Έκρηξη στην Πλάκα: Ο καθηγητής Δ. Καρύδης εξηγεί πώς μπορεί να προκλήθηκε η κατάρρευση – «Η έκρηξη έγινε στον 2ο όροφο, κομβική η παλαιότητα κτηρίου»

Στο ενδεχόμενο η έκρηξη να σημειώθηκε στον δεύτερο όροφο του κτιρίου που κατέρρευσε, καθώς και στον ρόλο που μπορεί να έπαιξαν η παλαιότητα και η δομή του κτιρίου, αναφέρθηκε ο καθηγητής Αντισεισμικής Τεχνολογίας Δημήτρης Καρύδης, μιλώντας στο ΕΡΤNews και στην εκπομπή Live Now σχολιάζοντας την τραγωδία με τους έξι νεκρούς έπειτα από την ισχυρή έκρηξη και την κατάρρευση κτηρίου στην οδό Λυσικράτους, στην Πλάκα

Ο καθηγητής τόνισε ότι τα αίτια της έκρηξης θα πρέπει να διερευνηθούν, παρουσιάζοντας ωστόσο τα πιθανά σενάρια που, κατά την εκτίμησή του, θα μπορούσαν να εξηγήσουν την εικόνα της καταστροφής.

«Η έκρηξη έγινε στον δεύτερο όροφο»

Όπως ανέφερε ο κ. Καρύδης, η εικόνα των ζημιών στο γειτονικό κτίριο αποτελεί σημαντική ένδειξη για το σημείο από όπου ξεκίνησε το ωστικό κύμα της έκρηξης.

Σύμφωνα με τον ίδιο, ενώ το κτίριο που κατέρρευσε υπέστη ολοκληρωτική καταστροφή, στο διπλανό κτίριο οι σημαντικότερες ζημιές εντοπίζονται στο ύψος ενός συγκεκριμένου ορόφου.

«Αυτό σημαίνει ότι η έκρηξη στο κτίριο για το οποίο συζητούμε έγινε στον δεύτερο όροφο», εκτίμησε, διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για ένα από τα πιθανότερα σενάρια που προκύπτουν από την εικόνα των ζημιών.

Ο ίδιος συνέδεσε την εκτίμηση αυτή με το γεγονός ότι το κρουστικό κύμα φαίνεται να έχει προκαλέσει ζημιές σε αντίστοιχο ύψος στο γειτονικό κτίριο.

Το σενάριο της διαρροής φυσικού αερίου

Ο καθηγητής σημείωσε ότι τέτοια ατυχήματα είναι συχνότερα σε περιπτώσεις υγραερίου και φιαλών υγραερίου, ωστόσο, εφόσον αποκλειστεί αυτό το ενδεχόμενο, ένα πιθανό σενάριο είναι η συγκέντρωση μεγάλης ποσότητας φυσικού αερίου στον χώρο.

Όπως εξήγησε, το φυσικό αέριο είναι ελαφρύτερο από τον αέρα και, υπό κανονικές συνθήκες, τείνει να διαφεύγει προς τα πάνω και προς τα έξω. Για να εγκλωβιστεί σε έναν κλειστό χώρο θα πρέπει, σύμφωνα με την εκτίμησή του, να υπήρχαν κλειστά παράθυρα.

Ο κ. Καρύδης εκτίμησε ότι η διαρροή ενδέχεται να είχε ξεκινήσει αρκετές ώρες πριν από την έκρηξη και να συνεχίστηκε κατά τη διάρκεια της νύχτας, επιτρέποντας στο αέριο να συγκεντρωθεί σε μεγάλη ποσότητα.

Ως πιθανό σενάριο ανέφερε, μεταξύ άλλων, το ενδεχόμενο να είχε σβήσει κάποια φλόγα σε εστία φυσικού αερίου, για παράδειγμα επειδή έβρασε το νερό, ενώ η παροχή του αερίου συνεχιζόταν. Το πρωί, ένας σπινθήρας από το άναμμα μιας συσκευής ή μιας εστίας θα μπορούσε, κατά την εκτίμησή του, να προκαλέσει την έκρηξη.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι αυτό αποτελεί σενάριο και όχι διαπιστωμένο αίτιο της έκρηξης, καθώς η διερεύνηση των συνθηκών του δυστυχήματος βρίσκεται σε εξέλιξη.

Ο ρόλος της παλαιότητας του κτιρίου

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο καθηγητής στη δομή των παλαιών κτιρίων, επισημαίνοντας ότι ένα σύγχρονο κτίριο με φέροντα οργανισμό από οπλισμένο σκυρόδεμα πιθανότατα θα είχε διαφορετική συμπεριφορά απέναντι σε μια τόσο ισχυρή έκρηξη.

Έφερε ως παράδειγμα την έκρηξη που είχε σημειωθεί στο παρελθόν στους Αμπελόκηπους, όπου, όπως ανέφερε, είχαν παρατηρηθεί παραμορφώσεις σε δάπεδα, οροφές και κολώνες.

Στην περίπτωση του συγκεκριμένου κτιρίου, σύμφωνα με τον ίδιο, η παλαιότερη κατασκευή, με συνδυασμό μεταλλικών δοκών και ξύλινων στοιχείων, μπορεί να συνέβαλε στην κατάρρευση των ορόφων.

«Εάν ήταν πιο σύγχρονο κτίριο με φέροντα οργανισμό από οπλισμένο σκυρόδεμα, δεν θα είχαμε αυτό το φοβερό αποτέλεσμα», ανέφερε, εκτιμώντας ότι ενδεχομένως θα μπορούσαν να είχαν περιοριστεί οι επιπτώσεις στους ενοίκους του πρώτου ορόφου.

«Γίνεται ανακαίνιση εξωτερικά χωρίς να εξετάζεται η πραγματική κατάσταση του κτηρίου»

Ο καθηγητής έθεσε στη συνέχεια ένα ευρύτερο ζήτημα σχετικά με την κατάσταση των παλαιών κτιρίων, ιδιαίτερα στα ιστορικά κέντρα της Αθήνας και άλλων ελληνικών πόλεων.

Όπως είπε χαρακτηριστικά, υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες παλαιά κτίρια ανακαινίζονται εξωτερικά, χωρίς να εξετάζεται στον ίδιο βαθμό η κατάσταση του φέροντος οργανισμού τους.

Χρησιμοποίησε μάλιστα την έκφραση «από έξω μπέλα μπέλα και από μέσα Κατσίβελα», αναφερόμενος στην αντίθεση ανάμεσα στην εξωτερική εικόνα ενός κτιρίου και την πραγματική κατάσταση της δομής του.

Ιδιαίτερη ανησυχία εξέφρασε για τις παρεμβάσεις που γίνονται σε παλιά κτίρια προκειμένου να μετατραπούν, για παράδειγμα, σε περισσότερες μικρές κατοικίες ή καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης.

Όπως εξήγησε, η αφαίρεση εσωτερικών διαχωριστικών μπορεί να επηρεάσει τη στατική συμπεριφορά παλαιών κατασκευών, καθώς σε ορισμένα παλαιά κτίρια τα τοιχοποιήματα συμμετείχαν σε σημαντικό βαθμό στη συνολική συμπεριφορά της κατασκευής.

«Δεν πρέπει να κοιτάμε μόνο να είναι όμορφο ένα παλιό κτίριο»

Ο κ. Καρύδης υποστήριξε ότι παράλληλα με τις παρεμβάσεις για θερμομόνωση και ενεργειακή αναβάθμιση των παλαιών κτιρίων θα πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή και στη στατική τους επάρκεια.

«Να μην τα ντύνουμε δηλαδή τα παλιά κτίρια και δεν ξέρουμε τι γίνεται μέσα στον οργανισμό», σημείωσε, τονίζοντας την ανάγκη να εξετάζεται η πραγματική κατάσταση της κατασκευής.

Όπως εξήγησε, ένα παλιό κτίριο, ακόμη και κατασκευής του 1959, πριν από την εφαρμογή του πρώτου ελληνικού αντισεισμικού κανονισμού, μπορεί να είναι ασφαλές εφόσον δεν έχουν γίνει αυθαίρετες ή προβληματικές επεμβάσεις και έχει συντηρηθεί σωστά.

Το πρόβλημα, σύμφωνα με τον ίδιο, μπορεί να προκύψει από κακή συντήρηση, διάβρωση του οπλισμού, ζημιές από προηγούμενους σεισμούς που δεν αποκαταστάθηκαν σωστά ή επεμβάσεις που έχουν μεταβάλει τη δομή του κτιρίου.

Τι είπε για τη διαρροή φυσικού αερίου

Αναφερόμενος στο ενδεχόμενο διαρροής φυσικού αερίου, ο καθηγητής υπογράμμισε ότι στις μεγάλες τραγωδίες συνήθως δεν υπάρχει μία μόνο δυσμενής παράμετρος, αλλά συνδυασμός παραγόντων.

Στο συγκεκριμένο περιστατικό ανέφερε ως πιθανό συνδυασμό τα κλειστά παράθυρα, τη διαρροή για αρκετές ώρες και τη συγκέντρωση μεγάλης ποσότητας αερίου στον χώρο.

Παράλληλα, σημείωσε ότι τα συστήματα ασφαλείας της παροχής φυσικού αερίου είναι σχεδιασμένα ώστε να διακόπτουν αυτόματα τη ροή όταν αυτή ξεπερνά ένα συγκεκριμένο όριο. Κατά την εκτίμησή του, θα μπορούσε να έχει υπάρξει διαρροή με τρόπο που να μην ενεργοποίησε αυτά τα συστήματα.

Ο καθηγητής αναφέρθηκε επίσης στην πιθανότητα εγκατάστασης ανιχνευτή διαρροής φυσικού αερίου μέσα σε κατοικίες, ως ένα πρόσθετο μέτρο ασφάλειας.

«Πάντοτε υπάρχει συνδυασμός δυσμενών παραμέτρων»

Ο κ. Καρύδης χαρακτήρισε το περιστατικό έναν συνδυασμό δυσμενών παραμέτρων, τονίζοντας ότι δεν είναι δυνατόν να προβλεφθεί κάθε τέτοιο περιστατικό.

Παράλληλα, συνέδεσε την ανάγκη ενίσχυσης των παλαιών κτιρίων όχι μόνο με τον κίνδυνο από εκρήξεις, αλλά και με άλλους κινδύνους, όπως οι σεισμοί και οι πυρκαγιές.

«Εδώ έχουμε ευάλωτο σε πυρκαγιά, ευάλωτο σε αυτό το θέμα και ευάλωτο σε σεισμό», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να εξετάζεται συνολικά η ασφάλεια των παλαιών κατασκευών.

Σχετικές ειδήσεις:

• Έκρηξη στην Πλάκα: Πληροφορίες για αυτόνομους λέβητες αερίου στο ισόγειο και στον δεύτερο όροφο του κτηρίου
• Έκρηξη στην Πλάκα: «Η διαρροή αερίου πιθανότατα έγινε στο ισόγειο, έπρεπε να υπάρχουν ανιχνευτές» – Η εκτίμηση δικαστικού πραγματογνώμονα στο ΕΡΤnews
• Έκρηξη στην Πλάκα: Οι έλεγχοι που απαιτούνται στις εγκαταστάσεις φυσικού αερίου – Τι είπε στο ΕΡΤnews ο πρόεδρος των τεχνικών για το ενδεχόμενο διαρροής