Eυρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων-Ποια είναι, τι νέους ρόλους καλείται να παίξει στην ΕΕ, πώς χρησιμοποιείται από την Ελλάδα

Σύνταξη : Πολυδεύκης Παπαδόπουλος

Η παρουσίαση μιας ευρωπαϊκής τράπεζας που δεν είναι ούτε εμπορική, ούτε κεντρική, αλλά ωστόσο έχει έναν από τους σημαντικότερους ρόλους χρηματοπιστωτικού ιδρύματος στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ σε ορισμένους τομείς ακόμη και διεθνώς, είναι το θέμα του 55ο podcast της σειράς «Διεθνής Ματιά» που δημιουργεί ο Πολυδεύκης Παπαδόπουλος για το ΕRTnews Radio και το ERTecho.

Ο λόγος για την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, η οποία αποτελεί εδώ και σχεδόν επτά δεκαετίες έναν από τους σημαντικότερους οικονομικούς και αναπτυξιακούς θεσμούς της Ευρώπης, με μετόχους τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ΕΤΕπ, όπως είναι τα αρχικά της, αποτελεί έναν υπερεθνικό αναπτυξιακό οργανισμό, που αντλεί κεφάλαια από τις διεθνείς αγορές με εξαιρετικά χαμηλό κόστος και τα διοχετεύει με προνομιακά επιτόκια σε στρατηγικές επενδύσεις για την ευρωπαϊκή οικονομία και κοινωνία.

Καλεσμένος για την παρουσίασή της είναι o Ιωάννης Τσακίρης, Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και τρίτος Έλληνας που καταλαμβάνει αυτή τη θέση από το 1981, εκπροσωπώντας τη χώρα μας στο Διοικητικό Συμβούλιο της που παίζει και το ρόλο διευθύνουσας επιτροπής.

Με έδρα το Λουξεμβούργο και μετόχους τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ΕΤΕπ έχει εξελιχθεί σε μία από τις μεγαλύτερες πολυμερείς αναπτυξιακές τράπεζες παγκοσμίως. Το ενεργητικό της ξεπερνά τα 500 δισεκατομμύρια ευρώ και οι ετήσιες χρηματοδοτήσεις της κινούνται σε επίπεδα 100 δισεκατομμυρίων ευρώ, γεγονός που της επιτρέπει να συναγωνίζεται ή και να ξεπερνά σε ορισμένους τομείς οργανισμούς όπως η Παγκόσμια Τράπεζα ή η Asian Development Bank.

Από τα πρώτα της χρόνια η ΕΤΕπ χρηματοδότησε μεγάλες ευρωπαϊκές υποδομές: αυτοκινητοδρόμους, σιδηροδρομικά δίκτυα, λιμάνια, αεροδρόμια και ενεργειακά έργα. Σήμερα όμως οι προτεραιότητές της έχουν διευρυνθεί σημαντικά. Η πράσινη μετάβαση, η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, η ψηφιακή οικονομία, η τεχνολογική καινοτομία, η ενεργειακή ασφάλεια και η στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο της στρατηγικής της. Η ΕΤΕπ θεωρείται ήδη μία από τις σημαντικότερες «κλιματικές τράπεζες» του κόσμου, καθώς χρηματοδοτεί έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ενεργειακής αποδοτικότητας και βιώσιμων μεταφορών, ενώ έχει δεσμευθεί να ευθυγραμμίσει πλήρως τη δράση της με τους στόχους της Συμφωνίας των Παρισίων.

Ταυτόχρονα, η Τράπεζα παίζει κρίσιμο αντικυκλικό ρόλο στις περιόδους κρίσεων. Στην οικονομική κρίση της Ευρωζώνης αλλά και στην πανδημία COVID-19 αποτέλεσε βασικό εργαλείο στήριξης επενδύσεων, ρευστότητας και απασχόλησης. Μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων, το οποίο είναι βραχίονά της, διοχετεύει επίσης κεφάλαια σε νεοφυείς επιχειρήσεις, επενδυτικά ταμεία και μικρομεσαίες επιχειρήσεις υψηλής καινοτομίας. Παράλληλα, η δράση της εκτείνεται και εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε χώρες της Μεσογείου, της Αφρικής, της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής, λειτουργώντας και ως εργαλείο οικονομικής διπλωματίας της Ευρώπης.

Ο κ. Τσακίρης εξηγεί πως ακριβώς λειτουργεί η ΕΤΕπ, με τι ασχολείται και το ότι δίνει δάνεια -εκτός προς κράτη-υπό συγκεκριμένους όρους και σε επιχειρήσεις. Αναλύει, επίσης, τους τρόπους που χρηματοδοτείται η ίδια μέσω της έκδοσης ομολόγων υψηλότατης πιστοληπτικής αξιολόγησης, καθώς και ποιους νέους ρόλους έχει αναλάβει τα τελευταία χρόνια, με έμφαση την ενίσχυση της πράσινης ανάπτυξης και της καινοτομίας, όπως προαναφέρεται, αλλά τώρα και της αμυντικής αυτονομίας της ΕΕ.

Ανατρέχει ακόμη στη δραστηριότητα της ΕΤΕπ σε σχέση με την Ελλάδα, σε ό,τι αφορά τη δανειοδότηση των περισσότερων μεγάλων έργων τα οποία κατασκευάστηκαν στη χώρα μας, αλλά και πολλών εταιριών μέσω ειδικών προγραμμάτων που εκτελούν διαμεσολαβητικά εμπορικές τράπεζες. Κι όπως σημειώνεται, ο ρόλος της ΕΤΕπ ήταν ιδιαίτερα χρήσιμος την περίοδο της ελληνικής οικονομικής κρίσης, καθώς αυτή συνέχισε να παρέχει ρευστότητα στην ελληνική οικονομία μέσω ειδικών χρηματοδοτικών εργαλείων και συνεργασιών με ελληνικές τράπεζες. Βοήθησε έτσι τη στήριξη επενδύσεων και την αποκατάσταση της πρόσβασης των επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση, σε μια εποχή που πρακτικώς δεν υπήρχε από καμιά άλλη πλευρά.

Στη «Διεθνή Ματιά» κάθε βδομάδα δύο φορές, ανοίγει ένα παράθυρο ώστε να κοιτάμε από την Ελλάδα τον Κόσμο, αλλά για να επιστρέφουμε ξανά στη χώρα μας και τα δικά της ζητήματα μέσα από αυτό το γύρο και μια ευρύτερη σκοπιά. Σε κάθε podcast εξετάζεται ένα σημαντικό γεγονός, ένα φαινόμενο παγκόσμιας σημασίας, μια μεγάλη τάση από το χώρο της πολιτικής, των διεθνών σχέσεων, της οικονομίας, της οικολογίας, της επιστήμης και τεχνολογίας ή και του πολιτισμού, που επηρεάζει καθοριστικά και καθολικά τη ζωή, αλλά και την κατάσταση στη χώρα μας. Και κάθε φορά το γίνεται με τη συμμετοχή ιδιαίτερα επιλεγμένων καλεσμένων, που είναι ειδικοί σε καθέναν από αυτούς τους τομείς.