Τα βιβλία τη μετέφεραν σε καινούριους κόσμους και της γνώριζαν καταπληκτικούς ανθρώπους που ζούσαν συναρπαστικές ζωές. Ταξίδεψε με παλιά ιστιοφόρα με τον Τζόζεφ Κόνραντ. Πήγε στην Αφρική με τον Έρνεστ Χεμινγουέι και στην Ιδία με τον Ράντγιαρντ Κίπλινγκ. Ταξίδεψε σ΄όλόκληρο τον κόσμο, ενώ καθόταν στο μικρό της δωμάτιο, σ΄ένα εγγλέζικό χωριό.
Από το βιβλίο «Ματίλντα» του Ρόαλντ Νταλ, εκδόσεις Ψυχογιός
Στη «Ματίλντα» ένα μικρό κορίτσι περνά ώρες μέσα στη βιβλιοθήκη διαβάζοντας ιστορίες. Ταβιβλία δεν είναι απλώς χόμπι για εκείνη. Είναι παρηγοριά, καταφύγιο και ένας τρόπος να αντέχει έναν κόσμο όπου συχνά αισθάνεται μόνη.
Ίσως τελικά να συμβαίνει κάτι παρόμοιο και σε πολλούς ενήλικες. Το διάβασμα μπορεί να μειώσει το στρες, να μας απομακρύνει για λίγο από τον συνεχή θόρυβο της καθημερινότητας και να προσφέρει έναν τρόπο στήριξης χωρίς οθόνες. Επίσης άνθρωποι που διαβάζουν συστηματικά βιβλία φαίνεται ότι μπορεί να ζουν περισσότερο σύμφωνα με έρευνες. Η συχνή ανάγνωση ενδέχεται να μειώνει τον κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης, κατάθλιψης και μοναξιάς όσο μεγαλώνουμε.
Τι λέει η επιστήμη;
Σε έρευνα του 2016, επιστήμονες από το Γέιλ (Yale) παρακολούθησαν 3.635 ανθρώπους άνω των 50 ετών για 14 χρόνια. Διαπίστωσαν ότι όσοι διάβαζαν βιβλία για τουλάχιστον 30 λεπτά την ημέρα έζησαν, κατά μέσο όρο, σχεδόν δύο χρόνια περισσότερο από όσους δεν διάβαζαν, ανεξάρτητα από την ηλικία, το φύλο, το μορφωτικό επίπεδο ή την κατάσταση της υγείας τους.
Ενδιαφέρον είναι ότι η επίδραση αυτή στο προσδόκιμο ζωής δεν φάνηκε εξίσου ισχυρή σε όσους διάβαζαν μόνο εφημερίδες ή περιοδικά.Όταν καθόμαστε να διαβάσουμε ένα βιβλίο, απαιτείται συνήθως βαθύτερη συγκέντρωση, πιο παρατεταμένη προσοχή και πιο ενεργή συμμετοχή από ό,τι όταν διαβάζουμε μικρότερα άρθρα.
Πώς το διάβασμα υποστηρίζει τη λειτουργία του εγκεφάλου
Δραστηριότητες που «γυμνάζουν» τον νου, όπως η συστηματική ανάγνωση, φαίνεται ότι αποτελούν σημαντικό μέρος μιας καθημερινότητας που προστατεύει την υγεία του εγκεφάλου. Έρευνες με μεγάλο αριθμό συμμετεχόντων έχουν δείξει ότι οι άνθρωποι που διαβάζουν συχνότερα ενδέχεται να έχουν μικρότερο κίνδυνο απώλειας μνήμης ή γνωστικής έκπτωσης όσο μεγαλώνουν.
Σχετικό θέμα: Άνοια: Το διάβασμα και το γράψιμο μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο κατά σχεδόν 40%, διαπιστώνει νέα μελέτη
Αυτό συμβαίνει επειδή το διάβασμα μπορεί να βοηθήσει στην ανάπτυξη του λεγόμενου «γνωστικού αποθέματος» (cognitive reserve), ενός νοητικού «μαξιλαριού» που επιτρέπει στον εγκέφαλο να αντισταθμίζει καλύτερα τη γήρανση ή έναν τραυματισμό. Με άλλα λόγια, βοηθά τον εγκέφαλο να συνεχίζει να λειτουργεί σε υψηλό επίπεδο ακόμη και όταν εμφανίζονται αλλαγές που σχετίζονται με την ηλικία.
Μελέτη του 2021 έδειξε ότι ηλικιωμένοι που παρέμεναν πνευματικά ενεργοί μέσω δραστηριοτήτων όπως το διάβασμα, η συγγραφή επιστολών ή τα παιχνίδια εμφάνισαν νόσο Αλτσχάιμερ περίπου πέντε χρόνια αργότερα σε σύγκριση με συνομηλίκους τους που ήταν λιγότερο νοητικά δραστήριοι.
Ανασκόπηση του 2023 διαπίστωσε ότι ηλικιωμένοι με ήπια γνωστική διαταραχή φαίνεται ότι ωφελούνται από προγράμματα γνωστικής ενδυνάμωσης, τα οποία μπορεί να περιλαμβάνουν και το διάβασμα, μεταξύ άλλων δραστηριοτήτων.
Παρότι τα ευρήματα αυτά είναι ενδιαφέροντα, οι μελέτες δεν δείχνουν εάν συγκεκριμένα είδη ανάγνωσης είναι πιο αποτελεσματικά για τη γνωστική υγεία.
Πώς μας ωφελεί συναισθηματικά το διάβασμα;
Το στρες μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τόσο την ψυχική όσο και τη σωματική υγεία. Ωστόσο, πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται να βρουν τρόπους μείωσης του στρες που να είναι οικονομικά προσιτοί, εύκολα προσβάσιμοι και αποτελεσματικοί. Τα βιβλία φαίνεται ότι μπορούν να προσφέρουν και τα τρία.
Υπάρχουν ενδείξεις ότι το διάβασμα μπορεί να μειώσει το άγχος και αυτό συνδέεται με μικρότερη φλεγμονή, κάτι που φαίνεται ότι ωφελεί συνολικά την υγεία μας. Πέρα όμως από τη γνωστική υγεία, το διάβασμα φαίνεται ότι επηρεάζει θετικά και τον τρόπο που νιώθουμε στην καθημερινότητά μας:
Μας δίνει για λίγο την αίσθηση παύσης μέσα στην ένταση της καθημερινότητας.Το διάβασμα επιβραδύνει τον ρυθμό και μάς φέρνει πιο κοντά στην παρούσα στιγμή.
Μπορεί να μας βοηθήσει να βλέπουμε τον κόσμο μέσα από τα μάτια κάποιου άλλου. Η «βύθιση» στη ζωή ενός χαρακτήρα φαίνεται ότι διευρύνει τη συναισθηματική επίγνωση.
Σχετικό θέμα: Γιατί μάς αρέσει να διαβάζουμε αστυνομικά μυθιστορήματα;
Μπορεί να διευκολύνει τη σύνδεση με άλλους. Παρότι το διάβασμα είναι συχνά μια μοναχική δραστηριότητα, μπορεί να λειτουργήσει ως σημείο επαφής μέσα από λέσχες ανάγνωσης, βιβλιοθήκες, διαδικτυακές κοινότητες ή παρουσιάσεις βιβλίων. Έρευνα του 2023,που ανέλυσε δεδομένα από 19.821 μεσήλικες και ηλικιωμένους σε 15 χώρες, έδειξε ότι το διάβασμα και άλλες δραστηριότητες που ενεργοποιούν πνευματικά τον εγκέφαλο συνδέονται με μικρότερο κίνδυνο κατάθλιψης και μοναξιάς.
Προσφέρει μια υγιή μορφή «απόδρασης»: Η λογοτεχνία, ειδικά, μπορεί να προσφέρει έναν ασφαλή τρόπο να απομακρυνόμαστε νοητικά από την καθημερινότητα χωρίς να καταφεύγουμε σε συμπεριφορές αποφυγής.
Είναι μια δραστηριότητα χωρίς οθόνες: Εάν δυσκολεύεστε να περιορίσετε το ατελείωτο σκρολάρισμα ή θέλετε να αποφεύγετε τις οθόνες πριν από τον ύπνο, ένα βιβλίο μπορεί να αποτελέσει ιδανική εναλλακτική.
Προσφέρει αίσθηση σκοπού: Η ολοκλήρωση ενός βιβλίου ή η εκμάθηση κάτι νέου μπορεί να δημιουργεί αίσθημα ικανοποίησης.
Πώς να κάνετε το διάβασμα καθημερινή συνήθεια
Σε έναν κόσμο όπου οι οθόνες διεκδικούν συνεχώς την προσοχή μας, μπορεί να είναι δύσκολο να αφήσουμε το κινητό και να πιάσουμε ένα βιβλίο. Ταυτόχρονα πολλοί άνθρωποι αισθάνονται εξαντλημένοι από τις καθημερινές υποχρεώσεις, κάτι που κάνει ακόμη πιο δύσκολη τη δημιουργία μιας σταθερής συνήθειας ανάγνωσης. Ωστόσο, εύκολοι τρόποι για να γίνει το διάβασμα μέρος της καθημερινότητάς σας:
Λίγα λεπτά την ημέρα αρκούν για να δημιουργηθεί η συνήθεια. Ένα καλό σημείο εκκίνησης είναι τα 10 έως 20 λεπτά ημερησίως.
Διαβάστε μαζί με τον πρωινό καφέ, στις μετακινήσεις ή πριν από τον ύπνο για χαλάρωση.
Να έχετε πάντα μαζί σας ένα βιβλίο. Έτσι μπορείτε να διαβάζετε λίγες σελίδες όσο περιμένετε σε ουρές, στο διάλειμμα της δουλειάς ή στο μεσημεριανό σας.
Σχετικό θέμα: Μυρίζετε τα βιβλία πριν τα διαβάσετε; Τι αποκαλύπτει για τον χαρακτήρα σας
Αξιοποιήστε τη δημόσια βιβλιοθήκη. Είναι ένας εύκολος και οικονομικός τρόπος να διαβάζετε περισσότερα και διαφορετικά βιβλία.
Προσπαθείστε να είστε συνεπείς. Μικρές αλλά σταθερές «δόσεις» πνευματικής δραστηριότητας συσσωρεύονται με τον χρόνο και φαίνεται ότι στηρίζουν την υγεία του εγκεφάλου.
Μην αγχώνεστε για το «σωστό» βιβλίο. Δεν υπάρχουν σαφή στοιχεία για το ποιο είδος ανάγνωσης είναι καλύτερο για την υγεία του εγκεφάλου. Το σημαντικό είναι να διαβάζετε κάτι που πραγματικά απολαμβάνετε. Το καλύτερο βιβλίο είναι εκείνο που θα το διαβάσετε.
Με πληροφορίες από: Νational Geographic
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
