Οι επιστήμονες προειδοποιούν: Το μεγάλο ρεύμα του Ατλαντικού εξασθενεί επικίνδυνα

Το AMOC, το κρίσιμο σύστημα ωκεάνιων ρευμάτων του Ατλαντικού που λειτουργεί ως βασικός ρυθμιστής του παγκόσμιου κλίματος, ενδέχεται να επιβραδυνθεί αισθητά έως το 2100, με πιθανές σοβαρές επιπτώσεις, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη που ωστόσο αντιμετωπίζεται με επιφυλάξεις από μέρος της επιστημονικής κοινότητας.

Η έρευνα εκτιμά ότι η Ατλαντική Μεσημβρινή Αναστροφική Κυκλοφορία (Atlantic Meridional Overturning Circulation – AMOC) μπορεί να χάσει έως και το 51% της ισχύος της μέχρι το τέλος του αιώνα, σε σενάριο μέτριων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Μέχρι σήμερα, τα περισσότερα κλιματικά μοντέλα προέβλεπαν μέση επιβράδυνση της τάξης του 32%.

Ο βασικός συντάκτης της μελέτης, κλιματολόγος Βαλεντίν Πόρτμαν από το Inria Centre de Recherche Bordeaux Sud-Ouest, δήλωσε πως τα νέα ευρήματα δείχνουν μια πολύ πιο σοβαρή εξασθένηση από ό,τι αναμενόταν έως τώρα. Όπως ανέφερε, αυτό ενισχύει τις ανησυχίες ότι το σύστημα πλησιάζει σε κρίσιμο σημείο.

Η αποδυνάμωση του AMOC συνδέεται με την κλιματική αλλαγή, καθώς η αύξηση της θερμοκρασίας των επιφανειακών υδάτων και η εντονότερη στρωμάτωση των ωκεανών δυσκολεύουν την ανάμειξη των υδάτινων μαζών, διαδικασία απαραίτητη για τη λειτουργία του συστήματος.

Το AMOC συχνά συγχέεται με το Ρεύμα του Κόλπου (Gulf Stream), όμως το τελευταίο αποτελεί μόνο ένα τμήμα του ευρύτερου μηχανισμού. Ο ρόλος του είναι καθοριστικός για την ισορροπία του κλίματος, ιδιαίτερα στον Βόρειο Ατλαντικό και την Ευρώπη.

Μια ισχυρή επιβράδυνση ή ακόμη και κατάρρευση του συστήματος θα μπορούσε να επιφέρει σημαντικές μεταβολές: πτώση θερμοκρασιών στη Βόρεια Ευρώπη, ξηρασίες στο Σαχέλ και τη Νότια Ασία, άνοδο της στάθμης της θάλασσας στις ανατολικές ακτές της Βόρειας Αμερικής και μειωμένη απορρόφηση διοξειδίου του άνθρακα από τους ωκεανούς.

Ο ερευνητής του CNRS Φλοριάν Σεβελέκ σημείωσε ότι υπάρχει γενική συμφωνία πως το σύστημα εξασθενεί, όμως παραμένει ανοιχτή η συζήτηση για το μέγεθος της επιβράδυνσης.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science Advances και επιχείρησε να περιορίσει την αβεβαιότητα των προβλέψεων, χρησιμοποιώντας στατιστικές μεθόδους που συνδυάζουν κλιματικά μοντέλα με πραγματικά παρατηρησιακά δεδομένα. Με βάση αυτή τη μεθοδολογία, οι ερευνητές καταλήγουν σε εκτίμηση επιβράδυνσης 51%, με περιθώριο σφάλματος ±8%.

Ο ωκεανογράφος Στέφαν Ράμστορφ από το Potsdam Institute for Climate Impact Research σχολίασε ότι τα πιο απαισιόδοξα σενάρια ίσως είναι τελικά τα πιο ρεαλιστικά, καθώς ευθυγραμμίζονται καλύτερα με τις μετρήσεις. Σύμφωνα με τον ίδιο, το AMOC θα μπορούσε μέχρι το 2100 να βρίσκεται πολύ κοντά σε πλήρη κατάρρευση.

Από την άλλη πλευρά, ο καθηγητής Φυσικής Ωκεανογραφίας του Πανεπιστημίου του Γκέτεμποργκ, Φαμπιέν Ροκέ, χαρακτήρισε την έρευνα ενδιαφέρουσα, αλλά κάλεσε σε προσοχή, τονίζοντας ότι ένα μόνο επιστημονικό άρθρο δεν αρκεί για να κλείσει τη σχετική συζήτηση.

Οι ειδικοί επισημαίνουν πάντως πως, ανεξάρτητα από την τελική εξέλιξη του AMOC, η υπερθέρμανση του πλανήτη εξελίσσεται ήδη με ταχύ ρυθμό και οι μεγάλες κλιματικές αλλαγές των επόμενων δεκαετιών θεωρούνται δεδομένες.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ