Τα βουνά της Ελλάδας «στερεύουν» από χιόνι: Έχασαν το 58% τα τελευταία 40 χρόνια, με επίπτωση την έλλειψη νερού το καλοκαίρι

Τα ελληνικά βουνά χάνουν το χιόνι τους με ανησυχητικούς ρυθμούς, καθώς η χιονοκάλυψη έχει μειωθεί κατά περίπου 58% από τη δεκαετία του 1980, σύμφωνα με επιστημονική μελέτη του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ.

Η εξέλιξη αυτή δεν αλλάζει μόνο την εικόνα του χειμώνα, αλλά επηρεάζει άμεσα τη διαθεσιμότητα νερού, τη γεωργία και τη βιωσιμότητα τοπικών οικονομιών, όπως καταγράφει το διεθνές πρακτορείο Associated Press σε οδοιπορικό στην Αράχωβα.

Η βασική αιτία της μείωσης είναι η άνοδος της θερμοκρασίας, αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής. Αν και τα συνολικά επίπεδα βροχόπτωσης δεν έχουν μειωθεί σημαντικά, η μορφή τους αλλάζει. Όλο και συχνότερα πέφτουν ως βροχή αντί για χιόνι, ιδιαίτερα σε χαμηλότερα υψόμετρα. Αυτό σημαίνει ότι το χιόνι, που λειτουργεί ως φυσική αποθήκη νερού, δεν σχηματίζεται όπως παλαιότερα ή λιώνει πολύ πιο γρήγορα.

Οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές σε περιοχές όπως η Αράχωβα, που εξαρτώνται σχεδόν αποκλειστικά από το λιώσιμο του χιονιού για την υδροδότηση. Οι πηγές στερεύουν συχνότερα και τα αποθέματα νερού εξαντλούνται στα τέλη του καλοκαιριού, όταν η ζήτηση αυξάνεται.

Παράλληλα, πλήγμα δέχεται και ο χειμερινός τουρισμός. Η χιονοδρομική περίοδος ξεκινά πλέον αργότερα και διαρκεί λιγότερο, γεγονός που οδηγεί σε μείωση της επισκεψιμότητας και των εσόδων. Πολλοί επισκέπτες στρέφονται σε προορισμούς του εξωτερικού με πιο σταθερές συνθήκες χιονόπτωσης.

Μπροστά σε αυτή την πραγματικότητα, οι τοπικές αρχές αναζητούν λύσεις. Στα σχέδια περιλαμβάνονται η δημιουργία μικρών φραγμάτων για τη συγκράτηση νερού και η ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού, όπως ο θερινός. Ωστόσο, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι τέτοιες παρεμβάσεις μπορούν μόνο να περιορίσουν και όχι να εξαλείψουν τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.

Ταυτόχρονα, η μείωση της χιονοκάλυψης αυξάνει τον κίνδυνο πυρκαγιών, καθώς η βλάστηση γίνεται πιο ξηρή. Περιοχές που στο παρελθόν δεν αντιμετώπιζαν σοβαρούς κινδύνους φωτιάς, εμφανίζουν πλέον αυξημένη ευπάθεια.
Η περίπτωση της Ελλάδας θεωρείται ιδιαίτερα ανησυχητική, καθώς τα βουνά της βρίσκονται κοντά στο όριο θερμοκρασίας μεταξύ χιονιού και βροχής. Ακόμη και μικρές αυξήσεις της θερμοκρασίας οδηγούν σε μεγάλες απώλειες χιονιού, καθιστώντας τη χώρα πιο ευάλωτη σε σχέση με άλλες ορεινές περιοχές.

Ενδεικτική της αλλαγής είναι και η προσωπική μαρτυρία του δημάρχου της Αράχωβας, Γιάννη Σταθάς. Όπως θυμάται, όταν ήταν παιδί, η περιοχή βυθιζόταν για ημέρες στο χιόνι: «Δεν μπορούσαμε να πάμε σχολείο λόγω του χιονιού. Μπορεί να μέναμε αποκλεισμένοι στο σπίτι για δύο ημέρες, χωρίς να μπορούμε να βγούμε έξω», αναφέρει χαρακτηριστικά στο AP και προσθέτει ότι σήμερα, τέτοιες εικόνες έχουν εκλείψει

Μάλιστα, επισημαίνει ότι οι χιονοπτώσεις που παλαιότερα σημειώνονταν σε υψόμετρα περίπου 300 μέτρων, πλέον παρατηρούνται μόνο σε πολύ μεγαλύτερα υψόμετρα, γύρω στα 2.400 μέτρα στον Παρνασσό, γεγονός που αποτυπώνει με σαφήνεια τη δραματική μείωση της χιονόπτωσης.