Αρχείο της ΕΡΤ: Εξαιρετικά αφιερώματα με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό – Από Δευτέρα 5 έως και Κυριακή 11 Ιανουαρίου 2026

Αρχείο της ΕΡΤ
Εξαιρετικά αφιερώματα με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό
Από Δευτέρα 5 έως και Κυριακή 11 Ιανουαρίου 2026

Παραμονή των Θεοφανίων, ταξιδεύουμε μουσικά στη Λήμνο, για να ακούσουμε τα παραδοσιακά κάλαντα του νησιού, μέσα από ειδησεογραφικό ρεπορτάζ του 1976 ανακαλύπτουμε το βαθύτερο νόημα του εορτασμού τους, ενώ ένα σπάνιο ντοκιμαντέρ μάς μεταφέρει στον Άγιο Παντελεήμονα Αμυνταίου και στα Καρναβάλια του Δωδεκαημέρου στον Βερτίσκο Θεσσαλονίκης.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν τα αφιερώματα στη θρυλική παράσταση «Όμορφη Πόλη» του Μίκη Θεοδωράκη, του 1962, στην πρεμιέρα του πρώτου παιδικού σίριαλ παραγωγής ΕΡΤ «Ο κήπος με τ’ αγάλματα» στις 10 Ιανουαρίου 1981, που είναι και η πρώτη έγχρωμη παιδική τηλεοπτική σειρά της ελληνικής τηλεόρασης.

Ακόμη, ξεχωρίζουν τα αφιερώματα στη μεγάλη ηθοποιό και τραγωδό Άννα Συνοδινού με αφορμή τη συμπλήρωση δέκα χρόνων από τον θάνατό της, στην παρουσιάστρια Κέλλυ Σακάκου, που εργάστηκε στην ΕΡΤ επί 30 χρόνια (1972-2002), στον ποιητή Ναπολέοντα Λαπαθιώτη, στον λογοτέχνη Βασίλη Αλεξάκη και στη γέννηση της Αμερικανίδας τραγουδοποιού Τζόαν Μπαέζ.

Τα αφιερώματα αναρτώνται στον ιστότοπο της ΕΡΤ
www.ert.gr/ert-arxeio/ καθώς και στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook www.facebook.com/ERTarchive

5 Ιανουαρίου: Κάλαντα των Θεοφανίων
«Ύμνοι και κάλαντα»

Παραμονή των Θεοφανίων ταξιδεύουμε μουσικά στη Λήμνο για να ακούσουμε τα παραδοσιακά κάλαντα του νησιού, μέσα από την εκπομπή της ΕΡΤ-3 «Ύμνοι και κάλαντα», παραγωγής 2024. Τα κάλαντα ερμηνεύουν: Μαίρη Πετανίτη (τουμπερλέκι), Νίκος Βίττης (λύρα), Λουκάς Κουμπογιάννης (λαούτο), Μαριάννα Παπακωστοπούλου (σαντούρι), Μαρία Κυριακού (φωνή), Ελισάβετ Πατρίκη (φωνή), Γεωργία Ζάχου (φωνή), Κατερίνα Πάνου (φωνή), Αναστάσης Γεωργόπουλος (φωνή)

Σκηνοθεσία: Τάνια Χατζηγεωργίου

Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook (www.facebook.com/ERTarchive)

5 Ιανουαρίου 2000:
Εορταστικό αφιέρωμα στη μουσική παράσταση «Όμορφη Πόλη»
«Μηχανή του χρόνου»

Ένα αφιέρωμα στην «Όμορφη Πόλη» του Μίκη Θεοδωράκη, την παράσταση του 1962 που άφησε εποχή, παρουσίασε η εκπομπή «Μηχανή του χρόνου» με τη Σεμίνα Διγενή. Προσκεκλημένοι είναι συντελεστές εκείνης της παράστασης, όπως ο σκηνοθέτης της Μιχάλης Κακογιάννης, οι ηθοποιοί Άννα Καλουτά, Μαρία Κωνσταντάρου, Σμάρω Στεφανίδου, Γιάννης Μαλούχος και ο τραγουδιστής Γιάννης Βογιατζής, οι οποίοι μιλούν για τους χαρακτήρες που ενσάρκωσαν επί σκηνής και για τα επιθεωρησιακά νούμερα που ερμήνευσαν. Παράλληλα, προβάλλεται η συνέντευξη που παραχώρησε στην εκπομπή ο Μίκης Θεοδωράκης, ο οποίος θυμάται πώς ξεκίνησε το φιλόδοξο εγχείρημα, αλλά και τη θερμή υποδοχή που είχε από το κοινό, ενώ αποκαλύπτει άγνωστα περιστατικά από τα παρασκήνια της παράστασης. Ακούγεται, επίσης, η Ντόρα Γιαννακοπούλου να μιλάει για τη θρυλική παράσταση και τη συνεργασία της με τον Μίκη Θεοδωράκη, αλλά και να ερμηνεύει το τραγούδι «Όμορφη Πόλη». Τραγούδια της παράστασης ερμηνεύει και ο Γεράσιμος Ανδρεάτος, ο οποίος φιλοξενείται επίσης στην εκπομπή.

Σκηνοθεσία: Μάνος Καμπίτης
Παρουσίαση: Σεμίνα Διγενή
Παραγωγή: 2000

6 Ιανουαρίου: Γιορτή των Θεοφανίων
«Τα Καρναβάλια του Δωδεκαημέρου»

Ένα σπάνιο ντοκιμαντέρ που αναφέρεται στον εορτασμό των Θεοφανίων στον Άγιο Παντελεήμονα Αμυνταίου και στα Καρναβάλια του Δωδεκαημέρου στο Βερτίσκο Θεσσαλονίκης. Το Δωδεκαήμερο είναι μια σειρά εορτών που γίνονται στη Βόρεια Ελλάδα, από την παραμονή των Χριστουγέννων έως του Άη Γιαννιού. Γιορτές χαράς και εξαγνισμού, για το διώξιμο των καλικάντζαρων και την υποδοχή του καινούργιου χρόνου. Την ημέρα των Θεοφανίων, οι τελετές συνδυάζουν τη χριστιανική παράδοση με γιορτές που μας φέρνουν κοντά στο Καρναβάλι και την Αποκριά. Ο τηλεοπτικός φακός εκείνης της εποχής κατέγραψε τις λαϊκές παραδόσεις ανήμερα των Θεοφανίων, που με ευλάβεια τηρούνταν στις μικρές κοινωνίες των αγροτικών περιοχών της Μακεδονίας. Μιλάει η Αγγελική Ιωάννου, διευθύντρια Λαογραφικού Μουσείου Θεσσαλονίκης, ενώ η παρουσίαση των εθίμων έγινε με τη συμμετοχή των κοινοτήτων των δύο χωριών.

Κείμενα: Αργύρης Ντινόπουλος
Παραγωγή: Κώστας Βούλγαρης
Σκηνοθεσία: Δάφνη Τζαφέρη
Παραγωγή: 1987

6 Ιανουαρίου 1976:
Το νόημα του εορτασμού των Θεοφανίων

Ειδησεογραφικό ρεπορτάζ
Ειδησεογραφικό ρεπορτάζ, παραγωγής 1976, στο οποίο η συγγραφέας και λαογράφος Αθηνά Ταρσούλη μιλάει στον δημοσιογράφο της ΕΡΤ Νίκο Ρίζο για την ιδιαίτερη σημασία που έχει ο εορτασμός των Θεοφανίων στη χώρα μας, αλλά και για τα ξεχωριστά έθιμα που ακολουθούν σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας

Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook (www.facebook.com/ERTarchive)

7 Ιανουαρίου 2016:
Θάνατος της κορυφαίας Ελληνίδας τραγωδού Άννας Συνοδινού
«Μονόγραμμα» – Άννα Συνοδινού (Α΄& Β΄ Μέρος)

Συμπληρώνονται φέτος δέκα χρόνια από τον θάνατο της μεγάλης ηθοποιού Άννας Συνοδινού. Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει το αυτοβιογραφικό ντοκιμαντέρ «Μονόγραμμα», στο οποίο η Άννα Συνοδινού αναφέρεται στους σημαντικούς σταθμούς της προσωπικής, καλλιτεχνικής και πολιτικής πορείας της. Μεγάλο μέρος της αφήγησής της σχετίζεται με το σπουδαίο της έργο-δημιούργημα το «Θέατρο Λυκαβηττού» το 1965, έχοντας ως όραμα την προβολή του ελληνισμού.

Η εκπομπή, παραγωγής 1991, η οποία αποτελείται από δύο μέρη, περιλαμβάνει σημαντικό φωτογραφικό και οπτικοακουστικό αρχειακό υλικό από το προσωπικό της αρχείο και από σπουδαίες θεατρικές παραστάσεις, όπως οι «Τρωάδες» του Ευριπίδη, που ανέβηκε από το Εθνικό Θέατρο στην Επίδαυρο, τον Ιούλιο του 1991, σε σκηνοθεσία Γιώργου Θεοδοσιάδη και τη συνταρακτική ερμηνεία της Άννας Συνοδινού στον ρόλο της Εκάβης. Ήταν η εποχή που η Άννα Συνοδινού επέστρεψε στο Εθνικό Θέατρο και στην Επίδαυρο ύστερα από 10 χρόνια απουσίας. Σκηνοθεσία: Κώστας Στυλιάτης

Παραγωγός: Γιώργος Σγουράκης

8 Ιανουαρίου:
Αφιέρωμα στον ποιητή Ναπολέοντα Λαπαθιώτη
«Οι ποιητές μας – Ναπολέων Λαπαθιώτης»

Δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ για τον Ναπολέοντα Λαπαθιώτη, σε σενάριο και σκηνοθεσία Τάκη Σπετσιώτη. Παίζουν οι ηθοποιοί Γιάννης Ζαβραδινός και Κωνσταντίνος Τζούμας. Με μια ιδιαίτερη ποιητική ματιά παρουσιάζεται η ζωή, το έργο και η φυσιογνωμία του ποιητή, που έφυγε από τη ζωή στις 8 Ιανουαρίου 1944. Το ντοκιμαντέρ, παραγωγής 1983, βασίστηκε στα κείμενα των Τάκη Παπατσώνη «Ο Λαπαθιώτης μετέωρο και σκιά», Κλέωνα Παράσχου «Μνήμη Λαπαθιώτη», Γιώργου Τσουκαλά «Η πολυφίλητη σκιά», Τέλλου Άγρα «Έργον τέχνης», αλσλά και το αυτοβιογραφικό κείμενο του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη «Η ζωή μου».

Μοντάζ: Δέσπω Μαρουλάκου
Διεύθυνση φωτογραφίας: Φίλιππας Κουτσαφτής
Εκτέλεση παραγωγής: Τάσος Λέρτας.

8 Ιανουαρίου:
Αφιέρωμα στην παρουσιάστρια Κέλλυ Σακάκου

Ένα από τα «ιστορικά» πρόσωπα της τηλεόρασης στην Ελλάδα, η παρουσιάστρια Κέλλυ Σακάκου, που εργάστηκε στην ΕΡΤ για 30 χρόνια (1972-2002), έφυγε από κοντά μας στις 8 Ιανουαρίου 2017. Εκτός από την παρουσίαση του τηλεοπτικού προγράμματος, παρουσίαζε στο Δεύτερο και Τρίτο Πρόγραμμα της Ραδιοφωνίας εκπομπές λογοτεχνίας, μουσικής και κινηματογράφου, ενώ το 1985 και το 1987 ήταν η εκπρόσωπος της επιτροπής βαθμολογίας της Ελλάδας στους τελικούς της Eurovision. Το Αρχείο της ΕΡΤ, τιμώντας τη μνήμη της, παρουσιάζει πέντε αντιπροσωπευτικές της εκφωνήσεις-παρουσιάσεις τηλεοπτικού προγράμματος της ΕΡΤ, από το 1981 έως το 1990.

Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook (www.facebook.com/ERTarchive)

9 Ιανουαρίου 1941:
Γέννηση της Αμερικανίδας τραγουδοποιού Τζόαν Μπαέζ
Η συναυλία της Τζόαν Μπαέζ στο Ηράκλειο της Κρήτης

Για τη συμπλήρωση 85 χρόνων από τη γέννηση της σημαντικής Αμερικανίδας τραγουδοποιού και ακτιβίστριας Τζόαν Μπαέζ, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει τη συναυλία που έδωσε στις 7 Ιουλίου του 1983 στο Ηράκλειο της Κρήτης και μεταδόθηκε ζωντανά από το πρώτο κανάλι της δημόσιας τηλεόρασης, σε επιμέλεια-παρουσίαση του Γιώργου Παπαστεφάνου. Η Τζόαν Μπαέζ ερμηνεύει τραγούδια της προσωπικής της δισκογραφίας, καθώς και τραγούδια του Μπομπ Ντίλαν, των Beatles, του Τζον Λένον, κ.ά. Ακόμη, σε μια ξεχωριστή στιγμή, η Μπαέζ ερμηνεύει στα ελληνικά το «Άσμα Ασμάτων» από τον κύκλο τραγουδιών του Μίκη Θεοδωράκη «Η μπαλάντα του Μαουτχάουζεν», μελοποίηση του λογοτεχνικού έργου του Ιάκωβου Καμπανέλλη. Σκηνοθεσία: Δάφνη Τζαφέρη

10 Ιανουαρίου 1981

Πρεμιέρα του πρώτου παιδικού σίριαλ «Ο κήπος με τ’ αγάλματα»

Σαν σήμερα πριν από 45 χρόνια, στις 10 Ιανουαρίου 1981, μεταδόθηκε για πρώτη φορά «Ο κήπος με τ’ αγάλματα» από την ΕΡΤ. Πρόκειται όχι μόνο για το πρώτο παιδικό σίριαλ παραγωγής ΕΡΤ αλλά ταυτόχρονα και για την πρώτη έγχρωμη παιδική τηλεοπτική σειρά της ελληνικής τηλεόρασης. Στο πρώτο επεισόδιο που παρουσιάζεται εδώ, τα παιδιά περνούν ξέγνοιαστες στιγμές καλοκαιρινών διακοπών όταν, παίζοντας στην άμμο, ανακαλύπτουν αρχαία αγάλματα, τα οποία ορκίζονται ότι θα προστατεύουν.

Σενάριο-σκηνοθεσία: Παντελής Βούλγαρης
Μουσική: Σταμάτης Σπανουδάκης
Συγγραφέας: Ελένη Σαραντίτη- Παναγιώτου
Παραγωγή: Νίκος Πιλάβιος

11 Ιανουαρίου:
Αφιέρωμα στον διακεκριμένο λογοτέχνη Βασίλη Αλεξάκη
«Οι Έλληνες»

Ο πολυσχιδής συγγραφέας Βασίλης Αλεξάκης γεννήθηκε στην Αθήνα, έζησε και εργάστηκε στο Παρίσι από νεαρή ηλικία, όπου και έγραψε τα περισσότερα βιβλία του. Η γραφή του άμεση, λιτή, τολμηρή και ανατρεπτική, γεμάτη χιούμορ και λεπτή ειρωνεία, με χαρακτήρες περίεργα οικείους στον αναγνώστη. Για τα πέντε χρόνια από τον θάνατό του, στις 11 Ιανουαρίου 2021, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει την εκπομπή της Σοφίας Τσιλιγιάννη «Οι Έλληνες», παραγωγής του 2001.

Η Σοφία Τσιλιγιάννη συναντά τον Βασίλη Αλεξάκη στο Παρίσι, ο οποίος μιλάει για το έργο του, τον ρόλο του αυτοβιογραφικού στοιχείου στη λογοτεχνία, την ουσία της γραφής και την ανησυχία που επιδιώκει να βιώνει κάθε φορά που γράφει ένα βιβλίο, ως αναγνώστης και ο ίδιος μιας ιστορίας, της οποίας την κατάληξη δεν θέλει να γνωρίζει. Λόγος γίνεται για τα έργα του συγγραφέα, βραβευμένα διεθνώς και μεταφρασμένα σε πολλές γλώσσες, καθώς και για τα έκδηλα αυτοβιογραφικά στοιχεία που περιέχουν. Ο διευθυντής της εφημερίδας «Le Monde des Livres» μιλάει για το έργο, την προσωπικότητα του συγγραφέα και τη μεταξύ τους συνεργασία. Προβάλλονται αποσπασματικά πλάνα από το έργο του Αλεξάκη «Les Atheniens».

Παρουσίαση-Αρχισυνταξία: Σοφία Τσιλιγιάννη
Σκηνοθεσία: Παναγιώτης Κακαβιάς