Οι ΗΠΑ απαιτούν από το Ιράν σαφή διαβεβαίωση ότι δεν θα υπάρξουν νέες επιθέσεις σε εμπορικά πλοία στο Ορμούζ

Σύμφωνα με δηλώσεις Αμερικανών αξιωματούχων, οι Ηνωμένες Πολιτείες ζητούν από τοΙράν να προχωρήσει σε δημόσια δήλωση ότι τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ανοικτά στη διεθνή ναυσιπλοΐα και ότι η Τεχεράνη δεν πρόκειται να πραγματοποιήσει νέες επιθέσεις εναντίον πλοίων.

Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι, οι οποίοι μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας, υποστήριξαν ότι η επανέναρξη των επιθέσεων αυτή την εβδομάδα οφείλεται σε ενέργειες σκληροπυρηνικών κύκλων εντός του Ιράν, οι οποίοι επιχείρησαν να υπονομεύσουν την εκεχειρία ανάμεσα στην Τεχεράνη και την Ουάσινγκτον.

Την ίδια ώρα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε μέσω ανάρτησής του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι θεωρεί την προσωρινή συμφωνία κατάπαυσης του πυρός «οριστικά λήξασα», διευκρινίζοντας ωστόσο ότι οι συνομιλίες με στόχο μια μόνιμη διευθέτηση της κρίσης θα συνεχιστούν.

Σύμφωνα με τους ίδιους αξιωματούχους, ο Τραμπ έχει δώσει στους Αμερικανούς διαπραγματευτές περιορισμένο χρονικό περιθώριο για την επίτευξη συμφωνίας με το Ιράν, διατηρώντας παράλληλα ανοιχτό ένα ευρύ φάσμα επιλογών σε περίπτωση αποτυχίας των διαπραγματεύσεων. Παράλληλα, εκτιμούν ότι στο εσωτερικό της Ισλαμικής Δημοκρατίας βρίσκεται σε εξέλιξη έντονη διαμάχη για τη διαδοχή στην ηγεσία, μετά τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.

Η Ουάσινγκτον ζητά δημόσιες εγγυήσεις

Οι ΗΠΑ επιδιώκουν το Ιράν να προχωρήσει σε δημόσια δήλωση ότι το Στενό του Ορμούζ παραμένει ανοικτό και ασφαλές για τη διεθνή ναυσιπλοΐα, καθώς πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες αρτηρίες του παγκόσμιου εμπορίου ενέργειας.

Ωστόσο, λίγο πριν από τις δηλώσεις των Αμερικανών αξιωματούχων, ο μόνιμος αντιπρόσωπος του Ιράν στον ΟΗΕ, Αμίρ Σαΐντ Ιραβανί, ξεκαθάρισε ότι κάθε δραστηριότητα στο Στενό του Ορμούζ, συμπεριλαμβανομένων επιχειρήσεων αποναρκοθέτησης ή επαναλειτουργίας της ναυσιπλοΐας, αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα της Τεχεράνης.

Όπως δήλωσε, οποιαδήποτε παρέμβαση τρίτων θα παραβίαζε την προσωρινή συμφωνία, θα καθυστερούσε την αποκατάσταση της εμπορικής ναυσιπλοΐας, θα έθετε σε κίνδυνο την ασφάλεια στη θάλασσα και θα ενίσχυε την περιφερειακή ένταση.

Η διαμάχη για τον έλεγχο του Ορμούζ

Η Τεχεράνη επιμένει ότι το Στενό του Ορμούζ πρέπει να τεθεί υπό τον αποκλειστικό της έλεγχο, ενώ έχει αφήσει να εννοηθεί ότι τα διερχόμενα πλοία θα πρέπει να καταβάλλουν τέλη διέλευσης στο Ιράν, παρά το γεγονός ότι η διεθνής κοινότητα αντιμετωπίζει επί δεκαετίες τη θαλάσσια οδό ως διεθνή δίαυλο.

Πριν από την έναρξη του πολέμου, περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου διερχόταν από το Στενό του Ορμούζ. Η αβεβαιότητα που προκάλεσε η σύγκρουση οδήγησε σε έντονες αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας, με τις τιμές του πετρελαίου να έχουν πλέον αποκλιμακωθεί αισθητά από τα υψηλά των 120 δολαρίων ανά βαρέλι που καταγράφηκαν κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων.

Μυστήριο γύρω από τις νέες επιθέσεις στο Ιράν

Παραμένει άγνωστο ποιος βρίσκεται πίσω από τις αεροπορικές επιδρομές που έπληξαν το Ιράν μετά την ανακοίνωση της Ουάσιγκτον ότι ολοκλήρωσε τις στρατιωτικές της επιχειρήσεις.

Ο εκπρόσωπος της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ, λοχαγός Τιμ Χόκινς, δήλωσε ότι δεν υπάρχουν νεότερες επιχειρησιακές εξελίξεις μετά την ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ για την κατάπαυση του πυρός.

Τόσο τα αραβικά κράτη του Κόλπου όσο και το Ισραήλ δεν ανέλαβαν καμία ευθύνη για τις πρόσφατες επιθέσεις, ενώ η Τεχεράνη απέφυγε επίσης να κατονομάσει υπεύθυνο.

Μετά τα πλήγματα της Πέμπτης, το Ιράν εξαπέλυσε νέα επίθεση εναντίον στόχων στο Μπαχρέιν, την Ιορδανία, το Κουβέιτ και το Κατάρ, ενώ στο Κουβέιτ αναφέρθηκε τουλάχιστον ένας τραυματισμός από την αναχαίτιση εισερχόμενων πυραύλων.

Παράλληλα, εντείνονται οι διπλωματικές επαφές στην περιοχή. Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί αναμένεται να συναντηθεί το Σάββατο στο Ομάν με τον Ομανό ομόλογό του, με επίκεντρο την κατάσταση στο Στενό του Ορμούζ.

Την ίδια στιγμή, ο ηγέτης των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ αλ Ναχιάν, μετέβη στο Κουβέιτ για επαφές με την πολιτική ηγεσία της χώρας, ενώ συνεχίζονται οι διαβουλεύσεις μεταξύ των αραβικών κρατών του Κόλπου, του Κατάρ και του Πακιστάν, που διαδραματίζουν ρόλο διαμεσολαβητή στις συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.

Νέες απειλές από Τεχεράνη και Ισραήλ

Το Ισραήλ διαμηνύει ότι παραμένει έτοιμο να αναλάβει νέα στρατιωτική δράση, εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο.

«Αν χρειαστεί να επιστρέψουμε, θα επιστρέψουμε με ακόμη μεγαλύτερη δύναμη», δήλωσε ο υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατζ.

Από την πλευρά του, ο Ιρανός βουλευτής και πρώην διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης Εσμαΐλ Κουσαρί κατηγόρησε τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ότι συνεργάστηκαν με τις Ηνωμένες Πολιτείες στις πρόσφατες επιθέσεις και προειδοποίησε ότι «θα πληρώσουν το τίμημα».

Παράλληλα, η Τεχεράνη εξακολουθεί να επιμένει ότι πρέπει να ασκεί αποκλειστικό έλεγχο στο Στενό του Ορμούζ, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες συνεχίζουν να συστήνουν στα εμπορικά πλοία να χρησιμοποιούν τη νότια διαδρομή μέσω των χωρικών υδάτων του Ομάν, προκειμένου να αποφεύγουν τα ιρανικά ύδατα.

Πηγές: Reuters, AP