Σε τεντωμένο σχοινί οι σχέσεις ΗΠΑ με Ιράν – Όλα τα βλέμματα στις αυριανές συνομιλίες στο Ομάν

Με την ελπίδα για μια «έντιμη και αμοιβαία αποδεκτή κατανόηση», ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, αναχώρησε για τη Μουσκάτ του Ομάν, προκειμένου να συμμετάσχει στις αυριανές πυρηνικές συνομιλίες με την αμερικανική πλευρά. Η Τεχεράνη, μέσω του εκπροσώπου της, Εσμαΐλ Μπακαΐ, διεμήνυσε ότι προσέρχεται στο τραπέζι με σοβαρότητα και κύρος, καλώντας την Ουάσινγκτον να επιδείξει αντίστοιχο ρεαλισμό και υπευθυνότητα, τονίζοντας πως η διπλωματία είναι η μόνη οδός για τη διατήρηση της ειρήνης στην περιοχή.

Ωστόσο, το κλίμα είναι εξαιρετικά τεταμένο. Σύμφωνα με διεθνή δίκτυα όπως το CNN και το BBC, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει αρνηθεί επανειλημμένα να αποκλείσει το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης κατά του Ιράν, σημειώνοντας ότι οι συνομιλίες γίνονται επειδή η Τεχεράνη «θέλει να αποφύγει ένα πλήγμα». Οι ΗΠΑ έχουν ήδη ενισχύσει τη στρατιωτική τους παρουσία στην Αραβική Θάλασσα, στέλνοντας σαφές μήνυμα πίεσης.

Τα κύρια σημεία τριβής που θα κρίνουν την αυριανή συνάντηση περιλαμβάνουν:

• Η ατζέντα των συνομιλιών: Το Ιράν επιμένει ότι η συζήτηση πρέπει να περιοριστεί αποκλειστικά στο πυρηνικό του πρόγραμμα και την άρση των κυρώσεων. Αντίθετα, η κυβέρνηση Τραμπ, διά στόματος του Υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, απαιτεί τη συμπερίληψη του βαλλιστικού προγράμματος του Ιράν και της στήριξης σε περιφερειακές οργανώσεις.
• Η συμμετοχή των ΗΠΑ: Στην αμερικανική αποστολή αναμένεται να συμμετάσχει ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ, ενώ υπάρχουν αναφορές για την παρουσία του Τζάρεντ Κούσνερ, γεγονός που υποδηλώνει το υψηλό επίπεδο των διαπραγματεύσεων.
• Η πίεση από τους συμμάχους: Η συνάντηση στο Ομάν «διασώθηκε» την τελευταία στιγμή μετά από έντονο παρασκήνιο και πιέσεις από ηγέτες αραβικών και μουσουλμανικών χωρών, οι οποίοι φοβούνται ότι μια κατάρρευση του διαλόγου θα οδηγήσει σε έναν γενικευμένο περιφερειακό πόλεμο.
• Το πυρηνικό υπόβαθρο: Οι συνομιλίες διεξάγονται ενώ το Ιράν έχει αυξήσει τον εμπλουτισμό ουρανίου στο 60%, πλησιάζοντας σε επίπεδα που προκαλούν παγκόσμια ανησυχία για την πιθανή ανάπτυξη πυρηνικών όπλων.

Η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Κάρολαϊν Λέβιτ, δήλωσε στους δημοσιογράφους την Πέμπτη ότι ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προσβλέπει στις συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν στο Ομάν την Παρασκευή, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν μπορεί να επιτευχθεί μια συμφωνία με το Ιράν, εν μέσω ενίσχυσης των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων στην περιοχή.

«Ενόσω αυτές οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη, θα ήθελα να υπενθυμίσω στο ιρανικό καθεστώς ότι ο πρόεδρος έχει πολλές επιλογές στη διάθεσή του, πέρα από τη διπλωματία, ως αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων του ισχυρότερου στρατού στην παγκόσμια ιστορία», δήλωσε η ίδια.

Πρόσφατες αναλύσεις από το Reuters και το Associated Press επισημαίνουν ότι η Ουάσινγκτον ενδέχεται να θέσει ως «κόκκινη γραμμή» την άμεση παύση λειτουργίας των προηγμένων φυγοκεντρητών στις εγκαταστάσεις του Φορντό και της Νατάνζ, ως προϋπόθεση για οποιαδήποτε ελάφρυνση των κυρώσεων. Την ίδια στιγμή, πληροφορίες από το AP αναφέρουν ότι η ιρανική οικονομία βρίσκεται σε οριακό σημείο λόγω του ενεργειακού ελλείμματος και του πληθωρισμού, γεγονός που αναγκάζει την Τεχεράνη να αναζητήσει μια γρήγορη λύση, παρά τη σκληρή ρητορική της. Η αυριανή συνάντηση στο Ομάν χαρακτηρίζεται από αναλυτές του International Crisis Group ως ένα «παιχνίδι υψηλού ρίσκου», όπου η παραμικρή παρερμηνεία θα μπορούσε να μετατρέψει τη διπλωματική επαφή σε αφορμή για ολοκληρωτική σύρραξη.

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε πως η Τουρκία καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να αποτρέψει τη διολίσθηση της περιοχής στο χάος εξαιτίας των αμερικανοιρανικών εντάσεων, ενώ ο Γερμανός καγκελάριος κάλεσε την ιρανική ηγεσία να συμμετάσχει με διάθεση συνεργασίας στις συνομιλίες και να βάλει τέλος στις επιθετικές ενέργειες και στο πυρηνικό της πρόγραμμα.

Η αυριανή ημέρα θεωρείται καθοριστική, καθώς θα δείξει αν οι δύο πλευρές μπορούν να βρουν έναν κοινό τόπο αποκλιμάκωσης ή αν η περιοχή θα οδηγηθεί σε μια νέα, πιο βίαιη φάση αντιπαράθεσης.

Σχετική είδηση: Οι επιδιώξεις Τραμπ στις συνομιλίες με το Ιράν