Ουγγαρία: Πώς έχασε τις εκλογές ο Βίκτορ Όρμπαν

Για δύο χρόνια, ο Βίκτορ Όρμπαν έβλεπε τη δημοτικότητά του να μειώνεται. Ο ίδιος φαινόταν να αντιλαμβάνεται την επερχόμενη ήττα του: όταν ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς στάθηκε δίπλα του την περασμένη εβδομάδα και προέβλεψε ότι ο Ούγγρος πρωθυπουργός θα κέρδιζε τις εκλογές, ο Όρμπαν έκανε μια μικρή χειρονομία με το χέρι του, σαν να έλεγε «δεν είμαι και τόσο σίγουρος».

Από τη στιγμή που ο αντίπαλός του, Πέτερ Μάγκιαρ, εμφανίστηκε δυναμικά στις αρχές του 2024, ο Ούγγρος ηγέτης είδε τη στήριξή του να συρρικνώνεται, μένοντας σημαντικά πίσω στις δημοσκοπήσεις, καθώς οι ψηφοφόροι ετοιμάζονταν να προσέλθουν στις κάλπες στις 12 Απριλίου. Την ίδια στιγμή, η αντιπολίτευση συσπειρώθηκε γύρω από τον Μάγκιαρ με έναν και μόνο στόχο: την απομάκρυνση του Όρμπαν και του κυβερνώντος κόμματος Fidesz.

Ο Όρμπαν έχασε την εμπιστοσύνη του κοινού

Η πτώση της δημοτικότητας του Όρμπαν ξεκίνησε το 2024, αφότου η κυβέρνηση έδωσε χάρη στον πρώην αναπληρωτή διευθυντή ενός οικοτροφείου, ο οποίος είχε καταδικαστεί για συγκάλυψη σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών. Το σκάνδαλο αυτό ώθησε τον Μάγκιαρ — τότε μεσαίο στέλεχος της δημόσιας διοίκησης και μέλος του Fidesz — να ηγηθεί μιας δημόσιας εξέγερσης κατά του πρωθυπουργού, οδηγώντας χιλιάδες διαδηλωτές στους δρόμους. Εξαιτίας του σκανδάλου αυτού, μέσα σε μια εβδομάδα παραιτήθηκαν δύο βασικοί πολιτικοί σύμμαχοι του Όρμπαν: η πρόεδρος Καταλίν Νόβακ και η πρώην υπουργός Δικαιοσύνης Γιούντιτ Βάρντα.

Οι καταγγελίες αυτές κατέστρεψαν την εικόνα του Fidesz ως υπερασπιστή των παιδιών. Προκάλεσαν «μια ηθική κρίση μιας κυβέρνησης που κηρύττει την ηθική», δήλωσε ο Πέτερ Κρέκο, διευθυντής της ανεξάρτητης εταιρείας πολιτικών συμβούλων Political Capital.

«Έκτοτε, μπορούμε σχεδόν να αντιληφθούμε ότι αυτά που κάνει ή λέει η κυβέρνηση, έχουν λιγότερη απήχηση στο κοινό», δήλωσε στο Politico.

Ο Όρμπαν έχασε την επαφή με τη βάση

Ο Μάγκιαρ αξιοποίησε το σκάνδαλο ως εφαλτήριο για τις ευρωεκλογές του 2024. Μετά από σειρά διαδηλώσεων, ξεκίνησε περιοδεία σε όλη τη χώρα, επισκεπτόμενος χωριά, πόλεις και περιφέρειες, παρακάμπτοντας τον έλεγχο που ασκεί το Fidesz σε μεγάλο μέρος των ΜΜΕ, και κατέκτησε 7 από τις 21 έδρες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Φέτος, όταν ο Μάγκιαρ ξεκίνησε νέα περιοδεία, ο Όρμπαν επιχείρησε να απαντήσει με δικές του δημόσιες συγκεντρώσεις — τις πρώτες μετά από χρόνια αυστηρά ελεγχόμενων εμφανίσεων. Ωστόσο, όχι μόνο δεν κατάφερε να κινητοποιήσει ανάλογο πλήθος, αλλά συχνά βρέθηκε αντιμέτωπος με διαδηλωτές.

Τον Μάρτιο, απαντώντας σε αποδοκιμασίες, κατηγόρησε το πλήθος ότι επιδιώκει «μια φιλο-ουκρανική κυβέρνηση». Το βίντεο έγινε viral και εκείνη τη στιγμή ο Όρμπαν αντιλήφθηκε ότι η στήριξή του δεν ήταν καθολική.

Εξωτερική πολιτική

Ο Όρμπαν έθεσε την εξωτερική πολιτική στο επίκεντρο της προεκλογικής εκστρατείας του, κατηγορώντας το Κίεβο ότι προσπαθεί να επιβάλλει τον Μάγκιαρ και ότι πλήττει την οικονομία διακόπτοντας τη ροή ρωσικού πετρελαίου.

Ωστόσο, το αφήγημα αυτό καταρρίφθηκε όταν ήρθαν στο φως αναφορές για ρωσική παρέμβαση στην προεκλογική εκστρατεία, καθώς και αποκαλύψεις ότι ο υπουργός Εξωτερικών Πέτερ Σιγιάρτο είχε μοιραστεί εσωτερικές συζητήσεις της ΕΕ με τον Ρώσο ομόλογό του Σεργκέι Λαβρόφ.

Για τον Όρμπαν, ο οποίος ξεκίνησε την πολιτική του καριέρα το 1989 απαιτώντας την αποχώρηση του σοβιετικού στρατού, αυτή η στροφή αποτέλεσε σοβαρό πλήγμα. Η φράση «Ρώσοι, πηγαίνετε σπίτι σας» διαδόθηκε γρήγορα ως σύνθημα κατά του Όρμπαν.

Oικονομία

Καθώς πλησίαζαν οι εκλογές, η οικονομική κατάσταση της χώρας έγινε κεντρικό ζήτημα. Η ανάπτυξη παρέμενε στάσιμη, ο πληθωρισμός αυξανόταν και οι πραγματικοί μισθοί μειώνονταν.

Η κρίση του κόστους ζωής, σε συνδυασμό με χρόνια υποεπένδυση στην παιδεία και την υγεία, δημιούργησε την αίσθηση ότι η κυβέρνηση δεν αποδίδει πλέον.

Mέσα κοινωνικής δικτύωσης

Παρά την κυριαρχία του στα παραδοσιακά μέσα — όπου το Fidesz ελέγχει περίπου το 80% — ο Όρμπαν βρέθηκε πίσω στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Το Facebook, η πιο δημοφιλής πλατφόρμα στην Ουγγαρία, αποτέλεσε πεδίο όπου ο Μάγκιαρ και το κόμμα του Tisza ξεχώρισαν με viral περιεχόμενο και άμεση επικοινωνία με τους ψηφοφόρους.

Παρότι ο Όρμπαν διαθέτει περισσότερους ακολούθους, ο Μάγκιαρ πέτυχε σημαντικά υψηλότερη αλληλεπίδραση, γεγονός που αποδείχθηκε καθοριστικό.

Νέοι ψηφοφόροι

Ίσως το μεγαλύτερο λάθος του Όρμπαν ήταν η αποξένωση της νεολαίας, μεταξύ άλλων με περιορισμούς στη νυχτερινή ζωή της Βουδαπέστης. Οι δημοσκοπήσεις έδειξαν ότι περίπου τα δύο τρίτα των νέων στράφηκαν προς την αντιπολίτευση. Στη νικητήρια ομιλία του, ο Μάγκιαρ ευχαρίστησε τους νέους «που έφεραν ξανά την ελπίδα».

Παρά την ύστατη προσπάθεια του Όρμπαν να προσεγγίσει τους νέους, ήταν ήδη αργά. Το βράδυ των εκλογών, χιλιάδες νέοι κατέκλυσαν τους δρόμους της Βουδαπέστης για να γιορτάσουν την ήττα του.

Πηγή: Politico