Ο Τραμπ «χτίζει» επιχειρηματολογία για πιθανή επίθεση στο Ιράν – Για «επανάληψη ψεμμάτων» μιλά η Τεχεράνη, για «αέναους πολέμους» οι Δημοκρατικοί

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε συνοπτικά το επιχείρημά του υπέρ μιας ενδεχόμενης επίθεσης στο Ιράν, κατά την ετήσια ομιλία του για την Κατάσταση του Έθνους ενώπιον του Κογκρέσου την Τρίτη, δηλώνοντας ότι δεν θα επιτρέψει «στον μεγαλύτερο χορηγό τρομοκρατίας στον κόσμο» να αποκτήσει πυρηνικό όπλο.

Παρά τη μαζική στρατιωτική ενίσχυση των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, ο Τραμπ έχει δώσει περιορισμένες εξηγήσεις στο αμερικανικό κοινό για τους λόγους που θα μπορούσαν να οδηγήσουν τη χώρα στην πιο επιθετική της ενέργεια κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας από την επανάσταση του 1979.

Στην ομιλία του, ο Τραμπ αναφέρθηκε στη στήριξη της Τεχεράνης προς ένοπλες οργανώσεις, στη βίαιη καταστολή διαδηλώσεων και στα πυραυλικά και πυρηνικά προγράμματα της χώρας, τα οποία χαρακτήρισε απειλή για την περιοχή και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Το (ιρανικό) καθεστώς και οι δολοφονικοί του πληρεξούσιοι δεν έχουν διασπείρει τίποτε άλλο πέρα από τρομοκρατία, θάνατο και μίσος», δήλωσε περίπου 90 λεπτά μετά την έναρξη της ομιλίας του σε κοινή συνεδρίαση Γερουσίας και Βουλής των Αντιπροσώπων.

Κατηγόρησε το Ιράν ότι επανεκκίνησε το πυρηνικό του πρόγραμμα, ότι εργάζεται για την κατασκευή πυραύλων που «σύντομα» θα μπορούν να πλήξουν τις ΗΠΑ, καθώς και ότι ευθύνεται για επιθέσεις με εκρηκτικούς μηχανισμούς που κόστισαν τη ζωή σε Αμερικανούς στρατιωτικούς και πολίτες.

Σημειώνεται πως ιρανικά κρατικά μέσα έχουν υποστηρίξει ότι η Τεχεράνη αναπτύσσει πύραυλο ικανό να φτάσει στη Βόρεια Αμερική.

Στρατιωτική κινητοποίηση και διπλωματική ένταση – Τι απαντά το Ιράν

Η περίοδος πριν από την ομιλία επισκιάστηκε από την ενίσχυση των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή και τις προετοιμασίες για πιθανή σύγκρουση με το Ιράν, η οποία θα μπορούσε να διαρκέσει εβδομάδες εάν η Τεχεράνη δεν καταλήξει σε συμφωνία για την επίλυση της μακροχρόνιας διαμάχης γύρω από το πυρηνικό της πρόγραμμα.

Δορυφορικές εικόνες που ελήφθησαν την Τρίτη από την Planet Labs PBC και αναλύθηκαν από το Associated Press φέρονται να δείχνουν ότι αμερικανικά πλοία που συνήθως ελλιμενίζονται στο Μπαχρέιν, έδρα του 5ου Στόλου του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ, βρίσκονταν εν πλω.

Ο Τραμπ εξέφρασε εκ νέου την απογοήτευσή του για την αποτυχία των διαπραγματεύσεων. Σημειώνεται πως έχει επανειλημμένα απειλήσει με επίθεση, εξέλιξη που χώρες της Μέσης Ανατολής φοβούνται ότι θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέο περιφερειακό πόλεμο. «Θέλουν να κάνουν συμφωνία, αλλά δεν έχουμε ακούσει τις μυστικές λέξεις: “Δεν θα αποκτήσουμε ποτέ πυρηνικό όπλο”», είπε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Ήδη η Τεχεράνη έχει προειδοποιήσει ότι όλες οι αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στη Μέση Ανατολή θα θεωρηθούν νόμιμοι στόχοι σε περίπτωση επίθεσης, θέτοντας σε κίνδυνο δεκάδες χιλιάδες Αμερικανούς στρατιωτικούς στην περιοχή, εν’ώ επιμένει ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα έχει αποκλειστικά ειρηνικό, ενεργειακό χαρακτήρα.

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, απέρριψε τους ισχυρισμούς, κάνοντας λόγο για «επανάληψη μιας σειράς μεγάλων ψεμάτων» σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα, τους διηπειρωτικούς βαλλιστικούς πυραύλους και τον αριθμό των θυμάτων.

Πρόσφατη ανάλυση δορυφορικών εικόνων από το AP έδειχνε ότι το Ιράν ξεκίνησε την ανοικοδόμηση εγκαταστάσεων παραγωγής πυραύλων και εκτελεί εργασίες σε τρεις πυρηνικές εγκαταστάσεις που είχαν πληγεί από αμερικανικά πλήγματα τον Ιούνιο. Η Τεχεράνη επιμένει ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα έχει ειρηνικό χαρακτήρα, ενώ δυτικές χώρες και ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας εκτιμούν ότι υπήρχε πρόγραμμα ανάπτυξης πυρηνικών όπλων έως το 2003. Πριν από την επίθεση του Ιουνίου, το Ιράν εμπλούτιζε ουράνιο σε ποσοστό έως 60%, κοντά στο επίπεδο του 90% που απαιτείται για όπλα.

Οι συνομιλίες Ιράν–ΗΠΑ στη Γενεύη την Πέμπτη, υπό τη διαμεσολάβηση του Ομάν, αποτελούν τον τρίτο γύρο επαφών. Αν αποτύχουν, παραμένει ασαφές πότε και με ποιον στόχο θα μπορούσε να εκδηλωθεί μια πιθανή στρατιωτική ενέργεια.

Ο Αμερικανός πρόεδρος επέκρινε επίσης την ιρανική κυβέρνηση για τους θανάτους διαδηλωτών σε πρόσφατες αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις, αναφέροντας ότι 32.000 άνθρωποι σκοτώθηκαν – αριθμός σημαντικά υψηλότερος από τις περισσότερες δημόσιες εκτιμήσεις.

Την ίδια ώρα η κατάσταση στο εσωτερικό του Ιράν παραμένει τεταμένη με διαδηλώσεις να να λαμβάνουν χώρα στα πανεπιστήμια, σε κλοιό καταστολής, και τη η CIA να στέλνει μήνυμα στα περσικά προς τους Ιρανούς με οδηγίες για «ασφαλή και εμπιστευτική επικοινωνία»

Διαβάστε επίσης Με το αεροπλανοφόρο Ford στη Μεσόγειο ο Τραμπ προειδοποιεί το Ιράν για «πολύ κακή ημέρα»

Αντιδράσεις στο Κογκρέσο

Λίγες ώρες πριν από την ομιλία, ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ενημέρωσε για το Ιράν την αποκαλούμενη «Ομάδα των Οκτώ» του Κογκρέσου, που αποτελείται από τους επικεφαλής της Γερουσίας και της Βουλής και των επιτροπών πληροφοριών.

Ο επικεφαλής των Δημοκρατικών στη Γερουσία, Τσάκι Σούμερ, δήλωσε ότι εάν η κυβέρνηση σχεδιάζει στρατιωτική ενέργεια, «θα πρέπει να το κάνει δημόσια και να το συζητήσει με τον λαό και όχι να το κρατά μυστικό», προειδοποιώντας ότι μυστικές επιχειρήσεις οδηγούν συχνά σε μακροχρόνιους πολέμους, τραγωδίες και λάθη.

Σύμβουλοι είχαν παροτρύνει τον Τραμπ να επικεντρωθεί στην οικονομία, τη μετανάστευση και άλλα εσωτερικά ζητήματα, και πράγματι το μεγαλύτερο μέρος της σχεδόν δίωρης ομιλίας του αφιερώθηκε σε αυτά.

Ο Τραμπ και οι Ρεπουμπλικανοί ανήλθαν πολιτικά με τη στήριξη ψηφοφόρων που υιοθετούν το δόγμα «America First» και ζητούν τον τερματισμό των «αέναων πολέμων» όπως εκείνων στο Ιράκ και το Αφγανιστάν. Ωστόσο, δημοσκοπήσεις δείχνουν επιφυλακτικότητα της κοινής γνώμης απέναντι σε νέες ξένες συγκρούσεις. Δημοσκόπηση Reuters/Ipsos τον Ιανουάριο έδειξε ότι το 69% των Αμερικανών συμφωνεί πως οι ΗΠΑ πρέπει να χρησιμοποιούν τον στρατό μόνο όταν αντιμετωπίζουν άμεση και επικείμενη απειλή.

Ο Τραμπ υπενθύμισε ότι πέρυσι διέταξε πλήγματα κατά του Ιράν, υποστηρίζοντας ότι «εξάλειψαν» τις πυρηνικές εγκαταστάσεις της χώρας, ενώ συνεργάτες του έχουν δηλώσει πρόσφατα ότι το Ιράν βρίσκεται πολύ κοντά στην απόκτηση δυνατότητας κατασκευής πυρηνικών βομβών.

«Θέλουν να ξεκινήσουν από την αρχή και αυτή τη στιγμή επιδιώκουν ξανά τις σκοτεινές τους φιλοδοξίες», ανέφερε ο πρόεδρος.

«Ως πρόεδρος, θα επιδιώκω την ειρήνη όπου μπορώ, αλλά δεν θα διστάσω ποτέ να αντιμετωπίσω απειλές κατά της Αμερικής όπου χρειαστεί», κατέληξε.

Πάντως, οι ΗΠΑ δεν έχουν αποσαφηνίσει τους στόχους ενδεχόμενης δράσης. Εάν πρόκειται για άσκηση πίεσης ώστε το Ιράν να προβεί σε παραχωρήσεις, δεν είναι σαφές αν περιορισμένα πλήγματα θα αποδώσουν. Εάν ο στόχος είναι η απομάκρυνση της ιρανικής ηγεσίας, αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε μακρά και εκτεταμένη στρατιωτική εκστρατεία, χωρίς να υπάρχει δημόσια ένδειξη σχεδιασμού για την επόμενη ημέρα.

Παραμένει επίσης αβέβαιο το εύρος των ζημιών στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι τα αμερικανικά πλήγματα το «εξάλειψαν», ωστόσο η πλήρης αποτίμηση δεν έχει γίνει, καθώς επιθεωρητές του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας δεν έχουν αποκτήσει πρόσβαση στις εγκαταστάσεις.

Τέλος, δεν είναι σαφές ποιες θα ήταν οι συνέπειες μιας στρατιωτικής κλιμάκωσης για την ευρύτερη περιοχή, με την Τεχεράνη να μπορεί να απαντήσει πλήττοντας συμμάχους των ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο ή το Ισραήλ. Οι τιμές του πετρελαίου έχουν ήδη αυξηθεί τις τελευταίες ημέρες εν μέσω αυτών των ανησυχιών.