«Τύμπανα» πολέμου στη Μέση Ανατολή: Ασκήσεις Ιράν, Ρωσίας, αμερικανικό αεροπλανοφόρο στη Μεσόγειο και το δίλημμα του Τραμπ

Η ένταση μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ κλιμακώνετα καθώς οι πυρηνικές συνομιλίες των δύο χωρών βρίσκονται σε αδιέξοδο. Την ίδια ώρα, η Τεχεράνη προχώρησε σε στρατιωτικές ασκήσεις με τη Ρωσία, ενώ η Ουάσιγκτον ενισχύει τις ναυτικές δυνάμεις προς τη Μέση Ανατολή.

Ειδικότερα, την Πέμπτη (19/2), ιρανικές και ρωσικές δυνάμεις πραγματοποίησαν κοινές επιχειρήσεις στον Κόλπο του Ομάν και στον Ινδικό Ωκεανό, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA. Στόχος της άσκησης, όπως αναφέρθηκε, είναι η «αναβάθμιση του επιχειρησιακού συντονισμού και η ανταλλαγή στρατιωτικών εμπειριών».

Παράλληλα, το Ιράν ξεκίνησε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα άσκηση με πραγματικά πυρά στο Στενό του Ορμούζ, τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια δίοδο από την οποία διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Η Τεχεράνη εξέδωσε μάλιστα προειδοποίηση προς τους πιλότους στην περιοχή για ρίψεις πυραύλων.

Αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη Μεσόγειο

Την ίδια στιγμή, το αμερικανικό αεροπλανοφόρο USS Gerald R. Ford κατευθύνεται προς την ανατολική Μεσόγειο. Σύμφωνα με δεδομένα παρακολούθησης, το πλοίο βρισκόταν ανοιχτά των ακτών του Μαρόκου στον Ατλαντικό, γεγονός που σημαίνει ότι μπορεί να διέλθει από το Γιβραλτάρ και να σταθμεύσει πλησίον της Μέσης Ανατολής, συνοδευόμενο από αντιτορπιλικά κατευθυνόμενων πυραύλων.

Διαβάστε ακόμα: CNN: Ο στρατός των ΗΠΑ είναι έτοιμος για πλήγματα στο Ιράν από αυτό το Σαββατοκύριακο – Ο Τραμπ δεν έχει λάβει ακόμα την τελική απόφαση

Η παρουσία του αεροπλανοφόρου ενισχύει σημαντικά τις επιχειρησιακές δυνατότητες των ΗΠΑ στην περιοχή, παρέχοντας επιπλέον αεροσκάφη και αντιπυραυλική κάλυψη, με στόχο την προστασία συμμάχων όπως το Ισραήλ και η Ιορδανία.

Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε μέσω της πλατφόρμας Truth Social ότι, εάν το Ιράν δεν συνάψει συμφωνία, οι ΗΠΑ ενδέχεται να χρησιμοποιήσουν τη στρατιωτική βάση στο Ντιέγκο Γκαρσία και το αεροδρόμιο στο RAF Fairford για την αποτροπή πιθανής απειλής. Η αναφορά του συνδέεται και με τη συζήτηση για το μέλλον των Νήσων Τσάγκος.

Εσωτερικές αναταραχές στο Ιράν

Στο εσωτερικό του Ιράν, η κατάσταση παραμένει τεταμένη μετά την καταστολή των πρόσφατων διαδηλώσεων. Σύμφωνα με μαρτυρίες και βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τελετές μνήμης πραγματοποιήθηκαν σε νεκροταφείοτης Τεχεράνης, 40 ημέρες μετά τον θάνατο διαδηλωτών.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι συγκεντρώσεις συνοδεύτηκαν από αντικυβερνητικά συνθήματα, παρά τις προειδοποιήσεις των αρχών. Οι διαδηλώσεις είχαν ξεκινήσει στις 28 Δεκεμβρίου στο Μεγάλο Παζάρι της Τεχεράνης, αρχικά λόγω της κατάρρευσης του ριάλ, και επεκτάθηκαν σε εθνικό επίπεδο. Στις 8 Ιανουαρίου, νέες κινητοποιήσεις είχαν προκληθεί έπειτα από κάλεσμα του εξόριστου διαδόχου Ρεζά Παχλεβί.

Η ιρανική κυβέρνηση κάνει λόγο για 3.117 νεκρούς από τη βία. Ωστόσο, η οργάνωση Human Rights Activists ανεβάζει τον αριθμό σε περισσότερους από 7.000, εκφράζοντας φόβους ότι ο πραγματικός απολογισμός ενδέχεται να είναι ακόμη μεγαλύτερος.

Το σκεπτικό του Τραμπ

Οι ΗΠΑ φαίνεται όπως όλα δείχνουν ότι βρίσκονται στο κατώφλι μιας στρατιωτικής επιχείρησης ωστόσο ο Ντόναλντ Τραμπ αποφεύγει να εξηγήσει αναλυτικά το σκεπτικό του.

Την ίδια στιγμή, ο αμερικανικός στρατός έχει μεταφέρει αεροσκάφη και πολεμικά πλοία σε τοποθεσίες κοντά στο Ιράν από τα μέσα Ιανουαρίου, με μια επιπλέον ομάδα κρούσης αεροπλανοφόρων να κατευθύνεται στην περιοχή από τις 18 Φεβρουαρίου 2026.

Ο Λευκός Οίκος δεν έχει επίσης δώσει σαφή εικόνα για το τι θα μπορούσε να ακολουθήσει στο Ιράν σε περίπτωση ανατροπής του θεοκρατικού καθεστώτος, μια εξέλιξη που θα προκαλούσε ισχυρούς κραδασμούς σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.

Σύμφωνα με πηγές του CNN, ο Τραμπ δεν έχει λάβει οριστική απόφαση. Ωστόσο, μετά την αποτυχία των μέχρι στιγμής διπλωματικών προσπαθειών, φαίνεται να πλησιάζει σε ένα κρίσιμο σημείο επιλογής. Ο αμερικανικός στρατός έχει ενημερώσει τον Λευκό Οίκο ότι θα μπορούσε να είναι έτοιμος να εξαπολύσει επίθεση ακόμη και μέσα στο Σαββατοκύριακο, έπειτα από ενίσχυση αεροπορικών και ναυτικών δυνάμεων στην περιοχή.

Παρά το υψηλό διακύβευμα και τους πιθανούς κινδύνους για το αμερικανικό προσωπικό, απουσιάζει μια σαφής και τεκμηριωμένη δημόσια αιτιολόγηση για ενδεχόμενη σύγκρουση με την Τεχεράνη.

Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι το Ιράν θα υποστεί συνέπειες αν δεν καταλήξει σε «συμφωνία» με τις ΗΠΑ, αφήνοντας μάλιστα να εννοηθεί ότι μια αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη ίσως να ήταν «το καλύτερο που θα μπορούσε να συμβεί».

Γιατί τώρα;

Υπάρχουν επιχειρήματα σύμφωνα με τα οποία η συγκυρία ίσως θεωρείται ευνοϊκή για την Ουάσινγκτον. Το ιρανικό καθεστώς εμφανίζεται αποδυναμωμένο, με την οικονομία σε κρίση, τις κοινωνικές αναταραχές να εντείνονται και τους περιφερειακούς του συμμάχους να έχουν υποστεί πλήγματα.

Παράλληλα, η Τεχεράνη συνεχίζει να θεωρείται απειλή για τη σταθερότητα της περιοχής, ιδίως λόγω του πυρηνικού της προγράμματος και της στήριξης ένοπλων οργανώσεων.

Οι κίνδυνοι μιας επίθεσης

Μια εκτεταμένη επιχείρηση κατά του Ιράν απαιτεί πιθανότατα πολυήμερη αεροπορική εκστρατεία, με μεγάλες απώλειες και απρόβλεπτα αντίποινα.

Το μεγαλύτερο ερώτημα αφορά την «επόμενη ημέρα». Η εμπειρία από το Ιράκ, το Αφγανιστάν και τη Λιβύη καταδεικνύει ότι η ανατροπή ενός καθεστώτος δεν εγγυάται σταθερότητα. Ένα κενό εξουσίας στο Ιράν θα μπορούσε να οδηγήσει σε εσωτερική σύγκρουση ή στην ανάδειξη ακόμη πιο σκληροπυρηνικών στοιχείων.

Καθώς πλησιάζει ένα πιθανό σημείο καμπής, το δίλημμα για τον Αμερικανό πρόεδρο παραμένει. Αν η Τεχεράνη δεν αποδεχθεί όρους που ακόμη δεν έχουν αποσαφηνιστεί δημόσια, ο Τραμπ θα βρεθεί αντιμέτωπος με την πιο κρίσιμη απόφαση της δεύτερης θητείας του μια επιλογή που θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή και να καθορίσει την πολιτική του υστεροφημία.

Πηγές: CNN, Associated Press