Παγκόσμια Ημέρα Υγείας 2026: Τα δικαιώματα των ασθενών και η σημασία της ισότιμης πρόσβασης

Η Παγκόσμια Ημέρα Υγείας, που τιμάται κάθε χρόνο στις 7 Απριλίου, αποτελεί αφορμή για ενημέρωση και ευαισθητοποίηση γύρω από την υγεία και την ευημερία των πολιτών σε παγκόσμιο επίπεδο.

Όπως επισημαίνει σε ανακοίνωσή της η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας, η ημέρα αυτή υπενθυμίζει τη σημασία της καθολικής πρόσβασης σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας, χωρίς διακρίσεις.

Τα βασικά δικαιώματα των ασθενών

Σύμφωνα με την ένωση, τα δικαιώματα των ασθενών προστατεύονται από διεθνείς συμβάσεις, εθνικές νομοθεσίες και φορείς υγείας και ισχύουν για όλους ανεξαιρέτως.

Ειδικότερα, κάθε πολίτης:

• Δικαιούται πρόσβαση στην υγεία, με υποχρέωση του κράτους να διασφαλίζει υπηρεσίες υψηλής ποιότητας και ασφάλειας.
• Έχει δικαίωμα σε ολοκληρωμένη φροντίδα υγείας, τόσο σε πρωτοβάθμιο επίπεδο όσο και σε νοσοκομειακή περίθαλψη, με σεβασμό στην αξιοπρέπεια και την ασφάλειά του.
• Μπορεί να συναινέσει ή να αρνηθεί ιατρικές πράξεις, με την απόφαση να λαμβάνεται από νόμιμο εκπρόσωπο σε περιπτώσεις ανικανότητας.
• Δικαιούται πλήρη ενημέρωση για την υγεία του, ώστε να συμμετέχει ενεργά στις αποφάσεις που τον αφορούν.
• Πρέπει να ενημερώνεται για πιθανούς κινδύνους από εξετάσεις ή θεραπείες, δίνοντας τη συγκατάθεσή του, την οποία μπορεί να ανακαλέσει οποιαδήποτε στιγμή.
• Διατηρεί το δικαίωμα προστασίας προσωπικών δεδομένων και ιδιωτικότητας.
• Αξιώνει σεβασμό στις θρησκευτικές και ιδεολογικές του πεποιθήσεις.
• Έχει τη δυνατότητα υποβολής παραπόνων ή καταγγελιών για πράξεις ή παραλείψεις σε δομές υγείας.

Το δικαίωμα στην υγεία ως θεμελιώδης αρχή

Όπως υπενθυμίζεται, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναγνωρίζει την υγεία ως βασικό ανθρώπινο δικαίωμα, το οποίο κατοχυρώνεται σε διεθνή νομικά κείμενα.

Κάθε άνθρωπος έχει δικαίωμα να απολαμβάνει το υψηλότερο δυνατό επίπεδο σωματικής και ψυχικής υγείας, ενώ τα κράτη οφείλουν:

• να διαμορφώνουν πολιτικές που εξασφαλίζουν καθολική πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας,
• να αντιμετωπίζουν τις κοινωνικές ανισότητες, όπως η φτώχεια και οι διακρίσεις,
• να ενισχύουν την ισότητα και τη συμπερίληψη στο σύστημα υγείας.

Το μήνυμα της ημέρας

Η Παγκόσμια Ημέρα Υγείας δεν αποτελεί απλώς μια συμβολική ημερομηνία, αλλά μια υπενθύμιση ότι η υγεία είναι δικαίωμα και όχι προνόμιο.

Η διασφάλιση ίσων ευκαιριών πρόσβασης σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας παραμένει βασική πρόκληση για όλες τις κοινωνίες, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής για όλους τους πολίτες.