκεί να έχεις νομικά επιχειρήματα και καλό ή καλή δικηγόρο, αλλά πρέπει να έχεις και τους πολίτες ενεργούς, ενημερωμένους στην πρώτη γραμμή», ανέφερε χαρακτηριστικά.
«Αυτό δεν θα περάσει»
Η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας εμφανίστηκε ιδιαίτερα αιχμηρή για την περιβαλλοντική έγκριση του έργου, υποστηρίζοντας ότι η σχετική απόφαση ελήφθη «ερήμην της τοπικής κοινωνίας» και δημοσιοποιήθηκε στα τέλη Ιουλίου, σε μια περίοδο κατά την οποία, όπως είπε, τέτοιες αποφάσεις περνούν ευκολότερα απαρατήρητες. Σύμφωνα με τη δική της εκτίμηση, εάν προχωρήσει ο σχεδιασμός όπως έχει εγκριθεί, υπάρχει κίνδυνος οι διαθέσιμες ποσότητες να μην επαρκούν για την ύδρευση και την άρδευση της περιοχής. Και ήταν σε αυτό ακριβώς το σημείο που έδωσε το πολιτικό στίγμα της παρέμβασής της: «Η αυτονόητη απάντηση ποια είναι; Ότι αυτό δεν θα περάσει».
Ένας ευρύτερος σχεδιασμός για το νερό, κατά την Κωνσταντοπούλου
Ιδιαίτερη σημασία είχε το γεγονός ότι η Ζωή Κωνσταντοπούλου δεν αντιμετώπισε την υπόθεση Αγίου Βλασίου – Άνω Λεχωνίων ως απομονωμένο περιστατικό. Την ενέταξε σε αυτό που η ίδια περιέγραψε ως έναν ευρύτερο σχεδιασμό αναδιάρθρωσης της διαχείρισης του νερού στη χώρα, συνδέοντας το ζήτημα με την οικονομική κατάσταση των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης, τα χρέη τους και τις συγχωνεύσεις ή απορροφήσεις παρόχων. Η ίδια υποστήριξε ότι το οικονομικό αδιέξοδο στο οποίο έχουν περιέλθει ορισμένες ΔΕΥΑ μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός για μεγαλύτερες αναδιαρθρώσεις στον χώρο του νερού. Με ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα μίλησε για τοπικές διοικήσεις που, κατά την άποψή της, έχουν ευθύνες για τη συσσώρευση χρεών και εμφανίζονται πρόθυμες να αποδεχθούν συγχωνεύσεις με αντάλλαγμα τη διευθέτησή τους. «Κάποιοι έχουν χρεώσει τις τοπικές δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης αποχέτευσης», είπε, υποστηρίζοντας ότι δημιουργείται μια λογική σύμφωνα με την οποία το κράτος αναλαμβάνει τα χρέη, ενώ παράλληλα περιορίζεται η αυτονομία των τοπικών φορέων. «Αυτό δεν μπορεί να γίνεται θηλιά στο λαιμό μιας κοινωνίας που έχει δικαίωμα στην πρόσβαση στο νερό της», τόνισε.
Η πολιτική αυτή αναφορά γίνεται σε μια περίοδο κατά την οποία βρίσκεται πράγματι σε εξέλιξη ευρύτερη κυβερνητική μεταρρύθμιση στον χάρτη των παρόχων ύδατος. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος έχει προωθήσει την επέκταση των αρμοδιοτήτων ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ και την απορρόφηση ΔΕΥΑ και άλλων παρόχων σε συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές, μαζί με διευθέτηση μέρους των χρεών των απορροφούμενων επιχειρήσεων. Η κυβερνητική πλευρά παρουσιάζει τη μεταρρύθμιση ως προσπάθεια δημιουργίας ισχυρότερων παρόχων, οικονομιών κλίμακας και αποτελεσματικότερης διαχείρισης του νερού. Δεν προκύπτει, ωστόσο, από τα συγκεκριμένα κυβερνητικά κείμενα ότι η ΔΕΥΑΜΒ περιλαμβάνεται σήμερα στις επιχειρήσεις που απορροφώνται από την ΕΥΔΑΠ ή την ΕΥΑΘ. Η σύνδεση που έκανε η κ. Κωνσταντοπούλου αφορά επομένως την ευρύτερη κατεύθυνση που η ίδια θεωρεί ότι ακολουθείται στη διαχείριση του νερού.
Από τις Σταγιάτες στον Άγιο Βλάσιο
Η Ζωή Κωνσταντοπούλου επέστρεψε πολλές φορές κατά την ομιλία της στην εμπειρία των Σταγιατών, όπου από το 2020 έχει σταθεί νομικά στο πλευρό κατοίκων στην αντιπαράθεση γύρω από την πηγή Κρύα Βρύση. Παρουσίασε εκείνον τον αγώνα ως παράδειγμα του τι μπορεί να πετύχει μια μικρή κοινότητα όταν διατηρείται οργανωμένη και ενεργή, σημειώνοντας ότι το ζήτημα είχε αποκτήσει πανελλαδική διάσταση και είχε προκαλέσει την υποστήριξη ανθρώπων του πολιτισμού. Για την ίδια, αυτό πρέπει να συμβεί και τώρα. Υπογράμμισε ότι η γεμάτη πλατεία του Αγίου Βλασίου αποτελεί «πάρα πολύ ισχυρό όπλο» μαζί με τα νομικά επιχειρήματα και επέμεινε ότι η υπόθεση πρέπει να παραμείνει στην πρώτη γραμμή της δημοσιότητας. «Αλλιώς είναι ένα δικαστήριο σε άδεια αίθουσα και αλλιώς είναι μια τοπική κοινωνία άγρυπνη και ενεργή», είπε.
Αφιλοκερδής η νομική εκπροσώπηση
Ένα από τα πιο ουσιαστικά σημεία της εκδήλωσης ήταν η ξεκάθαρη δέσμευση της Ζωής Κωνσταντοπούλου ότι η προσωπική της νομική συνδρομή προς την Επιτροπή Αγώνα και τους κατοίκους θα είναι απολύτως αφιλοκερδής. Η διευκρίνιση έγινε μάλιστα αυθόρμητα κατά τη διάρκεια της τοποθέτησης εκπροσώπου της Επιτροπής, όταν εκείνος αναφέρθηκε στην ανάγκη οικονομικής ενίσχυσης του αγώνα για τις δικαστικές κινήσεις που σχεδιάζονται. «Θα ήθελα να ξεκαθαρίσω ότι η δική μου παράσταση είναι αφιλοκερδής», παρενέβη η κ. Κωνσταντοπούλου, προκαλώντας χειροκρότημα από τους συγκεντρωμένους. Ο εκπρόσωπος της Επιτροπής διευκρίνισε αμέσως ότι η οικονομική ενίσχυση που ζητείται από τους κατοίκους δεν αφορά αμοιβή της δικηγόρου, αλλά παράβολα και άλλα έξοδα που θα απαιτηθούν για τις νομικές διαδικασίες. Η ανάληψη της νομικής εκπροσώπησης δεν είναι καινούργια εξέλιξη. Η Ζωή Κωνσταντοπούλου είχε ήδη από τον Ιούνιο δηλώσει ότι στέκεται στο πλευρό των κατοίκων Αγίου Βλασίου και Άνω Λεχωνίων στις κινήσεις τους απέναντι στον σχεδιασμό της ΔΕΥΑΜΒ.
Στο ΣτΕ και με ασφαλιστικά μέτρα
Η συγκέντρωση της Κυριακής έδειξε ταυτόχρονα ότι η αντιπαράθεση περνά πλέον από το επίπεδο της δημόσιας διαβούλευσης στο πεδίο της δικαστικής διεκδίκησης. Εκπρόσωπος της Επιτροπής Αγώνα προσδιόρισε ως βασικά επόμενα βήματα την προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας, αλλά και την κατάθεση ασφαλιστικών μέτρων όταν ξεκινήσει η εκτέλεση του έργου. Από την πλευρά της η Ζωή Κωνσταντοπούλου δήλωσε ότι θα συμμετάσχει προσωπικά στην προετοιμασία των νομικών ενεργειών, ώστε να προσβληθεί η συγκεκριμένη απόφαση αλλά και κάθε μεταγενέστερη πράξη που ενδεχομένως απαιτηθεί να αντιμετωπιστεί δικαστικά. Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι τις επόμενες ημέρες η Επιτροπή Αγώνα θα μεταβεί στην Αθήνα για συνάντηση εργασίας, στην οποία θα εξεταστεί ο φάκελος της υπόθεσης, ενώ όταν ολοκληρωθεί η νομική προετοιμασία προτείνει να πραγματοποιηθεί συνέντευξη Τύπου με αναλυτική παρουσίαση όσων διακυβεύονται.
Το έργο έχει πάρει περιβαλλοντικό «πράσινο φως»
Η νέα κινητοποίηση πραγματοποιείται σε μια κρίσιμη στιγμή για το έργο. Η ΔΕΥΑΜΒ έχει ανακοινώσει ότι προχωρά στη δημοπράτηση του έργου υδρομάστευσης και μεταφοράς νερού από τις πηγές Αγίου Ιωάννη και Ζάγκα, μετά την εξασφάλιση χρηματοδότησης και την έκδοση της Απόφασης Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων στις 27 Ιουλίου 2026. Η πρώτη φάση του master plan έχει ενταχθεί στο Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας με χρηματοδότηση 25 εκατ. ευρώ. Το συνολικό master plan, που παρουσιάστηκε τον Δεκέμβριο του 2024, περιλαμβάνει έργα ύψους περίπου 120 εκατ. ευρώ και επιπλέον 7 εκατ. ευρώ για μελέτες, με μακροπρόθεσμο σχεδιασμό έως το 2060. Οι μελετητές είχαν προειδοποιήσει ότι χωρίς τις αναγκαίες παρεμβάσεις το υδατικό έλλειμμα του Δήμου Βόλου θα μπορούσε μέχρι τότε να φθάσει τα 8,5 εκατ. κυβικά μέτρα, από περίπου 1,5 εκατ. κυβικά μέτρα κατά τον χρόνο παρουσίασης του σχεδίου.
Η ΔΕΥΑΜΒ αντιπαραθέτει τις μετρήσεις της
Απέναντι στις ενστάσεις των κατοίκων, η ΔΕΥΑΜΒ υποστηρίζει ότι ο σχεδιασμός βασίζεται σε πολυετείς πραγματικές μετρήσεις των πηγών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει παρουσιάσει η επιχείρηση, η Οριστική Μελέτη, έχοντας ενσωματώσει μετρήσεις έως τον Ιούλιο του 2026, υπολογίζει την παροχή των πηγών Ζάγκα και Αγίου Ιωάννη σε 10,14 εκατ. κυβικά μέτρα για ένα μέσο υδρολογικό έτος. Η συνολική απορροή στο μέτωπο των πηγών εκτιμάται σε 11,82 εκατ. κυβικά μέτρα ετησίως. Από αυτά, κατά τη ΔΕΥΑΜΒ, 6,36 εκατ. κυβικά μέτρα προορίζονται για ύδρευση, 2,10 εκατ. για άρδευση, 3,29 εκατ. για τη διατήρηση της οικολογικής παροχής και περίπου 70.000 κυβικά μέτρα θα εξακολουθούν να απορρέουν επιπλέον στο υδατόρεμα. Η επιχείρηση υποστηρίζει συνεπώς ότι ο σχεδιασμός μπορεί να καλύψει ταυτόχρονα την ύδρευση, την άρδευση και τις ανάγκες του οικοσυστήματος.
Διαβάστε: «Νερό από τις πηγές στις βρύσες και ενεργειακή αυτονομία» – Τα μεγάλα έργα της ΔΕΥΑΜΒ
Οι κάτοικοι αμφισβητούν το «περίσσευμα»
Αυτή ακριβώς είναι η βασική διαφωνία των κατοίκων Αγίου Βλασίου και Άνω Λεχωνίων. Η Επιτροπή Αγώνα υποστηρίζει ότι το νερό που σήμερα ακολουθεί τη φυσική του διαδρομή δεν αποτελεί «περίσσευμα» που μπορεί απλώς να αφαιρεθεί, αλλά τροφοδοτεί ένα σύνθετο σύστημα που συνδέεται με την άρδευση, τις καλλιέργειες, τον υδροφόρο ορίζοντα και το φυσικό περιβάλλον της περιοχής. Οι κάτοικοι αμφισβητούν επίσης τις διαθέσιμες ποσότητες νερού στις οποίες βασίζεται ο σχεδιασμός και ζητούν να δοθεί στη δημοσιότητα το σύνολο των πρωτογενών μετρήσεων, ώστε να είναι δυνατός ανεξάρτητος έλεγχος των στοιχείων. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί στην Επιτροπή Αγώνα και η πρόβλεψη ότι η ύδρευση προηγείται έναντι άλλων χρήσεων. Οι κάτοικοι δεν αμφισβητούν την προτεραιότητα της ανθρώπινης ύδρευσης, υποστηρίζουν όμως ότι εάν το διαθέσιμο νερό αποδειχθεί μικρότερο από τις εκτιμήσεις του έργου, τότε εκείνη που κινδυνεύει να περιοριστεί είναι η άρδευση μιας περιοχής με σημαντική αγροτική δραστηριότητα.
Η ΔΕΥΑΜΒ: «Τα ερωτήματα απαντήθηκαν»
Η Δημοτική Επιχείρηση, από την πλευρά της, έχει απορρίψει την εικόνα ότι οι ενστάσεις των κατοίκων δεν εξετάστηκαν. Στην τελευταία δημόσια απάντησή της υποστήριξε ότι τα ζητήματα που τέθηκαν από την Επιτροπή Αγώνα και τους πολίτες εξετάστηκαν στο πλαίσιο της διαδικασίας περιβαλλοντικής διαβούλευσης και ότι η ίδια και οι μελετητές έδωσαν τις απαιτούμενες απαντήσεις και πρόσθετες διευκρινίσεις πριν εκδοθεί η περιβαλλοντική άδεια. Η θέση της είναι πλέον ότι η διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης έχει ολοκληρωθεί και ότι το έργο περνά στη δημοπράτηση.
«Δεν είστε μόνοι σας»
Απέναντι σε αυτή την εξέλιξη, η Ζωή Κωνσταντοπούλου επιχείρησε να δώσει στην κινητοποίηση των κατοίκων μια ευρύτερη διάσταση. Ανέφερε ότι επικοινωνούν μαζί της δήμαρχοι, κοινότητες και επιτροπές αγώνα από διαφορετικές περιοχές της Ελλάδας όπου έχουν ανακύψει αντίστοιχα ζητήματα και υποστήριξε ότι ο Άγιος Βλάσιος βρίσκεται «στην πρώτη γραμμή ενός αγώνα που θα δοθεί και από πολλές άλλες μικρές και μεγαλύτερες τοπικές κοινωνίες». Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη να συνεχιστεί η ενημέρωση και άλλων χωριών του Πηλίου, αναφέροντας τον Άγιο Λαυρέντιο και τη Δράκεια, αλλά και να ενεργοποιηθούν πολίτες του Βόλου που συμμερίζονται τις ανησυχίες των κατοίκων.
Διαβάστε: Περιβαλλοντικό «πράσινο φως» για νερό στον Δήμο Βόλου από το Πήλιο – Τον Σεπτέμβριο η δημοπράτηση
«Τα βήματά μας θα τα χαράξουμε μαζί»
Κλείνοντας την παρέμβασή της, η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας εμφανίστηκε βέβαιη ότι η υπόθεση μπορεί να κερδηθεί, εφόσον συνδυαστούν η νομική δράση με τη συνεχή κινητοποίηση της κοινωνίας. «Έχουμε το δίκιο με το μέρος μας. Έχουμε αποφασιστικότητα», είπε, χαρακτηρίζοντας τον αγώνα «καθαρό και πηγαία ανθρώπινο». Δεσμεύθηκε ότι θα επιστρέψει στον Άγιο Βλάσιο και ότι θα είναι διαθέσιμη στους κατοίκους καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας. «Τα βήματά μας θα τα χαράξουμε μαζί. Είμαι στη διάθεσή σας ανά πάσα στιγμή», ανέφερε. Και ολοκλήρωσε: «Είμαι στο πλευρό σας με όλη μου την καρδιά και την ψυχή και το μυαλό και τις νομικές γνώσεις».
Η αντιπαράθεση για τα νερά του Πηλίου, συνεπώς, δεν κλείνει με την έκδοση της περιβαλλοντικής άδειας. Αντίθετα, εισέρχεται σε μια νέα φάση: από τη μία πλευρά η ΔΕΥΑΜΒ προχωρά τις διαδικασίες δημοπράτησης και από την άλλη οι κάτοικοι οργανώνουν πλέον τη δικαστική τους απάντηση, έχοντας στο πλευρό τους, και μάλιστα αφιλοκερδώς, τη Ζωή Κωνσταντοπούλου.
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
