Μελέτη διαπίστωσε ότι οι μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες που ακολούθησαν πρόγραμμα αερόβιας άσκησης διάρκειας έξι μηνών παρουσίασαν μεγαλύτερη βελτίωση στις ικανότητες σχεδιασμού και νοητικής ευελιξίας, σε σύγκριση τόσο με τις προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες όσο και με εκείνες που έκαναν ήπιες ασκήσεις διατάσεων.
Οι γυναίκες διατρέχουν περίπου διπλάσιο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας σε σχέση με τους άνδρες και οι ερευνητές αναζητούν εδώ και χρόνια παράγοντες του τρόπου ζωής που θα μπορούσαν να μειώσουν αυτή τη διαφορά. Η άσκηση θεωρείται ένας από τους βασικούς παράγοντες, ωστόσο λίγες κλινικές δοκιμές έχουν εξετάσει εάν η κατάσταση μιας γυναίκας κοντά στην εμμηνόπαυση επηρεάζει τον βαθμό στον οποίο ο εγκέφαλός της ωφελείται από την άσκηση. Η νέα μελέτη επιχείρησε να καλύψει αυτό το κενό.
Οι ερευνητές παρακολούθησαν για έξι μήνες 93 υγιείς γυναίκες ηλικίας 20 έως 67 ετών, οι οποίες έκαναν είτε αερόβια άσκηση είτε ένα ηπιότερο πρόγραμμα διατάσεων και μυϊκής τόνωσης. Στη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση «Journal of Alzheimer’s Disease», η ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ότι οι γυναίκες που ήταν ήδη στην εμμηνόπαυση και έκαναν αερόβια άσκηση, παρουσίασαν τις μεγαλύτερες βελτιώσεις σε ένα σύνολο γνωστικών δεξιοτήτων που είναι γνωστές ως εκτελεστικές λειτουργίες. Η βελτίωση ήταν μεγαλύτερη τόσο σε σχέση με την ομάδα που έκανε διατάσεις όσο και με τις νεότερες, προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες που ακολούθησαν το ίδιο πρόγραμμα αερόβιας άσκησης.
Η επίδραση της αερόβιας άσκησης στον εγκέφαλο μετά την εμμηνόπαυση
Περίπου 45% του κινδύνου άνοιας συνδέεται με παράγοντες που μπορούν να τροποποιηθούν, μεταξύ των οποίων και η σωματική αδράνεια. Η εμμηνόπαυση προσθέτει μια ακόμη διάσταση στο ζήτημα. Οι μεταβολές στα επίπεδα των ορμονών κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου έχουν συνδεθεί με εξάψεις, διαταραχές του ύπνου και αυτό που είναι γνωστό ως «brain fog», δηλαδή δυσκολία στη συγκέντρωση, τον σχεδιασμό ή τη μνήμη.
Παράλληλα, οι γυναίκες τείνουν να ασκούνται λιγότερο κατά την περίοδο της εμμηνόπαυσης και μετά από αυτήν, συχνά λόγω δυσάρεστων συμπτωμάτων, περιορισμένης πρόσβασης σε γυμναστήρια, κόστους ή αυξημένων υποχρεώσεων.
Πώς διεξήχθη η μελέτη
Οι συμμετέχουσες επιλέχθηκαν μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και έντυπων φυλλαδίων, ενώ έπρεπε να πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις: να είναι υγιείς, μη καπνίστριες, να παρουσιάζουν καλή νοητική λειτουργία και να έχουν φυσική κατάσταση χαμηλότερη από τον μέσο όρο.
Χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες: μία ομάδα αερόβιας άσκησης και μία ομάδα διατάσεων και μυϊκής τόνωσης. Οι συμμετέχουσες γυμνάζονταν τέσσερις ημέρες την εβδομάδα για έξι μήνες, συνολικά 96 συνεδρίες σε διάστημα 24 εβδομάδων. Οι γυναίκες που έκαναν αερόβια άσκηση χρησιμοποιούσαν εξοπλισμό της επιλογής τους, όπως ελλειπτικό μηχάνημα, διάδρομο ή στατικό ποδήλατο. Η ένταση της άσκησης αυξανόταν σταδιακά, από περίπου 55%-65% της μέγιστης καρδιακής συχνότητας στην αρχή έως το 75%. Η ομάδα διατάσεων έκανε ασκήσεις ευλυγισίας και ενδυνάμωσης του κορμού χωρίς βάρη.
Όλες οι συμμετέχουσες υποβλήθηκαν σε εξετάσεις στην αρχή της μελέτης και ξανά στους τρεις και έξι μήνες. Οι αξιολογήσεις περιλάμβαναν τεστ μνήμης και φυσικής κατάστασης και αιματολογικές εξετάσεις. Περίπου το 82% των γυναικών ολοκλήρωσε την αξιολόγηση στους τρεις μήνες, ενώ περίπου το 71% ολοκλήρωσε το εξάμηνο πρόγραμμα άσκησης.
Δεν καταγράφηκαν προβλήματα κατά τη διάρκεια των προπονήσεων. Στη συνέχεια, οι ερευνητές συνέκριναν τις επιδόσεις των προεμμηνοπαυσιακών και των μετεμμηνοπαυσιακών γυναικών, συνυπολογίζοντας την ηλικία, το μορφωτικό επίπεδο και τις αρχικές επιδόσεις τους στα τεστ γνωστικών λειτουργιών.
Ποιες γνωστικές λειτουργίες ενισχύθηκαν
Οι εκτελεστικές λειτουργίες, στις οποίες επικεντρώθηκε η μελέτη, περιλαμβάνουν την ικανότητα εναλλαγής μεταξύ εργασιών, αντίστασης στους περισπασμούς και προσαρμογής σε συνθήκες πίεσης. Πρόκειται για δεξιότητες που συνδέονται με την καθημερινή ανεξαρτησία και με περιοχές του εγκεφάλου οι οποίες τείνουν να παρουσιάζουν φθορά με την ηλικία.
Στατιστική ανάλυση που συνυπολόγισε το είδος και τη διάρκεια της άσκησης, καθώς και το στάδιο της εμμηνόπαυσης, ανέδειξε το ίδιο σαφές μοτίβο τόσο στους τρεις όσο και στους έξι μήνες: οι μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες που συμμετείχαν στο πρόγραμμα αερόβιας άσκησης παρουσίασαν μεγαλύτερη βελτίωση από εκείνες που έκαναν διατάσεις, αλλά και από τις προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες που ακολουθούσαν το ίδιο πρόγραμμα. Το αποτέλεσμα παρέμεινε και σε πρόσθετη ανάλυση που έλαβε υπόψη την ηλικία, γεγονός που υποδηλώνει ότι η επίδραση της εμμηνόπαυσης δεν ήταν απλώς αποτέλεσμα της ηλικιακής διαφοράς.
Ωστόσο, το όφελος περιορίστηκε σε συγκεκριμένες γνωστικές λειτουργίες. Η ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών δεν παρουσίασε αντίστοιχο μοτίβο. Το ίδιο παρατηρήθηκε και για τη μνήμη, την προσοχή, τη λειτουργική μνήμη και τις γλωσσικές δεξιότητες, οι οποίες εξετάστηκαν συμπληρωματικά.
Ο ρόλος των ορμονών
Ένα από τα ενδεχόμενα που εξέτασαν οι ερευνητές ήταν εάν η αερόβια άσκηση βοηθά τον εγκέφαλο μετά την εμμηνόπαυση αυξάνοντας τα επίπεδα οιστρογόνων. Τα αποτελέσματα των αιματολογικών εξετάσεων δεν επιβεβαίωσαν αυτή την υπόθεση. Η οιστραδιόλη, μια μορφή οιστρογόνου, δεν μεταβλήθηκε σημαντικά μετά από κανένα από τα δύο προγράμματα άσκησης. Παράλληλα, οι ερευνητές δεν εντόπισαν σύνδεση μεταξύ των ορμονικών μεταβολών και των βελτιώσεων των γνωστικών λειτουργιών.
Επομένως, όποιος μηχανισμός ευθύνεται για τα οφέλη πιθανότατα δεν σχετίζεται με αύξηση των οιστρογόνων. Οι ερευνητές αναφέρουν άλλες πιθανές εξηγήσεις, όπως η καλύτερη αιμάτωση του εγκεφάλου ή η βελτίωση της καρδιαγγειακής φυσικής κατάστασης, χωρίς όμως η συγκεκριμένη ανάλυση να προσδιορίζει τον ακριβή μηχανισμό.
Οι μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες της ομάδας αερόβιας άσκησης είχαν επίσης τις χαμηλότερες αρχικές επιδόσεις στις εκτελεστικές λειτουργίες από οποιαδήποτε άλλη ομάδα της μελέτης. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι αυτό μπορεί απλώς να τους άφηνε μεγαλύτερο περιθώριο βελτίωσης.
Το δείγμα της μελέτης ήταν μικρό και η συγκεκριμένη ανάλυση αποτελούσε δεύτερη αξιοποίηση δεδομένων που είχαν αρχικά συλλεχθεί στο πλαίσιο μιας ευρύτερης μελέτης για την άσκηση και την υγεία του εγκεφάλου. Δεν επρόκειτο δηλαδή για μελέτη που είχε σχεδιαστεί εξαρχής για να εξετάσει τις επιδράσεις της εμμηνόπαυσης. Παρά τους περιορισμούς αυτούς, το ίδιο μοτίβο επιβεβαιώθηκε σε αρκετούς στατιστικούς ελέγχους, γεγονός που προσδίδει μεγαλύτερη βαρύτητα στα ευρήματα.
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι η εμμηνόπαυση λειτουργεί σαν ένας διακόπτης που κάνει την αερόβια άσκηση πιο αποτελεσματική για τον εγκέφαλο. Δείχνει, ωστόσο, ότι το ορμονικό στάδιο της ζωής μιας γυναίκας αποτελεί έναν παράγοντα που έχει σε μεγάλο βαθμό παραμεληθεί στην έρευνα για την άσκηση.
Πηγή: Studyfinds
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
