Podcast στη «Διεθνή Ματιά» με τους Διονύση Δημητρακόπουλο και Αργύρη Πασσά, Καθηγητές Ευρωπαϊκής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Podcast στη «Διεθνή Ματιά» με τους Διονύση Δημητρακόπουλο και Αργύρη Πασσά, Καθηγητές Ευρωπαϊκής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.
Σύνταξη: Πολυδεύκης Παπαδόπουλος
Ένα νέο νήμα διατρέχει σήμερα τις συζητήσεις για το μέλλον της ΕΕ. Αυτό της αντίληψης μιας Ένωσης «διαφορετικών ταχυτήτων», που δεν κινείται πια ενιαία, αλλά με ομάδες κρατών να προχωρούν, άλλες να διστάζουν και άλλες να προσπαθούν να μπλοκάρουν κρίσιμες αποφάσεις.
Δεν είναι καινούργια μια τέτοια ιδέα/εικόνα. Έχει διατυπωθεί και στο παρελθόν, με κάπως διαφορετικό τρόπο και βέβαια σε άλλη συγκυρία. Το γεγονός, πάντως, είναι ότι από την άμυνα και την ενέργεια μέχρι τη δημοσιονομική πολιτική και την τεχνολογία, η Ευρώπη λειτουργεί σχεδόν πάντα ως ένα πολυεπίπεδο σύστημα άνισων ρυθμών. Έτσι, δεν τίθεται καν το ερώτημα αν αυτή η πραγματικότητα υπάρχει, γιατί υφίσταται εδώ και χρόνια. Το ζήτημα είναι αν μπορεί να μετατραπεί από πρόβλημα σε εργαλείο πολιτικής επιβίωσης.
Τώρα, οι διαφορετικές ταχύτητες εμφανίζονται από ορισμένους ως η μόνη ρεαλιστική απάντηση σε μια Ένωση 27 κρατών με διαφορετικά συμφέροντα, ιστορικές εμπειρίες και πολιτικές αντοχές. Όμως ταυτόχρονα αποκαλύπτουν και τις βαθιές δομικές αδυναμίες της ΕΕ: θεσμική δυσκινησία, εμμονή στην ομοφωνία, φόβο ανάληψης κόστους και μια διαρκή αναβολή των δύσκολων αποφάσεων. Και τελικά, σε έναν κόσμο όπου οι άλλες μεγάλες δυνάμεις κινούνται γρήγορα και επιθετικά, η Ευρώπη συχνά μοιάζει να μένει πίσω, εγκλωβισμένη σε εσωτερικές ισορροπίες.
Το διεθνές περιβάλλον καθιστά αυτή τη στασιμότητα ακόμη πιο επικίνδυνη. Οι Ηνωμένες Πολιτείες επανέρχονται σε μια ωμή λογική ισχύος και προστατευτισμού, η Κίνα ελέγχει κρίσιμους κόμβους των παγκόσμιων εφοδιαστικών αλυσίδων, ενώ οι κανόνες της μεταπολεμικής διεθνούς τάξης υποχωρούν. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, που οικοδομήθηκε πάνω στην πίστη για συνεργασία, ελεύθερο εμπόριο και κανόνες διεθνούς δικαίου, βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα περιβάλλον που ανταμείβει τη σκληρή ισχύ, αλλά και την ταχύτητα.
Σ’ αυτό το πλαίσιο, η περίφημη Έκθεση Ντράγκι λειτουργεί εδώ και ενάμιση χρόνο αφότου δημοσιοποιήθηκε ως καμπανάκι κινδύνου. Η διάγνωση της ήταν σαφής: χωρίς βαθιές θεσμικές και οικονομικές τομές, η Ευρώπη θα έχει λιγότερη ευημερία, λιγότερη ασφάλεια και, τελικά, λιγότερη ελευθερία επιλογών. Αν και στο διάστημα που μεσολάβησε έχει υλοποιηθεί μόνον το 1/10 των προτάσεων του, τις προηγούμενες βδομάδες ο Μάριο Ντράγκι επανήλθε με δύο ομιλίες του, για να προτείνει όχι μια αφηρημένη/ιδεολογική ευρωπαϊκή ομοσπονδία, αλλά ένα «ρεαλιστικό φεντεραλισμό»: πρόοδο εκεί όπου υπάρχει βούληση, με κράτη που μπορούν και θέλουν να προχωρήσουν, χωρίς να ακυρώνεται ο κοινός ευρωπαϊκός προορισμός.
Και δεν είναι άσχετο πως πριν μερικές μέρες συζήτηση/ζύμωση σχετική μ‘ αυτά τα θέματα οργάνωσαν τα έξη μεγαλύτερα κράτη της ΕΕ πληθυσμιακά και οικονομικά (Γαλλία, Γερμανία, Ισπανία, Ιταλία, Ολλανδία, Πολωνία), ενώ την ερχόμενη Πέμπτη 12/2 συγκαλείται Ειδικό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο με αντικείμενο ακριβώς αυτά τα ζητήματα: ανταγωνιστικότητα, άμυνα, στρατηγική αυτονομία, θεσμική αποτελεσματικότητα. Το αν αυτή η Σύνοδος θα αποτελέσει σημείο καμπής ή ακόμη μία άσκηση διαχείρισης προσδοκιών, παραμένει ανοιχτό.
Το 31pod της σειράς «Διεθνής Ματιά» του ERTnews για το ΕRTecho, που ετοιμάζει και παρουσιάζει ο Πολυδεύκης εστιάζει σ’ αυτή την επάνοδο των ιδεών για μια Ευρωπαϊκή Ένωση «διαφορετικών ταχυτήτων», οι οποίες έχουν αρχίσει να ακούγονται από αρκετές πλευρές σε ορισμένες χώρες μέλη της ΕΕ.
Με τη συμμετοχή του Διονύση Δημητρακόπουλου, Καθηγητή στο Πάντειο Πανεπιστήμιο με αντικείμενο τους θεσμούς και το πολιτικό σύστημα της ΕΕ, και του Αργύρη Πασσά, Επίτιμου Καθηγητή στο ίδιο ΑΕΙ με γνωστικό αντικείμενο τη Διοίκηση και την Ευρωπαϊκή Ενοποίηση (συνεπιμελητές και δύο του πρόσφατου τόμου «Εισαγωγή στο Πολιτικό Σύστημα της ΕΕ», εκδόσεις Πεδίο») εξετάζεται το ερώτημα αν οι νέες αυτές ιδέες συνιστούν αναγκαία πρωτοπορία για να ξεπεραστούν τα αδιέξοδα της ΕΕ ή αν, αντίθετα, εγκυμονούν κινδύνους αποκλεισμών και μόνιμου κατακερματισμού, τη στιγμή μάλιστα που οι ίδιες οι Συνθήκες προβλέπουν ήδη μορφές ευέλικτης συνεργασίας και οι οποίες έχουν ενεργοποιηθεί περιορισμένα. Ακόμη, αναλύεται μαζί τους η έννοια του «ρεαλιστικού φεντεραλισμού», που θέτει ο Μάριο Ντράγκι
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
