Μήπως είστε συναισθηματικά εξαντλημένοι; Τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοήσετε

Το να παρακολουθείτε ειδήσεις ή να διαβάζετε για όσα συμβαίνουν στην Ελλάδα και τον κόσμο μπορεί να γεννά φόβο και άγχος. Παράλληλα, μέσα στην παγκόσμια αίσθηση αστάθειας, ο καθένας έχει να διαχειριστεί και τα δικά του βάρη: εξαντλητική δουλειά, οικονομική πίεση, φροντίδα ηλικιωμένων, ανατροφή παιδιών, πένθος, μια χρόνια ασθένεια.

Σχετικό θέμα: Σταμάτησα να διαβάζω ειδήσεις. Το πρόβλημα είμαι εγώ, ή το προϊόν;

Ίσως αναρωτιέστε πόσο ακόμη μπορείτε να αντέξετε. Όταν οι δυσκολίες συσσωρεύονται, η πίεση αφήνει αποτύπωμα. Εμφανίζεται σωματική δυσφορία. Μικρά πράγματα ενοχλούν περισσότερο. Η συγκέντρωση δυσκολεύει. Κάθε προσπάθεια μοιάζει μάταιη. Συχνά δεν είναι σαφές τι ακριβώς πυροδοτεί αυτή την κατάσταση. Δημιουργείται η αίσθηση αδιεξόδου, σαν να έχουν όλα μπλοκάρει. Αυτή είναι η βαθιά ψυχική εξάντληση. Και δεν είναι αδυναμία. Η ψυχική ανθεκτικότητα δεν είναι απουσία πίεσης, αλλά η δυνατότητα να βρίσκουμε ξανά σταθερό έδαφος, ακόμη και μετά από μεγάλη κόπωση.

Σχετικό θέμα: Τα 7 στοιχεία της ψυχικής ανθεκτικότητας- Πώς μπορούν να τα αποκτήσουν τα παιδιά

Τι είναι η συναισθηματική εξάντληση

Όταν το στρες από απαιτητικά γεγονότα γίνεται διαρκές, οδηγεί σταδιακά σε ψυχική κόπωση. Οι αντοχές μειώνονται και τα αποθέματα στερεύουν. Για τους περισσότερους ανθρώπους, αυτό δεν συμβαίνει ξαφνικά. Χτίζεται αργά και εκδηλώνεται στο συναίσθημα, στο σώμα και στον τρόπο που λειτουργούμε καθημερινά.

Σε συναισθηματικό επίπεδο

• άγχος,
• απάθεια,
• κατάθλιψη,
• αίσθημα απελπισίας,
• αίσθημα αδυναμίας ή παγίδευσης,
• ευερεθιστότητα,
• δυσκολία στη συγκέντρωση ή αφηρημάδα,
• έλλειψη κινήτρου,
• αρνητικές σκέψεις,
• νευρικότητα,
• συχνό κλάμα.

Σε σωματικό επίπεδο

• κόπωση,
• πονοκέφαλοι,
• έλλειψη όρεξης,
• ναυτία ή στομαχικές ενοχλήσεις,
• κακός ύπνος.
• πόνοι στους μυς ή μυϊκή ένταση.

Στην καθημερινότητα

• δυσκολία ολοκλήρωσης καθημερινών υποχρεώσεων,
• μη τήρηση προθεσμιών,
• αυξημένες απουσίες,
• απομόνωση ή αποφυγή,
• μειωμένη δέσμευση στην εργασία,
• πιο αργή εκτέλεση εργασιακών καθηκόντων.

Η κούραση που δεν υποχωρεί με τον ύπνο σπάνια είναι μόνο σωματική. Είναι ένα μήνυμα ότι ο ψυχισμός μας λειτουργεί σε διαρκή κατάσταση επιβίωσης, για τόσο μεγάλο διάστημα, ώστε έχει σχεδόν ξεχάσει πώς είναι να ζει χωρίς συναγερμό.

Τι μπορείτε να κάνετε

Η εξάντληση δεν υποχωρεί από τη μια μέρα στην άλλη. Ένα πρώτο βήμα είναι να δείτε τι σας πιέζει και τι μπορεί, έστω λίγο, να αλλάξει. Όπου υπάρχει περιθώριο παρέμβασης, αξίζει να το αξιοποιήσετε.

Υπάρχουν όμως και καταστάσεις που δεν ελέγχονται. Σε αυτές τις περιπτώσεις, βοηθά να στρέφετε την προσοχή στο παρόν. Η ζωή δεν είναι μόνο άγχος και απαιτήσεις. Υπάρχουν και μικρές, προσωπικές, ευχάριστες στιγμές που συχνά περνούν απαρατήρητες.

Το να σταθούμε σε κάτι απλό, όπως μια μέρα με λιακάδα, δεν σημαίνει ότι αγνοούμε τα προβλήματα. Σημαίνει ότι δεν αφήνουμε το στρες να καταλάβει όλο το μυαλό και να απορροφήσει όλη μας την ενέργεια. Έτσι, οι δυσκολίες παίρνουν τις πραγματικές τους διαστάσεις.

Το σώμα αντιδρά στο άγχος σαν να πρόκειται για απειλή. Ο εγκέφαλος απελευθερώνει ορμόνες στρες και κρατά τον οργανισμό σε διαρκή εγρήγορση. Όταν όμως στρέφετε την προσοχή σε μικρά, απλά ή θετικά γεγονότα, ο εγκέφαλος λαμβάνει το μήνυμα ότι ο κίνδυνος δεν είναι τόσο μεγάλος όσο φάνηκε. Τα επίπεδα των ορμονών υποχωρούν και επανέρχεται σταδιακά μια αίσθηση ισορροπίας. Ακόμη και μια βόλτα στη γειτονιά ή λίγα λεπτά συγκέντρωσης στο μαγείρεμα μπορούν να λειτουργήσουν ως σήμα ασφάλειας. Και τότε η ένταση αρχίζει να μειώνεται.

Σχετικό θέμα: Όταν το άγχος γίνεται ακραίο: συμπτώματα και πώς να το διαχειριστούμε

Άλλες πρακτικές που βοηθούν

• πιο ισορροπημένη και φροντισμένη διατροφή,
• περιορισμός, όπου γίνεται, όσων σας προκαλούν έντονο στρες,
• τακτική κίνηση ή άσκηση,
• αρκετός και ποιοτικός ύπνος,
• να παρατηρείτε σκέψεις που σας επιβαρύνουν και να τις αντικαθιστάτε με πιο ρεαλιστικές και ήπιες,
• να δίνετε προσοχή σε αυτό που συμβαίνει τώρα, όχι σε ό,τι έχει γίνει ούτε σε αυτό που νομίζετε ότι θα συμβεί,
• δώστε σημασία στην αναπνοή σας.

Σχετικό θέμα: Είναι οι τεχνικές αναπνοής η νέα ψυχοθεραπεία;

Εάν η εξάντληση επιμένει και δεν υποχωρεί, αναζητήστε υποστήριξη από επαγγελματία ψυχικής υγείας. Μπορεί να σας βοηθήσει να κατανοήσετε τι τροφοδοτεί αυτή την κατάσταση και πώς επηρεάζει τη ζωή σας. Μαζί μπορείτε να βρείτε πρακτικά βήματα για να ανακτήσετε σταδιακά τις αντοχές και την ισορροπία σας.

Με πληροφορίες από : Μayo Clinic Health System