Guardian: Η κρίση στις θαλάσσιες μεταφορές του Κόλπου απειλεί με σοκ στις τιμές των τροφίμων – Σημαντική επιβάρυνση για τους αγρότες

Η παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα λιπασμάτων θα μπορούσε να αντιμετωπίσει σημαντική διαταραχή εάν επιμείνει το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν, προκαλώντας ανησυχίες στους αναλυτές για τις καλλιέργειες και την επισιτιστική ασφάλεια. Η διέλευση από την υδάτινη οδό, που βρίσκεται στα νότια παράλια του Ιράν, έχει σχεδόν σταματήσει από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν τις επιθέσεις τους το Σαββατοκύριακο. Ένα σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου πρώτων υλών για λιπάσματα διέρχεται από τα στενά, καθώς και το ένα πέμπτο του μεταφερόμενου μέσω θαλάσσης αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Η de facto διακοπή της λειτουργίας των Στενών επηρεάζει τη μεταφορά αμμωνίας και αζώτου, τα οποία είναι βασικά συστατικά σε πολλά συνθετικά λιπάσματα. Περίπου το ήμισυ της παγκόσμιας παραγωγής τροφίμων εξαρτάται από το συνθετικό άζωτο και οι αποδόσεις των καλλιεργειών θα μειωθούν χωρίς λίπασμα. Οι ελλείψεις που θα προκύψουν θα οδηγούσαν σε αύξηση των τιμών σε βασικά είδη διατροφής, όπως το ψωμί, τα ζυμαρικά και οι πατάτες, και θα καθιστούσαν τις ζωοτροφές πιο δαπανηρές.

Ο Κόλπος φιλοξενεί ορισμένες από τις μεγαλύτερες εγκαταστάσεις εργοστασίων λιπασμάτων στον κόσμο και μια παρατεταμένη διακοπή των μεταφορών θα μπορούσε να διαταράξει την παραγωγή και να αυξήσει το κόστος. Μετά τη Ρωσία, την Αίγυπτο και τη Σαουδική Αραβία, το Ιράν είναι ο τέταρτος μεγαλύτερος παγκόσμιος εξαγωγέας ουρίας, που είναι το πιο ευρέως χρησιμοποιούμενο αζωτούχο λίπασμα.

Η δυνατότητα κατασκευής λιπασμάτων επηρεάζεται από τη διαθεσιμότητα των πρώτων υλών και το αυξανόμενο κόστος της ενέργειας που χρησιμοποιείται στην παραγωγή. Το ορυκτό αέριο αντιπροσωπεύει μεταξύ 60% και 80% του κόστους παραγωγής του αζωτούχου λιπάσματος. Η παγκόσμια προμήθεια αζώτου αναμένεται να πληγεί περαιτέρω από το κλείσιμο εργοστασίων ορυκτού αερίου στον Κόλπο. Το Κατάρ έκλεισε τη μεγαλύτερη εγκατάστασή του μετά από επίθεση με drone.

Οι τιμές των λιπασμάτων έχουν ήδη αυξηθεί, αναβιώνοντας μνήμες από τις αυξήσεις στο κόστος του αερίου και των λιπασμάτων που παρατηρήθηκαν στις αρχές του 2022 μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Οι τιμές της αιγυπτιακής ουρίας, που αποτελούν σημείο αναφοράς, έχουν αυξηθεί κατά περισσότερο από 25%. Έχουν φτάσει τα 625 δολάρια (467 λίρες) ανά μετρικό τόνο, από 484-490 δολάρια την περασμένη εβδομάδα, σύμφωνα με την CRU Group, μια συμβουλευτική εταιρεία που παρακολουθεί τις τιμές των εμπορευμάτων.

Η Μέση Ανατολή είναι επίσης η πηγή περίπου του 45% του παγκόσμιου εμπορίου θείου, μιας βασικής πρώτης ύλης για την παραγωγή λιπασμάτων, καθώς και διαφόρων μετάλλων και βιομηχανικών χημικών, σύμφωνα με τον Chris Lawson της CRU και όπως μεταδίδει ο Guardian. Ο ίδιος πρόσθεσε πως ενώ υπάρχουν πολλοί παραλληλισμοί με το 2022, οι επιπτώσεις της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή στην προσφορά και τη ζήτηση έχουν τη δυνατότητα να είναι πολύ πιο σοβαρές και ευρείες, ιδιαίτερα εάν ο περιορισμός στα Στενά του Ορμούζ διαρκέσει περισσότερο από δύο εβδομάδες.

Οι ανησυχίες για την προμήθεια λιπασμάτων έρχονται σε μια δύσκολη στιγμή για τους αγρότες στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική, οι οποίοι έχουν αρχίσει να φυτεύουν ανοιξιάτικες καλλιέργειες. Το Ηνωμένο Βασίλειο εκτιμάται ότι καλύπτει περίπου το 40% των αναγκών του σε αζωτούχα λιπάσματα, με τα υπόλοιπα να προέρχονται από εισαγωγές. Οποιαδήποτε μείωση στη διαθεσιμότητα λιπασμάτων θα σήμαινε ότι οι αγρότες θα εφαρμόζουν λιγότερο λίπασμα στις καλλιέργειές τους, κάτι που συνήθως μεταφράζεται σε χαμηλότερες αποδόσεις, ωθώντας τις τιμές των τροφίμων υψηλότερα.

Μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, οι τιμές των τροφίμων και των μη αλκοολούχων ποτών αυξήθηκαν κατά 16,5% το έτος έως τον Νοέμβριο του 2022. Ο πληθωρισμός των τιμών των ειδών παντοπωλείου αυξήθηκε απροσδόκητα τον περασμένο μήνα, σημειώνοντας άνοδο 4,3% τις τέσσερις εβδομάδες έως τις 22 Φεβρουαρίου, σύμφωνα με την Worldpanel της Numerator.

«Βλέπουμε άμεση μεταβλητότητα των τιμών, αλλά σε αυτό το στάδιο είναι πολύ νωρίς για να πούμε πώς μπορεί να επηρεαστεί το Ηνωμένο Βασίλειο μεσοπρόθεσμα», δήλωσε ο Tom Bradshaw, πρόεδρος της Εθνικής Ένωσης Αγροτών. Οι αγροτικές εκμεταλλεύσεις αντιμετώπιζαν πίεση στην κερδοφορία τους ακόμη και πριν η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή στείλει στα ύψη τις τιμές βασικών εισροών, όπως τα λιπάσματα και τα καύσιμα.

«Οι αγρότες βρίσκονταν ήδη σε μια δύσκολη κατάσταση πριν από αυτό και πάλευαν με στενά περιθώρια κέρδους», δήλωσε ο Svein Tore Holsether, διευθύνων σύμβουλος της Yara, του δεύτερου μεγαλύτερου παραγωγού λιπασμάτων στον κόσμο. Κάλεσε τις κυβερνήσεις να κάνουν περισσότερα για να βοηθήσουν τους παραγωγούς τροφίμων, τονίζοντας πως οι τιμές των εισροών αυξάνονται, αλλά ταυτόχρονα δεν υπήρξε μεγάλη επίδραση στις τιμές των καλλιεργειών, επομένως εναποτίθεται ένα πολύ μεγάλο βάρος στους ώμους των αγροτών, εκτός εάν υπάρξει ενίσχυση της στήριξης σε αυτή τη δύσκολη στιγμή.