Σοβαρό προβληματισμό για το φαινόμενο των γυναικοκτονιών στην Ελλάδα, αλλά και για την αυξανόμενη βία μεταξύ ανηλίκων, εξέφρασε η παιδοψυχολόγος και ψυχοθεραπεύτρια Ευαγγελίνα Τζήμα, μιλώντας στην εκπομπή «Συνδέσεις» του ΕΡΤnews. Η ειδικός ανέλυσε τις ψυχοκοινωνικές παραμέτρους της έμφυλης βίας, τα προειδοποιητικά σημάδια στις κακοποιητικές σχέσεις, αλλά και τον ρόλο της οικογένειας και της κοινωνίας στη διαμόρφωση βίαιων συμπεριφορών.
«Κρίσιμη κατάσταση» με τις γυναικοκτονίες
Αναφερόμενη στη συνεχιζόμενη έξαρση των περιστατικών έμφυλης βίας, η κ. Τζήμα σημείωσε ότι η χώρα βρίσκεται σε ιδιαίτερα ανησυχητική συγκυρία, καθώς έχουν ήδη καταγραφεί πολλαπλές γυναικοκτονίες μέσα σε λίγους μόλις μήνες.
Τόνισε ότι δεν πρόκειται μόνο για μεμονωμένα περιστατικά ή αποκλειστικά για ζητήματα ψυχοπαθολογίας, αλλά για ένα ευρύτερο σύστημα πεποιθήσεων και κοινωνικών αντιλήψεων που διαμορφώνει τη συμπεριφορά των δραστών.
Η παιδοψυχολόγος υπογράμμισε ότι σε αρκετές περιπτώσεις οι δράστες αναπτύσσουν μέσα στις σχέσεις την ανάγκη για κυριαρχία και επιβολή, συνδέοντας την προσωπική τους αξία με τον έλεγχο του ή της συντρόφου.
Όταν αυτό το αίσθημα «απώλειας ελέγχου» διαταράσσεται, μπορεί να εκδηλωθούν βίαιες συμπεριφορές, γεγονός που καθιστά κρίσιμη την έγκαιρη αναγνώριση των προειδοποιητικών σημαδιών.
Προειδοποιητικά σημάδια κακοποιητικών σχέσεων
Η κα. Τζήμα αναφέρθηκε αναλυτικά σε συμπεριφορές που πρέπει να λειτουργούν ως «καμπανάκι» για τις γυναίκες:
- επιθετικές ή βίαιες συμπεριφορές
- συναισθηματική κακοποίηση και λεκτική βία
- χειραγώγηση
- απομόνωση από κοινωνικό και οικογενειακό περιβάλλον
- έντονος έλεγχος στην καθημερινότητα
- κτητικότητα και τάση επιβολής
Όπως σημείωσε, τα παραπάνω στοιχεία συνθέτουν ένα μοτίβο σχέσης όπου η γυναίκα αντιμετωπίζεται ως «κτήμα» του συντρόφου.
Το δίλημμα της αποχώρησης και ο κίνδυνος κλιμάκωσης
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο κρίσιμο ζήτημα της απομάκρυνσης από μια κακοποιητική σχέση, επισημαίνοντας ότι σε ορισμένες περιπτώσεις η απόπειρα φυγής μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο.
Για τον λόγο αυτό, υπογράμμισε την ανάγκη υποστήριξης από οργανωμένες δομές, με ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς και νομική βοήθεια, ώστε η αποχώρηση να γίνεται με ασφάλεια και προστασία.
Τα παιδιά στο επίκεντρο του τραύματος
Με αφορμή την υπόθεση της δολοφονίας της 45χρονης αστυνομικού στη Δράμα, η ειδικός στάθηκε ιδιαίτερα στις ψυχολογικές επιπτώσεις στα παιδιά που βιώνουν τέτοιες τραυματικές εμπειρίες.
«Το τραύμα δεν εξαφανίζεται», ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι οι εικόνες βίας μπορεί να χαραχθούν βαθιά στην ψυχή ενός παιδιού και να το συνοδεύουν για χρόνια, απαιτώντας εξειδικευμένη ψυχολογική υποστήριξη.
Παράλληλα, επισήμανε την ευθύνη της κοινωνίας και των μέσων ενημέρωσης στη διαχείριση και αναπαραγωγή τέτοιων περιστατικών, καθώς η υπερπροβολή μπορεί να εντείνει τον ψυχικό πόνο των ανηλίκων.
Έκρηξη βίας ανηλίκων και «κουλτούρα μίμησης»
Σημαντικό μέρος της τοποθέτησής της αφορούσε και την αύξηση της παραβατικότητας στους ανηλίκους. Η κ. Τζήμα προειδοποίησε ότι η βία μεταξύ νέων κινδυνεύει να παγιωθεί ως «κουλτούρα», εάν δεν υπάρξει έγκαιρη παρέμβαση.
Όπως εξήγησε, η έκθεση των παιδιών σε βίαια πρότυπα, στα social media αλλά και στην καθημερινότητα, μπορεί να ενισχύσει τη μίμηση επιθετικών συμπεριφορών, ιδιαίτερα στην εφηβεία, όπου η ανάγκη για αποδοχή είναι έντονη.
Ο ρόλος των παρατηρητών και της κοινωνικής αδιαφορίας
Η ψυχολόγος στάθηκε επίσης στο φαινόμενο της παθητικής στάσης των παριστάμενων σε περιστατικά βίας, σημειώνοντας ότι σε μεγάλο ποσοστό οι ανήλικοι ή οι ενήλικες παραμένουν απλοί θεατές.
Αυτό σχετίζεται με την έλλειψη εκπαίδευσης στην ενεργή παρέμβαση και με την ανάγκη των νέων να ανήκουν σε ομάδες, ακόμη και όταν αυτές παρουσιάζουν παραβατική συμπεριφορά.
«Η πρόληψη ξεκινά από την οικογένεια»
Κλείνοντας, η Ευαγγελίνα Τζήμα υπογράμμισε ότι η αντιμετώπιση της βίας δεν μπορεί να περιορίζεται στην καταστολή, αλλά απαιτεί βαθιά πρόληψη από τα πρώτα στάδια κοινωνικοποίησης του παιδιού.
Η οικογένεια αποτελεί τον βασικό πυρήνα διαμόρφωσης των σχέσεων, της αντίληψης για την αγάπη και της διαχείρισης των συγκρούσεων, ενώ η εκπαίδευση και η κοινωνία συνολικά έχουν καθοριστικό ρόλο στην αποτροπή της βίας.
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
