Παρά τη φαινομενική ελαφρότητά της, η ταινία «Ο διάβολος φοράει Prada 2» αρχίζει με ένα βαρύ κοινωνικό μήνυμα. Τον ήχο μιας απόλυσης που φτάνει ταυτόχρονα στα κινητά δεκάδων εργαζόμενων. Οχι βέβαια των ανθρώπων που βρίσκονται στην κορυφή αυτής της λαμπερής βιομηχανίας, με τους ασύλληπτους μισθούς και τη δύναμη να αποφασίζουν για χιλιάδες ζωές, αλλά εκείνων που εργάζονται πίσω από αυτήν.
Σήμερα, οι εργαζόμενοι δεν απολύονται μετά από μια δύσκολη, ανθρώπινη, συζήτηση αλλά μέσω email, μηνυμάτων και ξαφνικής απώλειας πρόσβασης στους λογαριασμούς τους. Ξυπνούν το πρωί και δεν μπορούν να μπουν στο εταιρικό τους ηλεκτρονικό ταχυδρομείο. Η κάρτα εισόδου τους δεν λειτουργεί. Ένα αυτοματοποιημένο μήνυμα τους ενημερώνει ότι «η θέση τους καταργείται στο πλαίσιο οργανωτικών αλλαγών».
Σαν να αφαιρέθηκε απλώς ένας αριθμός από το σύστημα
Από την Oracle μέχρι την Amazon, τη Meta και την Tesla, οι μαζικές απολύσεις μέσω email φαίνεται να γίνονται η νέα κανονικότητα. Στην Oracle, δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενοι ξύπνησαν στις 6 το πρωί με ένα email που τους ενημέρωνε ότι απολύονται:
«Μετά από προσεκτική αξιολόγηση των σημερινών επιχειρηματικών αναγκών της Oracle, αποφασίσαμε να καταργήσουμε τη θέση σας στο πλαίσιο μιας ευρύτερης οργανωτικής αλλαγής. Ως αποτέλεσμα, σήμερα είναι η τελευταία ημέρα εργασίας σας.», ανέφερε.
Αμέσως μετά, χάθηκε η πρόσβαση στα συστήματα της εταιρείας. Εργαζόμενη, η οποία απολύθηκε μετά από 30 χρόνια, έγραψε ότι οι απολύσεις «φαίνεται να βασίζονται σε έναν αλγόριθμο», που στοχεύει κυρίως υψηλόβαθμα στελέχη και εργαζόμενους με πολλά χρόνια προϋπηρεσίας.
Και ίσως αυτό είναι το πιο ανησυχητικό στοιχείο της νέας εποχής της εργασίας. Ότι η απόλυση μοιάζει όλο και λιγότερο να αφορά σε άνθρωπο. Στη διαδρομή του ή στη δουλειά του. Είναι μια ψυχρή διαδικασία «αναδιάρθρωσης». Πολλές φορές οι απολύσεις δεν παρουσιάζονται πλέον ως κρίση αλλά ως τεχνολογική εξέλιξη.
Οι εταιρείες μιλούν πια για: «αναδιάρθρωση», «μετασχηματισμό», «αποτελεσματικότητα», «στροφή στην τεχνητή νοημοσύνη».
Σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση του Business Insider σε εσωτερικά email απολύσεων, η πιο συχνή λέξη στα εταιρικά μηνύματα του 2026 ήταν η τεχνητή νοημοσύνη.
Και τι γίνεται με τους ανθρώπους;
Ψυχολόγοι και ειδικοί στην υγεία και την ασφάλεια της εργασίας, προειδοποιούν ότι ο τρόπος με τον οποίο γίνονται σήμερα οι απολύσεις αφήνει βαθύ ψυχικό αποτύπωμα. Επισημαίνεται ότι πολλοί εργαζόμενοι βιώνουν σοκ, θυμό, θλίψη και ότι αντιμετωπίζονται σαν αριθμοί. Υπάρχει μεγάλη διαφορά στο να αντιμετωπίζεται ένας εργαζόμενος ως άνθρωπος με αξία,
και στο να αντιμετωπίζεται ως «αναλώσιμος πόρος». Μια απόλυση, υποστηρίζουν, δεν είναι απλώς διοικητική πράξη. Είναι μια βαθιά ανθρώπινη στιγμή που επηρεάζει την αξιοπρέπεια, την ασφάλεια και την ταυτότητα ενός ανθρώπου.
Κι όμως, μια διαδρομή ζωής κλείνει με ένα email. Μια απενεργοποίηση λογαριασμού. Και αυτό ήταν.
Εκείνοι που δεν απολύθηκαν
Για χιλιάδες εργαζόμενους που δεν είχαν ζήσει ποτέ αναταράξεις στον χώρο της τεχνολογίας, οι πρόσφατες μαζικές απολύσεις σε εταιρείες όπως η Google, η Microsoft, η Amazon και η Meta αποτέλεσαν σοκ. Πλέον, δέχονται προτάσεις από παλαιότερους και πιο παραδοσιακούς εργοδότες, που συνήθως δεν συνδέονται με την τεχνολογία, όπως αλυσίδες ξενοδοχείων, εταιρείες λιανικής, επενδυτικές εταιρείες, σιδηροδρομικές επιχειρήσεις ακόμη και η αμερικανική φορολογική υπηρεσία.(AP Photo/Alex Slitz)
Το λεγόμενο σύνδρομο του επιζώντα (workplace survival syndrome) περιγράφει ακριβώς αυτή τη συνθήκη. Τους εργαζόμενους που παρέμειναν στην εταιρεία αλλά ζουν πλέον με:
- ενοχές,
- φόβο ότι θα είναι οι επόμενοι,
- αυξημένο φόρτο εργασίας,
- και βαθιά ανασφάλεια.
Σύμφωνα με το Atlantic, πολλοί εργαζόμενοι νιώθουν ότι έχει σπάσει η άτυπη συμφωνία που είχαν στο μυαλό τους: ότι εάν δουλεύουν σωστά και σκληρά, η δουλειά τους θα είναι ασφαλής. Οι συνεχόμενες απολύσεις δημιουργούν μια μόνιμη ψυχολογική επιφυλακή. Οι άνθρωποι ελέγχουν διαρκώς το email τους, φοβούνται ξαφνικές συναντήσεις με ανωτέρους και ζουν με την αίσθηση ότι κανείς δεν είναι πραγματικά ασφαλής.
Σχετικό θέμα: «Εάν επιθυμείς την ειρήνη, μερίμνησε για δικαιοσύνη»
Το παράδοξο είναι ότι πολλές από αυτές τις εταιρείες δεν βρίσκονται καν σε οικονομική κατάρρευση. Ο δημοσιογράφος Στίβεν Γκρίνχαουζ (Steven Greenhouse), στη Guardian υποστηρίζει υποστηρίζει ότι οι δισεκατομμυριούχοι προσπαθούν να μας πείσουν πως οι απολύσεις και η αντικατάσταση εργαζομένων από την τεχνητή νοημοσύνη είναι κάτι φυσικό και αναπόφευκτο. Όπως γράφει χαρακτηριστικά, «η τεχνητή νοημοσύνη παρουσιάζεται συχνά ως μια φυσική εξέλιξη που θα αντικαταστήσει εργαζόμενους. Όμως πίσω από αυτή τη ρητορική βρίσκονται πολιτικές επιλογές, εταιρικές στρατηγικές και η επιθυμία για ακόμη μεγαλύτερα κέρδη.»
Κι εδώ προκύπτει το ερώτημα: γιατί γίνονται τόσες απολύσεις ενώ πολλές εταιρείες «κολυμπούν στο χρήμα»;
Είναι η απληστία;
Σύμφωνα με τον καθηγητή διοίκησης επιχειρήσεων, στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ, Τζέφρι Φέφερ (Jeffrey Pfeffer), πολλές μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες έχουν τεράστια κέρδη και οι μετοχές τους βρίσκονται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Όπως υποστηρίζει, οι απολύσεις δεν γίνονται απαραίτητα επειδή οι εταιρείες αντιμετωπίζουν οικονομικό κίνδυνο αλλά επειδή η μία εταιρεία ακολουθεί την άλλη.
Εντωμεταξύ, το μισθολογικό χάσμα ανάμεσα στους διευθύνοντες συμβούλους και στους εργαζόμενους έχει εκτοξευθεί εδώ και δεκαετίες και σήμερα γίνεται ακόμη πιο ορατό μέσα στην εποχή των μαζικών απολύσεων και της τεχνητής νοημοσύνης.
Οι υποστηρικτές αυτού του μοντέλου υποστηρίζουν ότι οι CEO διαχειρίζονται τεράστιες ευθύνες και αποφάσεις που επηρεάζουν χιλιάδες εργαζόμενους και δισεκατομμύρια δολάρια. Εδώ όμως τίθεται ένα ερώτημα: μπορεί πραγματικά να δικαιολογηθεί ένα τόσο τεράστιο χάσμα;
Πολλοί διευθύνοντες σύμβουλοι αμείβονται με τεράστια ποσά ακόμη και όταν οι εταιρείες τους προχωρούν σε μαζικές απολύσεις ή δεν αποδίδουν καλά.
Και ίσως τελικά το ερώτημα να μην αφορά μόνο στα χρήματα αλλά και στο πώς μια κοινωνία αντιλαμβάνεται την αξία του ανθρώπου και της εργασίας.
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
