Στο Κίεβο η επικεφαλής του ΔΝΤ – Στο επίκεντρο η χρηματοδότηση της Ουκρανίας και η πάταξη της φοροδιαφυγής

Στο Κίεβο έφθασε νωρίς το πρωί η γενική διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, για συνομιλίες σε ανώτατο επίπεδο με την ουκρανική ηγεσία, σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του Reuters. Η επίσκεψη πραγματοποιείται καθώς πλησιάζει η συμπλήρωση τεσσάρων ετών από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, στις 24 Φεβρουαρίου.

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής της, η επικεφαλής του ΔΝΤ αναμένεται να συναντηθεί με τον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, την πρωθυπουργό Γιούλια Σβιριντένκο, τον διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας Αντρίι Πίσνι, καθώς και με επικεφαλής επιχειρηματικών ομίλων. Οι λεπτομέρειες του ταξιδιού κρατήθηκαν μυστικές για λόγους ασφαλείας.

Η Γκεοργκίεβα διατηρεί στενούς οικογενειακούς δεσμούς με την Ουκρανία και είχε επισκεφθεί τη χώρα τελευταία φορά τον Φεβρουάριο του 2023. Ο αδελφός της είναι παντρεμένος με Ουκρανή και βρισκόταν στο Χάρκοβο κατά την έναρξη της ρωσικής εισβολής.

Κρίσιμη η έγκριση νέου προγράμματος του ΔΝΤ

Τον Νοέμβριο, Ουκρανία και ΔΝΤ κατέληξαν σε προκαταρκτική συμφωνία για τετραετές πρόγραμμα χρηματοδότησης ύψους 8,2 δισ. δολαρίων, υπό την προϋπόθεση συγκεκριμένων μεταρρυθμιστικών ενεργειών, όπως η ψήφιση κρατικού προϋπολογισμού και η ενίσχυση των εγγυήσεων χρηματοδότησης από διεθνείς δωρητές.

Αξιωματούχοι του ΔΝΤ αναφέρουν ότι η Ουκρανία έχει σημειώσει πρόοδο και αναμένουν την εξέταση του προγράμματος από το διοικητικό συμβούλιο εντός των επόμενων εβδομάδων. Η έγκριση θεωρείται κομβικής σημασίας, καθώς θα ξεκλειδώσει πρόσθετες εξωτερικές επενδύσεις για την κάλυψη των χρηματοδοτικών κενών της χώρας, τα οποία το ΔΝΤ υπολογίζει σε περίπου 136,5 δισ. δολάρια έως το 2029, λόγω του συνεχιζόμενου πολέμου.

Βαρύ το κόστος του πολέμου για την ουκρανική οικονομία

Ο πόλεμος, που σύντομα εισέρχεται στο πέμπτο έτος του, έχει πλήξει σοβαρά την ουκρανική οικονομία. Για το 2026, η χώρα προγραμματίζει να διαθέσει 2,8 τρισ. χρίβνια, ποσό που αντιστοιχεί στο 27,2% του ΑΕΠ, για την κάλυψη αμυντικών δαπανών.

Η Γκεοργκίεβα θα αξιολογήσει την πρόοδο της Ουκρανίας σε κρίσιμους τομείς, όπως η ψήφιση του προϋπολογισμού του 2026, η αύξηση των εγχώριων εσόδων μέσω διεύρυνσης της φορολογικής βάσης και η εξασφάλιση μεγάλης κλίμακας χρηματοδότησης από εξωτερικούς δωρητές με τη μορφή επιχορηγήσεων.

Στο επίκεντρο η πάταξη της φοροδιαφυγής

Σύμφωνα με το ΔΝΤ, οι ουκρανικές αρχές έχουν δεσμευθεί να εντείνουν τα μέτρα για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και φοροαποφυγής, μεταξύ άλλων μέσω:

• φορολόγησης εισοδημάτων από ψηφιακές πλατφόρμες,
• κάλυψης κενών στην τελωνειακή νομοθεσία,
• κατάργησης ορισμένων απαλλαγών ΦΠΑ.

Παράλληλα, η Ουκρανία δεσμεύεται να διατηρήσει την ανεξαρτησία των θεσμών κατά της διαφθοράς και να προχωρήσει σε διορθώσεις του ισχύοντος εργατικού κώδικα. Το ΔΝΤ, πάντως, δεν αναμένει ουσιαστική αύξηση εσόδων πριν από το 2027.

Ευρωπαϊκή στήριξη και αναδιάρθρωση χρέους

Σημαντική ώθηση στην κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών δόθηκε τον προηγούμενο μήνα, όταν οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμφώνησαν σε δάνειο 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία για τα επόμενα δύο χρόνια. Το δάνειο θα αποπληρωθεί μόνο εφόσον η Ρωσία καταβάλει πολεμικές αποζημιώσεις, χωρίς επιβάρυνση του ουκρανικού προϋπολογισμού.

Παράλληλα, το Κίεβο ολοκλήρωσε την αναδιάρθρωση χρέους 2,6 δισ. δολαρίων, μειώνοντας περαιτέρω τις πιέσεις στα δημόσια οικονομικά.

Νέες παραδοχές για τη διάρκεια του πολέμου

Το νέο πρόγραμμα του ΔΝΤ θα αντικαταστήσει το υφιστάμενο τετραετές πρόγραμμα ύψους 15,5 δισ. δολαρίων, από το οποίο έχουν ήδη εκταμιευτεί περίπου 10,6 δισ. δολάρια. Ενώ το προηγούμενο πρόγραμμα βασιζόταν στην εκτίμηση ότι ο πόλεμος θα έληγε το 2025, η νέα προκαταρκτική συμφωνία προβλέπει λήξη εντός του 2026, αλλά περιλαμβάνει και αρνητικό σενάριο σταδιακής αποκλιμάκωσης με παράταση της σύγκρουσης έως το 2028.