Στη Βουλή ξανά το πρόβλημα της αιθαλομίχλης στα Ιωάννινα

Ερώτηση προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος για καθαρότερη και οικονομικά προσιτή θέρμανση – Ζητούνται ειδικό σχέδιο για το λεκανοπέδιο και περισσότερα κίνητρα για αντλίες θερμότητας

Το ζήτημα της αιθαλομίχλης στο λεκανοπέδιο Ιωαννίνων επανέρχεται στη Βουλή, ενόψει της χειμερινής περιόδου 2026-2027, με κοινοβουλευτική ερώτηση της ανεξάρτητης βουλευτή Ιωαννίνων Μερόπης Τζούφη προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Στο επίκεντρο της παρέμβασης βρίσκεται η ανάγκη για ένα ειδικό και ολοκληρωμένο σχέδιο αντιμετώπισης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, με μέτρα που δεν θα περιορίζονται μόνο σε συστάσεις για μικρότερη χρήση ξύλου, αλλά θα δίνουν στα νοικοκυριά πραγματικές και οικονομικά προσιτές εναλλακτικές λύσεις θέρμανσης.

Το πρόβλημα της αιθαλομίχλης αποτελεί διαχρονικό φαινόμενο για το λεκανοπέδιο, ιδιαίτερα τις ψυχρές ημέρες του χειμώνα, όταν οι αυξημένες ανάγκες θέρμανσης συνδυάζονται με τις ιδιαίτερες μετεωρολογικές συνθήκες της περιοχής.

Νεότερη επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2025 στο Journal of Hazardous Materials καταγράφει ιδιαίτερα αυξημένες συγκεντρώσεις πολυκυκλικών αρωματικών ενώσεων στα Ιωάννινα κατά τη χειμερινή περίοδο.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, η οικιακή καύση βιομάζας αποτελούσε την κυριότερη πηγή των συγκεκριμένων ρύπων, συνεισφέροντας πάνω από το 75% στις μέσες συγκεντρώσεις και στο σχετικό καρκινογόνο δυναμικό. Κατά τα έντονα επεισόδια χειμερινής ρύπανσης, η έκθεση του πληθυσμού στις συγκεκριμένες ενώσεις καταγράφηκε έως και έξι φορές υψηλότερη.

Στο επίκεντρο το κόστος της θέρμανσης

Στην κοινοβουλευτική παρέμβαση επισημαίνεται ότι η αντιμετώπιση του προβλήματος συνδέεται άμεσα και με το ενεργειακό κόστος των νοικοκυριών.

Το ζητούμενο, σύμφωνα με την ερώτηση, είναι να δημιουργηθούν ισχυρότερα οικονομικά κίνητρα ώστε οι κάτοικοι περιοχών με σοβαρή ατμοσφαιρική επιβάρυνση να μπορούν να στραφούν σε καθαρότερες μορφές θέρμανσης και να περιοριστεί η χρήση ξύλου και άλλων στερεών καυσίμων.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο πρόγραμμα «Αλλάζω Σύστημα Θέρμανσης και Θερμοσίφωνα», το οποίο επιδοτεί, μεταξύ άλλων, την εγκατάσταση αντλιών θερμότητας.

Ο συνολικός προϋπολογισμός του προγράμματος αυξήθηκε από τα 223,2 εκατ. ευρώ στα 647,17 εκατ. ευρώ, μετά το ιδιαίτερα αυξημένο ενδιαφέρον, ενώ είχαν υποβληθεί περίπου 192.000 αιτήσεις πανελλαδικά.

Οι ενισχύσεις διαμορφώνονται σε ποσοστά 50% ή 60%, ανάλογα με το είδος της δαπάνης και τα προβλεπόμενα εισοδηματικά κριτήρια.

Ζητούνται συγκεκριμένα στοιχεία για τα Ιωάννινα

Ένα από τα βασικά σημεία της ερώτησης αφορά το κατά πόσο το συγκεκριμένο πρόγραμμα είχε ουσιαστικό αποτέλεσμα στην Περιφερειακή Ενότητα Ιωαννίνων.

Από το Υπουργείο ζητούνται συγκεκριμένα στοιχεία για τον αριθμό των αιτήσεων που εγκρίθηκαν στην περιοχή, πόσες από αυτές οδήγησαν τελικά στην εγκατάσταση αντλίας θερμότητας και πόσες αφορούσαν αντικατάσταση παλαιών συστημάτων που λειτουργούσαν με πετρέλαιο, ξύλο ή άλλα στερεά καύσιμα.

Παράλληλα ζητείται να διευκρινιστεί αν έχει αξιολογηθεί η επίδραση των συγκεκριμένων παρεμβάσεων στη μείωση της κατανάλωσης ρυπογόνων καυσίμων και κατ’ επέκταση στην ποιότητα του αέρα στο λεκανοπέδιο.

Τα έξι ερωτήματα προς το Υπουργείο

Η Μερόπη Τζούφη ζητά από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να διευκρινίσει:

• ποια μέτρα θα εφαρμοστούν κατά τη χειμερινή περίοδο 2026-2027 για τον περιορισμό της αιθαλομίχλης στα Ιωάννινα,
• εάν εξετάζεται ειδική οικονομική ενίσχυση για καθαρότερες μορφές θέρμανσης στις επιβαρυμένες περιοχές,
• εάν θα υπάρξει νέο ή συμπληρωματικό πρόγραμμα αντικατάστασης παλαιών συστημάτων θέρμανσης με αντλίες θερμότητας,
• πόσοι δικαιούχοι από την Περιφερειακή Ενότητα Ιωαννίνων εντάχθηκαν και ολοκλήρωσαν το πρόγραμμα,
• εάν έχει μετρηθεί η επίδρασή του στη μείωση της χρήσης ξύλου, πετρελαίου και άλλων καυσίμων,
• και εάν θα χρηματοδοτηθεί ολοκληρωμένο σύστημα συνεχούς παρακολούθησης της ποιότητας του αέρα σε συνεργασία με τον Δήμο Ιωαννιτών, την Περιφέρεια Ηπείρου, το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και άλλους επιστημονικούς φορείς.

Η ερώτηση έχει καταχωριστεί επίσημα στον κοινοβουλευτικό έλεγχο με αριθμό 8741/30-09-2026 και απευθύνεται στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.