Ελαιόλαδο, ζωμός οστών και κομπούχα: Μύθοι και αλήθειες για τις τροφές που βελτιώνουν την υγεία του εντέρου

Η υγεία του εντέρου έχει εξελιχθεί σε ένα από τις πιο δημοφιλείς αναζητήσεις στα social media. Από το να πίνει κανείς νερό με σπόρους chia μόλις ξυπνήσει, μέχρι την προσθήκη sea moss gel στα smoothies και την κατανάλωση ζωμού οστών για να «θεραπεύσει» το έντερο, τα προϊόντα αυτά υπόσχονται τα πάντα — από καλύτερη διάθεση έως περισσότερη ενέργεια.

Ωστόσο, πίσω από τις viral τάσεις, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη, ειδικά σε έναν τομέα όπου τα επιστημονικά δεδομένα εξελίσσονται σχεδόν καθημερινά. Αν και το μικροβίωμα του εντέρου παίζει πράγματι καθοριστικό ρόλο στην υγεία μας, οι αποδείξεις για πολλές από αυτές τις «γρήγορες λύσεις» είναι περιορισμένες και, για τους περισσότερους υγιείς ανθρώπους, η εμμονή με την «επούλωση» του εντέρου μπορεί να είναι περιττή.

Τι είναι το μικροβίωμα του εντέρου

Το έντερο περιλαμβάνει ολόκληρο το πεπτικό σύστημα, από το στόμα έως τον πρωκτό. Στο εσωτερικό του ζουν τρισεκατομμύρια βακτήρια, ιοί και μύκητες — το λεγόμενο μικροβίωμα του εντέρου — που επηρεάζουν τη λειτουργία του οργανισμού και τη σωματική και ψυχική υγεία.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το μικροβίωμα κάθε ανθρώπου είναι μοναδικό, ακόμη και περισσότερο από το αποτύπωμα. Ένα υγιές μικροβίωμα συνδέεται με καλύτερη απορρόφηση ενέργειας από την τροφή, ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα και ενίσχυση του ανοσοποιητικού. Παράλληλα, έρευνες δείχνουν ότι υπάρχει σχέση ανάμεσα στην υγεία του εντέρου και την ψυχική ευεξία, με χαμηλότερα επίπεδα άγχους και καλύτερη διάθεση.

Ανταποκρίνονται τα viral τρόφιμα στις υποσχέσεις τους;

Επιστήμονες στον τομέα της μικροβιολογίας και της διατροφής επισημαίνουν ότι πολλά από τα τρόφιμα που γίνονται trend περιέχουν έναν «πυρήνα αλήθειας», όμως συχνά παρουσιάζονται ως θαυματουργά χωρίς επαρκή επιστημονική τεκμηρίωση.

Νερό με σπόρους chia

Οι σπόροι chia είναι πλούσιοι σε φυτικές ίνες, οι οποίες βοηθούν τη λειτουργία του εντέρου και «τρέφουν» τα ωφέλιμα βακτήρια. Ωστόσο, καμία μεμονωμένη πηγή φυτικών ινών δεν αρκεί από μόνη της. Η ποικιλία στη διατροφή είναι πιο σημαντική από ένα μόνο συστατικό.

Σφηνάκια ελαιόλαδου

Το ελαιόλαδο έχει αντιφλεγμονώδη δράση και θεωρείται ωφέλιμο για την καρδιά, ενώ μπορεί να βοηθήσει και στη δυσκοιλιότητα. Δεν υπάρχουν όμως ισχυρά στοιχεία ότι η κατανάλωσή του σε «σφηνάκι» προσφέρει κάτι περισσότερο στο μικροβίωμα σε σχέση με το να προστίθεται κανονικά στο φαγητό.

Sea moss gel

Το gel από φύκια sea moss παρέχει φυτικές ίνες και ορισμένα μέταλλα, ωστόσο τα επιστημονικά δεδομένα για τα οφέλη του στο έντερο είναι περιορισμένα. Οι ειδικοί προειδοποιούν για πιθανές παρενέργειες σε υψηλές δόσεις, καθώς τα φύκια μπορεί να περιέχουν βαρέα μέταλλα και μεγάλες ποσότητες ιωδίου.

Ζωμός οστών

Ο ζωμός οστών είναι θρεπτικός και μπορεί να λειτουργήσει ως comfort food. Όμως τα περισσότερα θρεπτικά συστατικά του απορροφούνται στο λεπτό έντερο, ενώ τα περισσότερα μικρόβια ζουν στο παχύ έντερο. Έτσι, δεν υπάρχουν ισχυρές αποδείξεις ότι ωφελεί άμεσα το μικροβίωμα. Επιπλέον, αν δεν αφαιρεθούν τα κορεσμένα λιπαρά, μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη χοληστερόλη.

Kombucha

Το παραδοσιακό kombucha, ως ζυμωμένο ρόφημα, περιέχει οργανικά οξέα και αντιοξειδωτικά που συνδέονται με οφέλη για την υγεία. Ωστόσο, δεν είναι όλα τα προϊόντα ίδια. Οι ειδικοί συνιστούν προσοχή στα προϊόντα με πρόσθετα γλυκαντικά ή ξίδι.

Πότε χρειάζεται προσοχή

Συμπτώματα όπως επίμονη δυσκοιλιότητα, διάρροια, έντονα αέρια ή συνεχής κοιλιακός πόνος μπορεί να υποδηλώνουν πρόβλημα στο έντερο. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι ειδικοί τονίζουν ότι είναι απαραίτητη η ιατρική συμβουλή και όχι οι ακραίες δίαιτες αποκλεισμού.

Για τη συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπων, δεν απαιτούνται δραστικές παρεμβάσεις. Αντί να ακολουθούνται διατροφικές μόδες, οι επιστήμονες προτείνουν απλές και αποδεδειγμένες πρακτικές: περισσότερα φυτικά τρόφιμα, αύξηση των φυτικών ινών και περιορισμό των υπερεπεξεργασμένων προϊόντων.

Όπως επισημαίνουν, όταν το έντερο είναι ήδη υγιές, κανένα viral trend δεν μπορεί να κάνει τη διαφορά — αλλά μια ισορροπημένη διατροφή μπορεί να τη διατηρήσει.

Πηγή BBC