Από τις αρχές Οκτωβρίου έως και τις αρχές Δεκεμβρίου, η Κρήτη αποκτά τη δική της ξεχωριστή μυρωδιά. Είναι η περίοδος που τα ρακοκάζανα ανάβουν τις φωτιές τους, ο ατμός της απόσταξης απλώνεται στην ατμόσφαιρα και το χαρακτηριστικό άρωμα της τσικουδιάς συνοδεύει τα φθινοπωρινά βράδια του νησιού.

Τα παραδοσιακά αποστακτήρια μετατρέπονται σε τόπους συνάντησης και κοινωνικής συνεύρεσης. Παρέες σχηματίζονται, φίλοι και συγγενείς ανταμώνουν, τα τραπέζια στρώνονται και η διαδικασία της απόσταξης γίνεται αφορμή για γιορτή. Δίπλα στα αρώματα της τσικουδιάς προστίθενται οι μυρωδιές από τα φαγητά και τις φωτιές των αντικριστών, δημιουργώντας το σκηνικό ενός αυθεντικού κρητικού γλεντιού. Στην πραγματικότητα, τα ρακοκάζανα αποτελούν κάτι πολύ περισσότερο από χώρους παραγωγής ενός παραδοσιακού αποστάγματος. Είναι σημεία συνάντησης και ανταμώματος, ένας ζωντανός κρίκος με το παρελθόν, που εξακολουθεί να διατηρεί τη θέση του στην καθημερινότητα και την κοινωνική ζωή των Κρητικών.

«Την περίοδο που αρχίζει η απόσταξη, το κάθε αποστακτήριο οργανώνει την ποσότητα που θέλει και έχει ετοιμάσει για να αποστάξει, καθώς και τους παραγωγούς που έχουν δηλώσει ότι θέλουν να αποστάξουν στο κάθε αποστακτήριο. Εκεί οργανώνονται βραδιές με μεγάλες παρέες και γλέντια. Έχει μείνει το έθιμο από το παρελθόν, καθώς ήταν μια ευκαιρία που έμπαινε το φθινόπωρο και οι άνθρωποι τότε δεν είχαν πολλές δουλειές. Είχε περάσει ένας Αύγουστος και μαζί μια περίοδος θέρους, που συνεχώς ήταν στα χωράφια και στον ήλιο, και έμπαιναν σε μια περίοδο ξεκούρασης και γλεντιού. Αυτό έμεινε μέχρι σήμερα», ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρόεδρος των Παραδοσιακών Αποσταγματοποιών Ηρακλείου, Αναστάσιος Βρέντζος.

Όπως σημείωσε, στην Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου εξακολουθούν να λειτουργούν περίπου 350 καζάνια, ενώ ο συνολικός αριθμός μπορεί να φτάνει ακόμη και τα 650, εάν συνυπολογιστούν και εκείνα που παραμένουν ανενεργά. Από τα στέμφυλα στο παραδοσιακό κρητικό απόσταγμα Με το πέρασμα των χρόνων, η παραγωγή της τσικουδιάς έχει εξελιχθεί, κυρίως σε ό,τι αφορά την τεχνογνωσία και τις πρώτες ύλες που αξιοποιούνται. Όπως εξήγησε ο Αναστάσιος Βρέντζος, στο παρελθόν η απόσταξη γινόταν αποκλειστικά με τα στέμφυλα, δηλαδή τα υπολείμματα των σταφυλιών που απέμεναν μετά την παραγωγή του κρασιού. «Παλιά αποστάζανε μόνο τσίκουδα, δηλαδή τις ποσότητες που ήταν μη ωφέλιμες, μετά την παραγωγή κρασιού από το σταφύλι και ήταν το στερεό υλικό που είχε απομείνει. Τώρα, έχουμε πλέον τη δυνατότητα να αποστάζουμε ολόκληρο το σταφύλι μαζί με τον χυμό του», ανέφερε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας τα στάδια παραγωγής της κρητικής τσικουδιάς.
Η διαδικασία ξεκινά με την τοποθέτηση των σταφυλιών ή των στέμφυλων σε δεξαμενές και βαρέλια, όπου πραγματοποιείται η ζύμωση. Σε διάστημα περίπου 15 έως 20 ημερών, τα σάκχαρα μετατρέπονται σε αλκοόλ, με τον απαιτούμενο χρόνο να εξαρτάται και από τις συνθήκες που επικρατούν. Μόλις ολοκληρωθεί η ζύμωση, οι χώροι σφραγίζονται και ακολουθεί, από τις αρμόδιες αρχές, η διαδικασία αποσφράγισης των καζανιών, προκειμένου να ξεκινήσει νόμιμα η απόσταξη. Τα ζυμωμένα σταφύλια ή στέμφυλα μεταφέρονται στο αποστακτήριο, όπου αρχίζει το επόμενο στάδιο της παραγωγής. Η φωτιά ανάβει και η θερμοκρασία στο καζάνι φτάνει περίπου τους 80-90 βαθμούς Κελσίου, δίνοντας το έναυσμα για την απόσταξη. Η πρώτη ποσότητα που συλλέγεται, γνωστή ως «πρωτόρακη», είναι εκείνη με την υψηλότερη περιεκτικότητα σε αλκοόλ. Το τελικό απόσταγμα μπορεί να καταναλωθεί άμεσα, αλλά και να αποθηκευτεί για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα σε γυάλινα ή ανοξείδωτα δοχεία. Υπάρχει, επίσης, η δυνατότητα παλαίωσης σε βαρέλια, μια πρακτική που, ωστόσο, εξακολουθεί να επιλέγεται από σχετικά μικρό αριθμό παραγωγών, σύμφωνα με τον Αναστάσιο Βρέντζο.
ΠΗΓΗ: ΑΠΕ ΜΠΕ
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος