Ποιες μορφές άσκησης μπορούν να μειώσουν τα συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους

Η αερόβια άσκηση, όπως το τρέξιμο, η κολύμβηση και ο χορός, φαίνεται να μειώνει σημαντικά τα συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους, σύμφωνα με ανασκόπηση και σύνθεση των διαθέσιμων δεδομένων που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση British Journal of Sports Medicine.

Η ομαδική και η εποπτευόμενη άσκηση αναδείχθηκαν ως οι πιο αποτελεσματικές για τη μείωση των συμπτωμάτων της κατάθλιψης, ενώ για το άγχος φαίνεται να αποδίδει περισσότερο η άσκηση χαμηλότερης έντασης και μικρότερης διάρκειας (έως οκτώ εβδομάδες). Ωστόσο, οι ερευνητές ανέφεραν ότι η άσκηση σε όλες τις μορφές και παραμέτρους μπορεί να βοηθήσει τα άτομα με ψυχικές διαταραχές. Όπως σημειώνουν οι ερευνητές, η κατάθλιψη και το άγχος επηρεάζουν έως και 1 στα 4 άτομα παγκοσμίως, με υψηλότερη επικράτηση στους νέους και στις γυναίκες,

Πώς σχεδιάστηκε η ανασκόπηση

Οι ερευνητές στόχευσαν να εκτιμήσουν συνολικά την επίδραση της άσκησης σε συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους σε όλες τις ηλικιακές ομάδες, τόσο σε άτομα με όσο και χωρίς κλινική διάγνωση, καθώς και να διερευνήσουν εάν ο τύπος, η διάρκεια, η συχνότητα, η ένταση, η επίβλεψη και η συμμετοχή σε ατομικό ή ομαδικό πλαίσιο άσκησης, επηρεάζουν τα αποτελέσματα.

Αναζήτησαν βάσεις δεδομένων για αναλύσεις συνδυασμένων δεδομένων τυχαιοποιημένων ελεγχόμενων δοκιμών που συνέκριναν την άσκηση είτε με άλλου τύπου δραστηριότητα, είτε με εικονικό φάρμακο (placebo), είτε με καμία ενεργή παρέμβαση, και δημοσιεύθηκαν στα αγγλικά έως τον Ιούλιο του 2025. Τα κριτήρια συμπερίληψης περιλάμβαναν προγραμματισμένες, δομημένες, επαναλαμβανόμενες και στοχευμένες σωματικές δραστηριότητες για τη βελτίωση της σωματικής και ψυχικής υγείας, ανεξαρτήτως μορφής, έντασης, συχνότητας και πλαισίου (ατομικό ή ομαδικό).

Για την κατάθλιψη, συμπεριλήφθηκαν 57 αναλύσεις συνδυασμένων δεδομένων, που περιλάμβαναν 800 επιμέρους μελέτες με 57.930 συμμετέχοντες ηλικίας 10–90 ετών. Οι συμμετέχοντες είχαν διαγνωστεί με κλινική κατάθλιψη ή εμφάνιζαν καταθλιπτικά συμπτώματα, χωρίς άλλες συννοσηρότητες. Οι παρεμβάσεις άσκησης κατηγοριοποιήθηκαν ως αερόβιες (19 συγκεντρωτικές αναλύσεις δεδομένων), αντίστασης (8), σώματος-νου, όπως γιόγκα, τάι-τσι και τσιγκόνγκ (16) ή συνδυαστικές (39).

Για το άγχος, συμπεριλήφθηκαν 24 αναλύσεις συνδυασμένων δεδομένων, που περιλάμβαναν 258 επιμέρους μελέτες με 19.368 συμμετέχοντες ηλικίας 18–67 ετών. Οι παρεμβάσεις άσκησης κατηγοριοποιήθηκαν ως αερόβια (7), αντίστασης (1), σώματος-νου (9) ή συνδυαστικές (13).

Τι έδειξε η ανάλυση

Η σύνθεση των δεδομένων έδειξε ότι η άσκηση είχε μέτριο μέγεθος επίδρασης στα συμπτώματα κατάθλιψης και μικρό έως μέτριο μέγεθος επίδρασης στα συμπτώματα άγχους, με τις μεγαλύτερες επιδράσεις να καταγράφονται σε νεαρούς ενήλικες (18–30) και σε γυναίκες που είχαν γεννήσει πρόσφατα.

Όλες οι μορφές άσκησης συσχετίστηκαν με θετικά αποτελέσματα, με την αερόβια, την ομαδική και την εποπτευόμενη άσκηση να εμφανίζουν τη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα στη μείωση των συμπτωμάτων κατάθλιψης. Όσον αφορά το άγχος, η αερόβια άσκηση, η προπόνηση αντίστασης, οι πρακτικές σώματος-νου και οι συνδυαστικές μορφές παρουσίασαν μέτριας έντασης ευεργετική επίδραση.

Περιορισμοί της μελέτης

Οι ερευνητές αναγνωρίζουν κάποιους περιορισμούς στη μελέτη τουςς, όπως οι διαφορετικές ερμηνείες της έντασης και διάρκειας της άσκησης στις αναλύσεις δεδομένων, καθώς και η σχετική έλλειψη δεδομένων για την επίδραση της άσκησης σε όλο το φάσμα ηλικιών. Προτρέπουν πάντως τους επαγγελματίες ψυχικής υγείας να συνταγογραφούν την άσκηση με την ίδια αυτοπεποίθηση που συνταγογραφούν τις παραδοσιακές θεραπείες.

«Λαμβάνοντας υπόψη την οικονομική αποδοτικότητα, την προσβασιμότητα και τα πρόσθετα οφέλη για τη σωματική υγεία, τα αποτελέσματα αυτά αναδεικνύουν το δυναμικό της άσκησης ως πρώτη γραμμή παρέμβασης, ιδιαίτερα σε περιβάλλοντα όπου οι παραδοσιακές θεραπείες ψυχικής υγείας μπορεί να είναι λιγότερο προσβάσιμες ή αποδεκτές» καταλήγουν οι ερευνητές.

Πηγή: Medicalxpress