Στενά του Ορμούζ: Σε στάση αναμονής η ναυτιλία παρά την εκεχειρία – Χιλιάδες πλοία, αυξημένα ασφάλιστρα και ανησυχία για την ενέργεια

Παρά τις πολιτικές εξελίξεις και τη συμφωνία για εκεχειρία στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, η ναυτιλιακή αγορά εξακολουθεί να τηρεί στάση αναμονής, καθώς κρίσιμες παράμετροι για την ασφαλή λειτουργία των θαλάσσιων μεταφορών στα Στενά του Ορμούζ παραμένουν αδιευκρίνιστες.

Οι πλοιοκτήτες και οι ναυτιλιακές εταιρείες αναμένουν περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τις εγγυήσεις ασφαλούς διέλευσης των πλοίων, αλλά και ενδεχόμενα μέτρα όπως η επιβολή δασμών ή διοδίων. Μέχρι στιγμής, η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ δεν έχει μεταβληθεί ουσιαστικά και η αγορά περιμένει νεότερες εξελίξεις τις επόμενες ημέρες.

Ρεπορτάζ: Κατερίνα Χριστοφιλίδου

Περίπου 1.000 πλοία στην περιοχή

Παρά την ανακοίνωση της εκεχειρίας, η ναυτιλιακή δραστηριότητα εξακολουθεί να κινείται υπό καθεστώς αυξημένης αβεβαιότητας. Σύμφωνα με στοιχεία του Συνδέσμου Μεσιτών Ναυτιλιακών Συμβάσεων, περίπου 1.000 πλοία βρίσκονται αυτή τη στιγμή εντός και εκτός των Στενών του Ορμούζ.

Από αυτά:

• 400 πλοία βρίσκονται εντός της περιοχής, φορτωμένα και έτοιμα να εξέλθουν,
• 500 πλοία αναμένουν εκτός των Στενών να εισέλθουν,

Ο μεγάλος όγκος της κυκλοφορίας δημιουργεί συνθήκες έντονης συμφόρησης, καθιστώντας δύσκολη την άμεση επιστροφή στην κανονικότητα.

Την ίδια ώρα, το Ιράν κατάφερε να απομακρύνει τρία μεγάλα δεξαμενόπλοια που μετέφεραν συνολικά 3,8 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου. Ενδεικτικό της αβεβαιότητας που εξακολουθεί να επικρατεί είναι το γεγονός ότι δύο τάνκερ που είχαν αλλάξει πορεία προς την Αφρική, μετά τις ανακοινώσεις για την εκεχειρία επέστρεψαν προς τον Περσικό Κόλπο, αντανακλώντας την εκτίμηση της αγοράς ότι η κατάσταση μπορεί να σταθεροποιηθεί, χωρίς όμως να έχει αποκατασταθεί πλήρως.

Τα τέσσερα κρίσιμα ζητήματα

Παρά τη σχετική αποκλιμάκωση, η ναυτιλιακή αγορά επισημαίνει τέσσερις βασικούς παράγοντες που εξακολουθούν να προκαλούν ανησυχία.

1. Ασφάλεια πλοίων και πληρωμάτων

Πρώτο και σημαντικότερο ζήτημα παραμένει η ασφάλεια των πληρωμάτων, των πλοίων και των φορτίων που μεταφέρονται μέσω των Στενών.

Η αυξημένη γεωπολιτική ένταση έχει οδηγήσει σε σημαντική άνοδο του ασφαλιστικού κόστους. Τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, γεγονός που επιβαρύνει συνολικά το κόστος μεταφοράς ενεργειακών και άλλων προϊόντων.

2. Κυκλοφοριακό «έμφραγμα» στα Στενά

Το δεύτερο πρόβλημα αφορά τη συμφόρηση που έχει δημιουργηθεί στην περιοχή. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, η διέλευση των πλοίων πραγματοποιείται με σαφώς ταχύτερους ρυθμούς. Ωστόσο, η συγκέντρωση περίπου 1.000 πλοίων σε συνδυασμό με τα αυξημένα μέτρα ασφαλείας και την επιφυλακτικότητα των ναυτιλιακών εταιρειών καθιστούν εξαιρετικά δύσκολη την άμεση εξομάλυνση της κατάστασης.

Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι θα απαιτηθούν τουλάχιστον τρεις έως τέσσερις εβδομάδες για να αποκατασταθεί η ομαλή ροή της ναυσιπλοΐας.

3. Ζημιές σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές

Το τρίτο ζήτημα αφορά τις σημαντικές καταστροφές που προκλήθηκαν σε ενεργειακές υποδομές κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση σε μεγάλες εγκαταστάσεις φυσικού αερίου της περιοχής, οι οποίες παραμένουν εκτός πλήρους λειτουργίας για εβδομάδες. Η αποκατάσταση των υποδομών απαιτεί σημαντικό χρόνο και επενδύσεις.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αρμόδιων φορέων, εντός του μήνα ενδέχεται να επανέλθει περίπου το 50% της παραγωγικής δυναμικότητας, ενώ σε χρονικό ορίζοντα δύο μηνών το ποσοστό αυτό θα μπορούσε να φτάσει το 80%.

4. Το ενεργειακό κόστος για την Ευρώπη

Τέλος, ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί η επίδραση της κρίσης στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας. Η Ευρώπη, η οποία εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές ορυκτών καυσίμων, έχει ήδη δεχθεί ισχυρό ενεργειακό σοκ. Οι αυξημένες τιμές μεταφοράς, τα υψηλά ασφάλιστρα και οι καθυστερήσεις στις παραδόσεις αναμένεται να διατηρήσουν το κόστος ενέργειας σε υψηλά επίπεδα.

Η συγκυρία θεωρείται ακόμη πιο κρίσιμη, καθώς οι ευρωπαϊκές χώρες βρίσκονται στη φάση αναπλήρωσης των αποθεμάτων φυσικού αερίου ενόψει του επόμενου χειμώνα, γεγονός που ενισχύει την πίεση στις αγορές και στις τιμές της ενέργειας.