Η Ευρώπη υπερθερμαίνεται αλλά ο κλιματισμός παραμένει πολυτέλεια για πολλούς πολίτες

Εκατομμύρια Ευρωπαίοι βρίσκονται αντιμέτωποι με ολοένα πιο ακραίες θερμοκρασίες, χωρίς να διαθέτουν επαρκή μέσα προστασίας από τη ζέστη. Την ώρα που οι καύσωνες αναδεικνύονται στη μεγαλύτερη κλιματική ανησυχία των πολιτών, η ετοιμότητα της Ευρώπης τίθεται υπό αμφισβήτηση.

Το καλοκαίρι έκανε φέτος πρόωρα την εμφάνισή του, με την Ευρώπη να βιώνει ήδη θερμοκρασίες-ρεκόρ. Στη Γαλλία, η θερμοκρασία άγγιξε τους 37°C για πρώτη φορά μήνα Μάιο, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο κατέγραψε νέο ρεκόρ για την εποχή, με το Λονδίνο να φτάνει τους 34,8°C. Ρεκόρ σημειώθηκε και στην Ιρλανδία, όπου ο υδράργυρος ανέβηκε στους 30,5°C.

Παρά τα ακραία φαινόμενα, η πλειονότητα των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (68%) δεν διαθέτει κλιματιστικό ή ανεμιστήρα στο σπίτι, σύμφωνα με έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος με τίτλο «Overheated and Underprepared» (Υπερθερμασμένοι και Απροετοίμαστοι).

Σε ποιες χώρες οι πολίτες δυσκολεύονται περισσότερο να αποκτήσουν κλιματισμό;

Αν και σε ορισμένες χώρες η ανάγκη για κλιματισμό είναι μικρότερες λόγω κλίματος, περισσότεροι από ένας στους τρεις Ευρωπαίους (38%) δηλώνουν ότι δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά την αγορά ή τη χρήση κλιματιστικού.

Τα ποσοστά είναι ιδιαίτερα υψηλά σε ορισμένες από τις θερμότερες περιοχές της Ευρώπης:

Γαλλία: 42%

Ελλάδα: 46%

Πορτογαλία: 45%

Ρουμανία: 39%

Ιταλία: 37%

Ισπανία: 34%

Η εικόνα προκαλεί ανησυχία, καθώς περισσότερο από το ένα τέταρτο των πολιτών της ΕΕ είναι άνω των 65 ετών, με μερικούς από τους πιο ηλικιωμένους πληθυσμούς να συγκεντρώνονται σε χώρες όπως η Ιταλία, η Πορτογαλία ή η Ελλάδα. Η Μάλτα (8,5%), το Λουξεμβούργο (18%) και η Ιρλανδία (20%) είναι ως οι χώρες με τα λιγότερα προβλήματα στην αγορά κλιματιστικών ή ανεμιστήρων.

Υπάρχουν βέβαια και άλλοι τρόποι διατήρησης της δροσιάς, όπως παραθυρόφυλλα, τέντες ή εξωτερική σκίαση. Ωστόσο, η πλειονότητα των πολιτών σε Ισπανία (61%), Πορτογαλία (59%), Ιταλία (57%) και Κύπρο (51%) δηλώνει ότι οι κατοικίες τους δεν διαθέτουν καν αυτά.

Οι πολίτες ανησυχούν περισσότερο για τους καύσωνες

Οι καύσωνες αναδεικνύονται ως η σημαντικότερη κλιματική ανησυχία για το 85% των πολιτών της ΕΕ, ξεπερνώντας τις πλημμύρες (80%), τις πυρκαγιές (82,5%) και τη λειψυδρία (80,5%).

Η ανησυχία είναι εντονότερη στις μεσογειακές χώρες:

Κύπρος: 75%

Ελλάδα: 71%

Μάλτα: 70%

Οι πολίτες αυτών των χωρών δηλώνουν ότι ανησυχούν «πολύ» ή «αρκετά» για τις υψηλές θερμοκρασίες. Παράλληλα, περίπου οι μισοί Ευρωπαίοι δηλώνουν ότι αισθάνονται ήδη υπερβολική ζέστη στο σπίτι τους (50%) και στον χώρο εργασίας τους (47%), ενώ το ποσοστό φτάνει το 61% όταν αναφέρονται στη γειτονιά τους.

Δημόσιοι χώροι χωρίς κλιματισμό

Οι τοπικές κοινότητες καταγράφουν μικτή εικόνα ως προς την ανταπόκριση των αρχών στη ζέστη. Γενικά, οι λεγόμενοι «χώροι δροσιάς» ή τα δημόσια κτίρια με κλιματισμό παραμένουν σχετικά σπάνια.

Στην Ιταλία μόνο το 15% των πολιτών αναφέρει πρόσβαση σε κλιματιζόμενους δημόσιους χώρους, ενώ στη Γερμανία το ποσοστό πέφτει στο 7%. Αντίθετα, σε Ελλάδα, Μάλτα και Ρουμανία περίπου τέσσερις στους δέκα πολίτες δηλώνουν ότι έχουν πρόσβαση σε δημόσιους χώρους με κλιματισμό.

Οι Έλληνες αγαπούν τον κλιματισμό αλλά αποφεύγουν τα δέντρα

Η φύτευση δέντρων θεωρείται μια πιο οικονομική, μόνιμη και φιλική προς το περιβάλλον λύση για την αντιμετώπιση της ζέστης. Περίπου το 36% των Ευρωπαίων δηλώνει ότι βλέπει τέτοιες πρωτοβουλίες να υλοποιούνται στην περιοχή τους.

Ωστόσο, οι διαφορές μεταξύ των χωρών είναι μεγάλες. Στην Ουγγαρία το 59% των πολιτών αναφέρει εκτεταμένες δενδροφυτεύσεις, ενώ στην Ελλάδα μόλις το 22%, το τρίτο χαμηλότερο ποσοστό στην ΕΕ.

Μια ακόμη πρακτική προσαρμογής είναι η αλλαγή των ωραρίων εργασίας ή σχολείων κατά τις θερμότερες ημέρες. Παρ’ όλα αυτά, μόνο το 15% των Ευρωπαίων έχει δει την εφαρμογή τέτοιων μέτρων. Τα ποσοστά κυμαίνονται από 39% στην Κύπρο έως μόλις 8% στην Πορτογαλία.

Έκδοση προειδοποιήσεων για καύσωνες αλλά όχι πρόληψη

Οι τοπικές αρχές φαίνεται να δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στην έκδοση προειδοποιήσεων για καύσωνες, μέσω τηλεφωνικών κλήσεων, γραπτών μηνυμάτων και ενημερώσεων από τα μέσα ενημέρωσης. Το 57% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι έχει λάβει τέτοιου είδους ειδοποιήσεις.

Ωστόσο, η επικοινωνία αυτή φαίνεται να επικεντρώνεται περισσότερο στην αντιμετώπιση έκτακτων καταστάσεων παρά στην πρόληψη, καθώς μόνο το 42,5% των πολιτών αναφέρει ότι έχει δει ενημερωτικές εκστρατείες σχετικά με τους κινδύνους της ακραίας ζέστης για την υγεία και τα μέτρα προστασίας.

Πηγή: Euronews