Όταν γυμνάζεται το σώμα μας, γυμνάζεται και το μυαλό μας

Όταν βάζουμε στόχους για την άσκηση, συνήθως σκεφτόμαστε κυρίως τα σωματικά οφέλη, όπως η βελτίωση της φυσικής μας κατάστασης, η ενδυνάμωση των μυών και η διαχείριση του βάρους. Ωστόσο, η άσκηση επηρεάζει σημαντικά και την ψυχική και τη συναισθηματική μας υγεία. Αυτό συνδέεται με τον τρόπο που επικοινωνούν ο νους και το σώμα μας.

Ο εγκέφαλος και το σώμα μας ανταλλάσσουν συνεχώς μηνύματα

Ο εγκέφαλος στέλνει συνεχώς μηνύματα στο σώμα μέσω του νευρικού συστήματος και των ορμονών. Με τον ίδιο τρόπο, το σώμα επιστρέφει πληροφορίες για όσα αισθάνεται και βιώνει.

Όταν κινούμε το σώμα μας, ενεργοποιείται μια αντίδραση στον εγκέφαλο. Κάθε μορφή αερόβιας άσκησης αυξάνει ουσίες που συνδέονται με τη βελτίωση της διάθεσης, όπως:

• ενδορφίνες, χημικές ουσίες που ενισχύουν τη διάθεση και λειτουργούν ως φυσικά παυσίπονα,
• σεροτονίνη, νευροδιαβιβαστής που ρυθμίζει τη διάθεση και τον ύπνο,
• ντοπαμίνη, νευροδιαβιβαστής που συνδέεται με το κίνητρο και την ικανοποίηση,
• νορεπινεφρίνη, ορμόνη που συμβάλλει στη μείωση του στρες και στη βελτίωση της ενέργειας και της συγκέντρωσης.

Η απελευθέρωση αυτών των ουσιών μπορεί να προκαλέσει ένα αίσθημα ευφορίας, γνωστό ως το αίσθημα ευεξίας μετά την άσκηση, δημιουργώντας μια αίσθηση ικανοποίησης και πληρότητας. Συνήθως χρειάζονται περίπου είκοσι έως σαράντα λεπτά συνεχούς άσκησης μέτριας έντασης για να εμφανιστεί αυτό το αποτέλεσμα.

Σχετικό άρθρο: Παγκόσμια μελέτη αποκαλύπτει ότι δύο χημικές ουσίες του εγκεφάλου επηρεάζουν την κοινωνική συμπεριφορά

Τα οφέλη της άσκησης στην ψυχική υγεία

Δεν είναι μόνο το σώμα που ωφελείται από την κίνηση, καθώς με την άσκηση έχουμε:

• βελτίωση της διάθεσης και της ενέργειας,
• ενίσχυση της συγκέντρωσης και της προσοχής,
• αποφόρτιση από αρνητικές και επίμονες σκέψεις,
• βελτίωση των συμπτωμάτων κατάθλιψης και άγχους,
• βελτίωση της ποιότητας του ύπνου,
• προστασία από νευρολογικές διαταραχές και από τη γνωστική έκπτωση που σχετίζεται με την ηλικία.

Κάθε ψυχική κατάσταση χρειάζεται διαφορετικό είδος άσκησης

Η κίνηση μπορεί να λειτουργήσει με διαφορετικό τρόπο, ανάλογα με το πώς νιώθει κανείς. Όταν υπάρχει ένταση ή στρες, η άσκηση υψηλής έντασης, όπως το τρέξιμο ή τα άλματα, βοηθά να εκτονωθεί η ενέργεια και να «καθαρίσει» το μυαλό. Αντίθετα, σε περιόδους κόπωσης ή συναισθηματικής εξάντλησης, πιο ήπιες μορφές κίνησης, όπως το περπάτημα ή οι διατάσεις, βοηθούν το σώμα να χαλαρώσει και τον νου να ηρεμήσει.

Δεν χρειάζεται κάποιος να κάνει έντονη ή απαιτητική άσκηση για να δει τα οφέλη. Ακόμη και μικρές αλλαγές στην καθημερινότητα, όπως λίγη κίνηση ή χρόνος σε εξωτερικό χώρο, μπορούν να κάνουν διαφορά.

Δεν υπάρχει ένας σωστός τρόπος άσκησης που να ταιριάζει σε όλους. Κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός και αυτό που λειτουργεί για έναν μπορεί να μην λειτουργεί για κάποιον άλλο. Μπορεί επίσης να χρειάζεστε διαφορετικά είδη κίνησης σε διαφορετικές φάσεις, ανάλογα με το τι περνάτε.

Κάποιοι άνθρωποι χρειάζονται άσκηση υψηλής έντασης για να βελτιώσουν τη διάθεσή τους και να βγουν από έναν κύκλο αρνητικών σκέψεων. Αλλά εάν είστε σε μια φάση που μετά βίας μπορείτε να σηκωθείτε από το κρεβάτι, είναι απολύτως εντάξει να πείτε ότι κάποιες απλές διατάσεις  ή λίγο περπάτημα είναι αρκετό.

Η καλύτερη άσκηση για εσάς είναι εκείνη που σας κάνει να νιώθετε καλά και σας δίνει χαρά. Τα οφέλη για την ψυχική υγεία φαίνονται περισσότερο όταν υπάρχει μια σταθερή ρουτίνα. Δεν πρόκειται να διατηρήσετε το κίνητρό σας εάν δεν είναι κάτι που πραγματικά σας αρέσει.

Όσο βοηθητική κι αν είναι η άσκηση για την ψυχική υγεία, είναι σημαντικό να υπάρχει ισορροπία. Είναι κάτι που κάνετε επειδή σας κάνει να νιώθετε καλά ή κάτι που αισθάνεστε ότι πρέπει να κάνετε;

Όταν η άσκηση γίνεται καταναγκασμός

Για πολλούς ανθρώπους, η άσκηση μπορεί να γίνει πηγή πίεσης αντί για φροντίδα. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου κάποιος νιώθει ενοχές ή άγχος όταν δεν πάει στο γυμναστήριο ή όταν δεν ακολουθήσει το πρόγραμμα που έχει θέσει. Η κίνηση τότε παύει να είναι επιλογή και αρχίζει να μοιάζει με καταναγκασμό. Αυτή η στάση μπορεί να οδηγήσει σε μια πιο άκαμπτη σχέση με το σώμα και να στερήσει από την άσκηση τον βασικό της ρόλο, που είναι να στηρίζει την ευεξία και όχι να την επιβαρύνει.

Ίσως αξίζει να συζητήσετε τη σχέση σας με την άσκηση με έναν ειδικό ψυχικής υγείας, εάν η ρουτίνα σας είναι άκαμπτη και καταναγκαστική ή αν βιώνετε οποιαδήποτε μορφή δυσφορίας που σχετίζεται με την άσκηση.