Μετά τη συζήτηση με τον σκηνοθέτη Στεφάν Ντεμουστιέ, συνεχίζουμε το αφιέρωμα στην ταινία «Ο Άγνωστος της Μεγάλης Αψίδας» (L’Inconnu de la Grande Arche / The Great Arch), που κυκλοφορεί στις ελληνικές αίθουσες από τις 26 Μαρτίου, με μια συνέντευξη από τον Σουόν Αρλώ, έναν από τους σημαντικότερους Γάλλους ηθοποιούς της γενιάς του.
Υπενθυμίζεται ότι η ταινία, η οποία έκανε πρεμιέρα στο τμήμα “Ένα Κάποιο Βλέμμα” του Φεστιβάλ Καννών και τιμήθηκε με το Βραβείο Λιμιέρ Καλύτερου Σεναρίου, αφηγείται την αληθινή ιστορία πίσω από την κατασκευή της Μεγάλης Αψίδας στη Λα Ντεφάνς, στο Παρίσι.
Στην ταινία πρωταγωνιστεί ο Κλάες Μπανγκ (Το τετράγωνο), ενώ ο Σουόν Αρλώ (Η Ανατομία μίας πτώσης) υποδύεται έναν από τους ανθρώπους που καλούνται να γεφυρώσουν το χάσμα ανάμεσα στο ιδεαλιστικό όραμα του αρχιτέκτονα και τους πρακτικούς περιορισμούς ενός τόσο μεγάλου δημόσιου έργου.
Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο Αρλώ μιλά για την πολυπλοκότητα του χαρακτήρα του, για την ένταση ανάμεσα στο όνειρο και την πραγματικότητα, για τη σκηνή που θεωρεί καθοριστική για τον ρόλο του, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο ο κινηματογράφος, όπως και η αρχιτεκτονική, ισορροπούν ανάμεσα στην ιδέα και την πράξη.
Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος:
Το ενδιαφέρον με τον χαρακτήρα σας είναι ότι, παρότι δεν είναι ο «αντίπαλος» του πρωταγωνιστή στο μεγάλο αυτό έργο, λειτουργεί συχνά ως η φωνή της λογικής. Πώς προσεγγίσατε έναν χαρακτήρα που μπορεί να φαίνεται κάποιες φορές αντιπαθητικός ή να πιέζει τον πρωταγωνιστή, αλλά παραμένει ειλικρινής απέναντι σε αυτό που πρέπει να κάνει;
Σουόν Αρλώ:
Η βασική μου ιδέα ήταν ότι ο χαρακτήρας είναι βαθιά πραγματιστής. Πιστεύει ότι το σχέδιο του Σπρέκελσεν είναι το σωστό, ότι η πρότασή του είναι η πιο ενδιαφέρουσα και αυτή που ανταποκρίνεται καλύτερα στο πνεύμα του έργου.
Ο ρόλος του είναι να βρει τα τεχνικά μέσα που θα επιτρέψουν σε αυτό το όραμα να γίνει πραγματικότητα, όσο το δυνατόν πιο κοντά στο αρχικό όνειρο. Το όνειρο είναι όμορφο και απαραίτητο, αλλά δεν μπορείς να το υλοποιήσεις ακριβώς όπως το φαντάζεσαι. Πρέπει να βρεις έναν τρόπο να το φέρεις πιο κοντά στην πραγματικότητα, με όλα τα πρακτικά όρια και τους περιορισμούς που υπάρχουν.
Όσο ο χαρακτήρας πιστεύει ότι μπορεί να κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση, όλα λειτουργούν. Όταν όμως οι συνθήκες τον αναγκάζουν να ξεφύγει από αυτόν τον δρόμο, τότε αρχίζουν οι συγκρούσεις.
Και νομίζω ότι αυτό είναι το ενδιαφέρον της ιστορίας: δεν υπάρχει ένας «καλός» και ένας «κακός». Και οι δύο έχουν τις δικές τους εμμονές, τις δικές τους αδυναμίες. Είναι ταυτόχρονα κατανοητοί αλλά και, κάποιες στιγμές, δύσκολοι ή ακόμη και ανυπόφοροι.
Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος:
Χωρίς να αποκαλύψουμε λεπτομέρειες της πλοκής, η σκηνή όπου ο χαρακτήρας σας συνομιλεί με τον Σπρέκελσεν μετά την αποχώρησή του από το έργο μοιάζει ιδιαίτερα σημαντική. Εκεί αποκαλύπτεται όλη η διττότητα του χαρακτήρα σας. Πώς βιώσατε τη διαδικασία γυρίσματος αυτής της σκηνής;
Σουόν Αρλώ:
Για μένα αυτή η σκηνή είναι στην καρδιά της ταινίας. Ο χαρακτήρας βρίσκεται σε μια θέση όπου εκφράζει ταυτόχρονα λύπη και θαυμασμό.
Λέει ουσιαστικά: «Τι κρίμα… Θα μπορούσες να κάνεις μια μικρή παραχώρηση για να σωθούν όλα τα υπόλοιπα». Με αυτή τη φράση υπονοεί ότι ίσως δεν ήταν μόνο οι εξωτερικές συνθήκες που εμπόδισαν το σχέδιο να ολοκληρωθεί, αλλά και η ίδια η ακαμψία του Σπρέκελσεν.
Ταυτόχρονα όμως υπάρχει και ένας βαθύς σεβασμός για το έργο και για το όραμά του. Ο χαρακτήρας αναγνωρίζει ότι επρόκειτο για ένα εξαιρετικό σχέδιο.
Προσπάθησα να παίξω τη σκηνή με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ειλικρίνεια, μέσα σε αυτή τη διπλή κατάσταση: τη λύπη για ό,τι χάθηκε, αλλά και τον θαυμασμό για αυτό που θα μπορούσε να είχε υπάρξει.
Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος:
Η ταινία δείχνει μια εποχή όπου η πολιτική πίστευε έντονα στη δύναμη της αρχιτεκτονικής και της τέχνης να διαμορφώνουν την εικόνα μιας χώρας. Ποια είναι η δική σας άποψη για τη σχέση ενός κράτους με την τέχνη και την αρχιτεκτονική σήμερα;
Σουόν Αρλώ:
Δεν είμαι σίγουρος ότι έχω την πιο κατάλληλη απάντηση σε αυτό, ειδικά όσον αφορά την αρχιτεκτονική.
Η Γαλλία είναι μια πολύ όμορφη χώρα, αλλά συχνά ζει μέσα στο παρελθόν της. Από τη μία προσπαθούμε να προστατεύσουμε αυτόν τον τεράστιο αρχιτεκτονικό και πολιτιστικό πλούτο που έχουμε. Από την άλλη, κάποιες φορές κάνουμε πράγματα που μοιάζουν εντελώς παράλογα.
Δεν είμαι ειδικός στην αρχιτεκτονική για να δώσω μια πραγματικά «έξυπνη» απάντηση, αλλά αυτό που βλέπω είναι αυτή η αντίφαση: ανάμεσα στη διατήρηση της κληρονομιάς και στις επιλογές του παρόντος.
Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος:
Αν βρισκόσασταν στη θέση του χαρακτήρα σας στην πραγματική ζωή, θα αντιδρούσατε με τον ίδιο τρόπο;
Σουόν Αρλώ:
Δεν είμαι σίγουρος. Ίσως όχι.
Μάλλον θα έλεγα κάτι σαν: «Εντάξει, ας το κάνουμε». Θα ήμουν ίσως πιο πρόθυμος να ρισκάρω και να προχωρήσω με το όραμα.
Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος:
Η γεωμετρία του τετραγώνου και του κύβου παίζει έναν πολύ συμβολικό ρόλο στην ταινία. Όταν είδατε την τελική σκηνή, πώς νιώσατε;
Σουόν Αρλώ:
Το μοτίβο του κύβου υπάρχει παντού στην ταινία. Ο Στεφάν Ντεμουστιέ βρήκε έναν πολύ όμορφο τρόπο να το ενσωματώσει στην εικόνα.
Θα μπορούσε εύκολα να γίνει κάτι άκαμπτο ή υπερβολικά αυστηρό. Αν, για παράδειγμα, η ταινία είχε γυριστεί σε ένα πιο «μεγαλοπρεπές» κινηματογραφικό φορμά, ίσως να έμοιαζε πομπώδης ή υπερβολική.
Αντίθετα, εδώ υπάρχει μια απλότητα και μια ταπεινότητα στο ύφος. Αυτό είναι πολύ χαρακτηριστικό του Στεφάν: μια λιτή αλλά πολύ κομψή κινηματογραφική γραφή που τελικά δημιουργεί κάτι βαθιά ποιητικό.
Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος:
Πριν κλείσουμε, θα ήθελα να σας ρωτήσω και για ένα άλλο πρόσφατο πρότζεκτ σας, το οποίο είδα στα αγγλικά (σ.σ. αναφέρομαι στο «Άρκο» που ήδη προβάλλεται στις ελληνικές αίθουσες – ΔΙΑΒΑΣΕ ΕΔΩ & ΕΔΩ
Σε αυτή την περίπτωση η δική σας φωνή δεν ακούγεται. Πώς είναι να συμμετέχεις σε ένα έργο όπου ένα μέρος της ερμηνείας σου χάνεται για κάποιους θεατές;
Σουόν Αρλώ:
Μου άρεσε πολύ να συμμετέχω σε αυτό το πρότζεκτ. Είναι μια υπέροχη ταινία και ένιωσα πολύ τυχερός που ήμουν μέρος της.
Το γεγονός ότι σε κάποιες εκδοχές της ταινίας η δική μου φωνή αντικαθίσταται είναι, στην πραγματικότητα, ένα καλό μάθημα για τους ηθοποιούς. Μας θυμίζει ποια είναι η πραγματική μας θέση μέσα στον κινηματογράφο.
Ο Ντάνιελ Ντέι-Λιούις έχει πει κάτι πολύ όμορφο: ότι η υποκριτική είναι απλώς μια μορφή χειροτεχνίας. Είναι μια δουλειά μέσα σε ένα πολύ μεγαλύτερο σύνολο.
Ο κινηματογράφος συχνά αντιμετωπίζει τους ηθοποιούς σαν κάτι σχεδόν «ιερό» ή σαν ημίθεους, αλλά αυτό δεν είναι αλήθεια. Είναι απλώς ένα επάγγελμα μέσα σε μια συλλογική τέχνη που έχει πολλά επίπεδα.
Και τελικά, αυτό είναι που έχει σημασία: η ίδια η ταινία.
Στον «Άγνωστο της Μεγάλης Αψίδας», ο Σουόν Αρλώ δίνει μια ερμηνεία χαμηλών τόνων αλλά καθοριστικής σημασίας, ενσαρκώνοντας τη φωνή της πρακτικής πραγματικότητας απέναντι στο αδιαπραγμάτευτο όραμα του αρχιτέκτονα.
Η ταινία του Στεφάν Ντεμουστιέ δεν αφηγείται απλώς την ιστορία ενός μεγάλου αρχιτεκτονικού έργου. Είναι μια ιστορία για την ένταση ανάμεσα στο όνειρο και την πραγματικότητα, για το τίμημα της δημιουργίας και για τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στην ιδιοφυΐα και την εμμονή.
Και μέσα από τους χαρακτήρες της, όπως αυτόν που υποδύεται ο Αρλώ, υπενθυμίζει ότι τα μεγάλα έργα δεν γεννιούνται μόνο από οράματα, αλλά και από τις δύσκολες, καθημερινές διαπραγματεύσεις που τα φέρνουν τελικά στον κόσμο.
Όσο για την υπόθεση: Το 1983, ο πρόεδρος Φρανσουά Μιτεράν προκηρύσσει έναν διεθνή αρχιτεκτονικό διαγωνισμό για ένα νέο εμβληματικό μνημείο που θα ευθυγραμμιστεί με το Λούβρο και την Αψίδα του Θριάμβου. Νικητής αναδεικνύεται απρόσμενα ένας άγνωστος Δανός αρχιτέκτονας, ο Ότο φον Σπρέκελσεν, ο οποίος βρίσκεται ξαφνικά στο κέντρο ενός τεράστιου έργου όπου το όραμα συγκρούεται με τη γραφειοκρατία και την πολιτική πραγματικότητα.
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
