Μετά από μήνες απειλών, αντιπαραθέσεων και διαπραγματεύσεων πίσω από κλειστές πόρτες, οι Ηνωμένες Πολιτείες κατέληξαν σε συμφωνία για την επέκταση της αμυντικής τους παρουσίας στη Γροιλανδία, το ημιαυτόνομο δανικό έδαφος, σύμφωνα με τον Ντόναλντ Τραμπ.
Οι λεπτομέρειες της συμφωνίας δεν δημοσιοποιήθηκαν αμέσως. Ωστόσο, είναι σαφές ότι η συμφωνία απέχει πολύ από την πλήρη αμερικανική ανάληψη ελέγχου που είχε απαιτήσει ο Τραμπ, μια απειλή που προκάλεσε αναταραχή στη συμμαχία του ΝΑΤΟ, της οποίας η Δανία είναι μέλος.
Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο κ. Τραμπ ανέφερε ότι η συμφωνία παρέχει στις Ηνωμένες Πολιτείες «μόνιμο έλεγχο επί της ασφάλειας και όλων των λοιπών αναγκών» στη Γροιλανδία. Ωστόσο, η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέττε Φρέντερικσεν, τόνισε ότι η συμφωνία «αναγνωρίζει την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα» της Δανίας.\
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ είχε δηλώσει ήδη από την πρώτη θητεία του ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επιθυμούσαν να αποκτήσουν τη Γροιλανδία.
Ένας από τους συνεργάτες του δήλωσε ότι ο Τραμπ ήθελε να αγοράσει το νησί, ενώ ένας άλλος υπαινίχθηκε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν απλά να το καταλάβουν με τη βία.
Οι ηγέτες της Γροιλανδίας και της Δανίας απέρριψαν τέτοιες ιδέες, ενώ οι Ευρωπαίοι ηγέτες προσπαθούσαν να βρουν τρόπο να ανταποκριθούν στην απειλή κατάληψης εδάφους από έναν σύμμαχο του ΝΑΤΟ. Τελικά, διαπραγματευτές από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Γροιλανδία και τη Δανία συναντήθηκαν στην Ουάσινγκτον για συνομιλίες υψηλού διακυβεύματος.
Τι περιλαμβάνει η συμφωνία
Ένας αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ δήλωσε στο Reuters ότι η συμφωνία απαγορεύει σε χώρες που δεν ανήκουν στο ΝΑΤΟ να κατασκευάσουν βάση στη Γροιλανδία.
Πρόσθεσε ότι μόνο οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους θα μπορούν να πραγματοποιούν «ευαίσθητες επενδύσεις», αν και η φύση αυτών των επενδύσεων δεν είναι προς το παρόν σαφής.
Στις ΗΠΑ θα παραχωρηθούν επίσης δικαιώματα μόνιμης πρόσβασης, εγκατάστασης βάσεων και υπερίπτασης, πρόσθεσε ο αξιωματούχος. Όλοι αυτοί οι όροι θα συνεχίσουν, σύμφωνα με πληροφορίες, να ισχύουν ακόμη και αν η Γροιλανδία αποκτήσει την ανεξαρτησία της.
Οι αναρτήσεις του Τραμπ στο «Truth Social» δεν περιείχαν συγκεκριμένες λεπτομέρειες και πολλά παραμένουν ασαφή, μεταξύ των οποίων και το αν ενδέχεται να κατασκευαστούν νέες αμερικανικές βάσεις ως αποτέλεσμα της συμφωνίας.
Ο Ιμράν Μπαγιούμι, πρώην αξιωματούχος του Πενταγώνου που τώρα εργάζεται στο κέντρο μελετών «Atlantic Council», δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον «θα μπορούσε να είχε επιτύχει πολλούς από αυτούς τους στόχους μέσω της διπλωματίας και του διαλόγου, χωρίς να επιβαρύνει τις ευρύτερες σχέσεις ΗΠΑ-ΝΑΤΟ».
Θα απαιτηθεί επίσης κοινοβουλευτική διαδικασία από τις κυβερνήσεις της Δανίας και της Γροιλανδίας προτού η συμφωνία τεθεί σε ισχύ.
Πώς απαντούν Δανία και Γροιλανδία
Η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν επιβεβαίωσε την Παρασκευή την επίτευξη της συμφωνίας, αναφέροντας ότι αναμένεται να υπογραφεί την επόμενη εβδομάδα.
«Υπάρχει η προοπτική μιας καλής συμφωνίας για τη Γροιλανδία, το Βασίλειο της Δανίας και τις ΗΠΑ», δήλωσε.
Η Φρεντέρικσεν χαρακτήρισε τη συμφωνία εξέλιξη που «ενισχύει την κοινή μας ασφάλεια στην Αρκτική και την περιοχή του Βόρειου Ατλαντικού».
Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Jens-Frederik Nielsen δήλωσε ότι η συμφωνία θα «διασφαλίσει και θα ενισχύσει» την ασφάλεια της Γροιλανδίας, της Δανίας, των ΗΠΑ και της δυτικής συμμαχίας, χαρακτηρίζοντάς την «προς όφελος όλων μας».
Γιατί η Γροιλανδία έχει στρατηγική σημασία
Η Γροιλανδία, που βρίσκεται βορειοανατολικά του Καναδά, αποτελεί ημιαυτόνομη περιοχή της Δανίας. Με πληθυσμό περίπου 57.000 κατοίκους, διαθέτει ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, την οποία οι ΗΠΑ επιδιώκουν εδώ και περισσότερα από 150 χρόνια.
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα εκφράσει την πρόθεσή του να αποκτήσει τη Γροιλανδία, έχοντας αφήσει στο παρελθόν να εννοηθεί ακόμη και το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης.
Ο ίδιος έχει υποστηρίξει ότι το νησί είναι «πολύ σημαντικό για την εθνική ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ευρώπης και άλλων περιοχών του ελεύθερου κόσμου».
Η μικρότερη απόσταση μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ περνά πάνω από τη Γροιλανδία, γεγονός που καθιστά το νησί κρίσιμο σημείο για το αμερικανικό σύστημα αντιβαλλιστικής άμυνας.
Ήδη φιλοξενεί σημαντική αμερικανική στρατιωτική εγκατάσταση, την Pituffik Space Base.
Παράλληλα, η κλιματική αλλαγή λιώνει τους πάγους της Γροιλανδίας, ανοίγοντας νέες θαλάσσιες εμπορικές διαδρομές που μέχρι σήμερα παρέμεναν παγωμένες και δύσκολα προσβάσιμες για μεγάλο μέρος του έτους. Αυτό μπορεί να δημιουργήσει φθηνότερες διαδρομές για τη μεταφορά εμπορευμάτων από την Ευρώπη προς την Ιαπωνία.
Υπάρχει πραγματική απειλή για την ασφάλεια;
Ο Τραμπ έχει υποστηρίξει επανειλημμένα ότι υπάρχουν άμεσες απειλές για τις ΗΠΑ και τις χώρες του ΝΑΤΟ στη Γροιλανδία.
Σύμφωνα με ανταποκριτή του Sky News στις ΗΠΑ, οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στη δυνατότητα αξιοποίησης της Γροιλανδίας για το «Golden Dome», το αμερικανικό αντιπυραυλικό σύστημα που θα προστατεύει από πυραύλους οι οποίοι θα μπορούσαν να εκτοξευθούν πάνω από την Αρκτική από χώρες όπως η Ρωσία και η Κίνα.
Ωστόσο, ειδικοί έχουν αμφισβητήσει τους ισχυρισμούς του Τραμπ ότι ρωσικά και κινεζικά πλοία συνιστούν απειλή στην περιοχή.
Αναπληρωτής καθηγητής στο Royal Danish Defence College, έχει δηλώσει στο Sky News ότι «δεν υπάρχει άμεσο πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί», υποστηρίζοντας ότι τα κινεζικά και ρωσικά πλοία για τα οποία μιλά ο Τραμπ αποτελούν, όπως είπε, «δημιούργημα της φαντασίας του».
Όπως εξήγησε, η Κίνα δεν επιχειρεί με πολεμικά πλοία και υποβρύχια στην Αρκτική, ενώ η Ρωσία μπορεί περιστασιακά να επιχειρεί με κάποιο υποβρύχιο κοντά στη Γροιλανδία, χωρίς αυτό να συνιστά, κατά την εκτίμησή του, άμεση απειλή.
Οι ΗΠΑ, πάντως, διατηρούν de facto στρατιωτικό έλεγχο στη Γροιλανδία ήδη από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Με πληροφορίες από New York Times και Skynews
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
