Ιταλία: Χιλιάδες εκπαιδευτικοί απορρίπτουν μόνιμους διορισμούς εκτός έδρας λόγω ακρίβειας

Η Ιταλική εφημερίδα Corriere della Sera δημοσιεύει άρθρο σχετικά με την ακρίβεια στην Ιταλία και την ανεπάρκεια καθηγητών και δασκάλων σε διάφορες περιοχές της χώρας, ιδιαίτερα – αλλά όχι αποκλειστικά – στο Βορρά και στις μεγάλες πόλεις.

Ανταπόκριση: Ιταλία

Αν και είναι χιλιάδες οι δάσκαλοι που διορίζονται (και που χρειάζεται να καλύψουν κενές θέσεις), όμως οι κρατικοί μισθοί δεν επαρκούν για να καλύψουν τα κόστη – πρωτίστως το κόστος στέγασης: τα ενοίκια είναι δυσανάλογα με τους μισθούς, και έτσι διαβρώνουν ένα μεγάλο ποσοστό του εισοδήματος, συχνά κοντά στο 50% του μισθού.
Η περιφερειακή οργάνωση του μεγαλύτερου συνδικάτου εργαζομένων Cgil (το Flc, στην προκειμένη) και το συνδικάτο σχολικών εργαζομένων Uil Scuola εκτιμούν πως “με μέσο μισθό περίπου 1.450 ευρώ το μήνα, ένα ενοίκιο 550 ευρώ απορροφά ήδη πάνω από το ένα τρίτο του μισθού” κάτι που φτάνει σχεδόν το 50% των εισοδημάτων στην περίπτωση Διοικητικού, Τεχνικού και Βοηθητικού Προσωπικού.

Πράγματι, όπως σημειώνει η εφημερίδα, για έναν εκπαιδευτικό μια θέση εργασίας στο Βορρά “μπορεί να σημαίνει εισόδημα 1.450-1.480 ευρώ το μήνα και να ξοδεύει 500-700, ή ακόμα και 1.000, μόνο για το ενοίκιο”.
Παραδειγματικά, στο Μιλάνο ένα μονόκλινο δωμάτιο σε συγκατοίκηση μπορεί να κοστίσει “600-800 ευρώ το μήνα, ενώ ένα στούντιο μπορεί να φτάσει τα 780-1.000 ευρώ”, συχνά ξεπερνώντας τα 2.200 ευρώ το μήνα στο κέντρο, με διακυμάνσεις ανάλογα με την περιοχή και τις υπηρεσίες. Παρόμοια κόστη φέρει και η Ρώμη, με ένα δωμάτιο σε συγκατοίκηση στα περίπου 700 ευρώ, και περίπου 1.000 ευρώ για ένα στούντιο. Σε αυτό προστίθενται τα έξοδα μετεγκατάστασης, αλλά και τα πάγια έξοδα, κάνοντας έτσι το συνολικό κόστος αβάσταχτο.
Επομένως “η μονιμοποίηση γίνεται, παραδόξως, λιγότερο συμφέρουσα από την αναπληρωματική απασχόληση κοντά στο σπίτι”, υπογραμμίζει η Corriere della Sera.

Η εφημερίδα μεταφέρει ιδιαίτερα ανησυχητικά στοιχεία για τι ελλείψεις προσωπικού στα σχολεία, με “περίπου 300 εκπαιδευτικούς να απορρίπτουν τη μόνιμη θέση στην Τοσκάνη, άλλοι 383 στο Φριούλι-Βενέτσια Τζούλια. Στη Λιγουρία καλύφθηκαν μόλις 562 από τις 1.407 διαθέσιμες θέσεις, ενώ στη Λομβαρδία παραμένουν χιλιάδες κενές θέσεις”.
Αν και σημειώνεται πως “πίσω από τις απόρριψη υπάρχουν προσωπικοί, οικογενειακοί και επαγγελματικοί λόγοι”, το κόστος στέγασης καταλαμβάνει το μεγαλύτερο βάρος, εφόσον “η αποδοχή μόνιμης θέσης σημαίνει, σε πολλές περιπτώσεις, και μετεγκατάσταση. Και όταν ο μισθός δεν αυξάνεται αρκετά ώστε να αντισταθμίσει το κόστος διαβίωσης στη νέα πόλη, η μονιμοποίηση κινδυνεύει να μετατραπεί σε οικονομική ζημία”. Με το πρόβλημα να γίνεται “ιδιαίτερα εμφανές στις μεγάλες πόλεις”.

To πρόβλημα είναι ιδιαίτερα αισθητό για τους εκπαιδευτικούς στο Νότο, όπου – όπως τονίζει η Corriere della Sera – “ο υπολογισμός είναι απλός: το να παραμείνουν με προσωρινή σύμβαση κοντά στο σπίτι τους μπορεί να είναι οικονομικά πιο βιώσιμο από το να αποκτήσουν μόνιμη θέση εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά”.
Επομένως, ενώ “ορισμένοι εκπαιδευτικοί εξετάζουν εναλλακτικούς προορισμούς”, άλλοι “καταφεύγουν σε λύσεις στέγασης που γίνονται όλο και πιο δύσκολο να διατηρηθούν: συγκατοικήσεις, δίκλινα δωμάτια και συνθήκες διαμονής” οι οποίες, όπως υπογραμμίζει η Ιταλική εφημερίδα “θυμίζουν περισσότερο τα χρόνια του πανεπιστημίου παρά την αρχή μιας επαγγελματικής σταδιοδρομίας”.

Πικρό είναι το σχόλιο του προέδρου του συνδικάτου εκπαιδευτικών ANIEF, Μαρτσέλο Πατσίφικο, σύμφωνα με τον οποίο «η απόφαση (οι εκπαιδευτικοί) να μην αποδέχονται τη μόνιμη πρόσληψη έχει για πολλούς τη γεύση της ειρωνείας, αν σκεφτεί κανείς ότι εδώ και αρκετά χρόνια περιμένουν αυτή τη στιγμή της επαγγελματικής σταθεροποίησης» και ο ίδιος προτείνει μια ειδική δέσμη μέτρων, όπως το να εισαχθεί “ένα επίδομα για όσους εργάζονται εκτός έδρας, φορολογικές ελαφρύνσεις στα ενοίκια, και μέτρα για τη μείωση του κόστους των μετακινήσεων”.

Η εισαγωγή δέσμης μέτρων για τους εκτός έδρας εκπαιδευτικούς θα μπορούσε να συμβάλει και “στην κάλυψη των θέσεων διδασκαλίας σε μικρούς δήμους, σε ορεινές περιοχές και σε πιο απομονωμένα σχολεία, όπου η δυσκολία στην εξεύρεση προσωπικού κινδυνεύει να είναι ακόμη μεγαλύτερη”.
Όπως σημειώνει η Corriere della Sera “το θέμα είναι ότι η μόνιμη θέση εργασίας δεν αρκεί πλέον για να εγγυηθεί την οικονομική βιωσιμότητα μιας εργασίας” εφόσον “η μόνιμη θέση κινδυνεύει να καταστεί λιγότερο συμφέρουσα επιλογή από την επισφαλή απασχόληση”. Και τούτο το παράδοξο – καταλήγει η Ιταλική εφημερίδα – “δεν αφορά μόνο τους εκπαιδευτικούς: θέτει υπό αμφισβήτηση την ικανότητα του δημόσιου συστήματος να κατανέμει το προσωπικό στην επικράτεια, όταν ο μισθός δεν μπορεί πλέον να αντισταθμίσει το κόστος ζωής.”