Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε σήμερα ότι έδωσε εντολή στον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί να ξεκινήσει άμεσες διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες, σύμφωνα με πληροφορημένη πηγή, θα μπορούσαν να διεξαχθούν ήδη την Παρασκευή στην Τουρκία.
«Ζήτησα από τον υπουργό μου των Εξωτερικών, με την προϋπόθεση ότι υπάρχει το κατάλληλο κλίμα χωρίς απειλές ή παράλογες απαιτήσεις, να διεξαγάγει δίκαιες διαπραγματεύσεις (…) στο πλαίσιο των εθνικών μας συμφερόντων», επεσήμανε ο Πεζεσκιάν στο Χ.
Από την πλευρά του ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε χθες, Δευτέρα, πεπεισμένος ότι υπάρχει πιθανότητα οι ΗΠΑ να καταλήξουν σε συμφωνία με το Ιράν, έπειτα από πολλές ημέρες που οι δύο χώρες αντάλλασσαν απειλές.
Πηγή σε αραβική χώρα που έχει ενημερωθεί για την υπόθεση δήλωσε στο AFP ότι οι συζητήσεις αυτές, οι οποίες θα πραγματοποιηθούν – όπως επεσήμανε η πηγή—χάρη στη μεσολάβηση της Αιγύπτου, του Κατάρ, του Ομάν και της Τουρκίας, θα διεξαχθούν στην Τουρκία στις 6 Φεβρουαρίου.
Ο αμερικανικός ειδησεογραφικός ιστότοπος Axios και το ιρανικό πρακτορείο Tasnim μετέδωσαν ότι ο Αραγτσί θα εκπροσωπήσει την Τεχεράνη, ενώ την αμερικανική πλευρά θα εκπροσωπήσει στις συνομιλίες ο Στιβ Γουίτκοφ, ο απεσταλμένος του Τραμπ.
Από τις αρχές Ιανουαρίου αυξάνεται η πίεση στην Τεχεράνη, μετά την αιματηρή καταστολή των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων.
Αφού απείλησε να επέμβει στρατιωτικά στο Ιράν και έστειλε δεκάδες αμερικανικά πλοία στον Κόλπο, ο Τραμπ δήλωσε την Κυριακή ότι ελπίζει «να καταλήξει σε συμφωνία» με το Ιράν.
«Οι χώρες της περιοχής ενεργούν ως μεσολαβητές για την ανταλλαγή μηνυμάτων», σημείωσε χθες, Δευτέρα, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ. «Έχουμε ανταλλάξει διάφορες απόψεις και αυτή τη στιγμή εξετάζουμε και οριστικοποιούμε τις λεπτομέρειες κάθε σταδίου της διπλωματικής διαδικασίας, η οποία ελπίζουμε να αποφέρει αποτελέσματα τις επόμενες ημέρες. Αυτό αφορά τη μέθοδο και το πλαίσιο» των συνομιλιών, πρόσθεσε ο ίδιος.
Διαβουλεύσεις έχουν πραγματοποιηθεί με την Αίγυπτο, τη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία και την Ιορδανία.
Όχι πυρηνικά όπλα
Οι χώρες της Δύσης κατηγορούν το Ιράν ότι επιδιώκει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, κάτι που η Τεχεράνη διαψεύδει. Διαπραγματεύσεις μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν διεξήχθησαν την άνοιξη του 2025, πριν από τον πόλεμο των 12 ημερών που ξεκίνησε τον Ιούνιο το Ισραήλ, αλλά είχαν προσκρούσει στο ζήτημα του εμπλουτισμού του ουρανίου.
Οι ΗΠΑ ζητούν από το Ιράν να σταματήσει εντελώς τον εμπλουτισμό, κάτι που η Τεχεράνη αρνείται να πράξει λέγοντας ότι είναι δικαίωμά της να διαθέτει πυρηνική ενέργεια για ειρηνικούς σκοπούς, βάσει της συμφωνίας μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων (NPT), την οποία έχει υπογράψει.
«Ο πρόεδρος Τραμπ λέει ‘όχι πυρηνικά όπλα’ και εμείς συμφωνούμε απόλυτα με αυτό (…) Φυσικά, σε αντάλλαγμα αναμένουμε την άρση των κυρώσεων. Αυτή η συμφωνία είναι κατά συνέπεια εφικτή. Δεν μιλάμε για ανέφικτα πράγματα», επέμεινε την Κυριακή ο Αραγτσί σε συνέντευξη που παραχώρησε στο αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο CNN.
Ωστόσο η Τεχεράνη αποκλείει να συζητήσει τις αμυντικές και βαλλιστικές της ικανότητες.
Το Ιράν είχε συνάψει το 2015 συμφωνία η οποία πλαισίωνε αυστηρά τις πυρηνικές του δραστηριότητες, αλλά οι ΗΠΑ αποχώρησαν από αυτή το 2018 κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ στην προεδρία.
«Μια σημαντική παραχώρηση»
Δύο Ιρανοί αξιωματούχοι αποκάλυψαν ότι η Τεχεράνη είναι έτοιμη να κλείσει ή να αναστείλει το πυρηνικό της πρόγραμμα —μια σημαντική παραχώρηση— αλλά προτιμά μια πρόταση που είχαν υποβάλει οι Ηνωμένες Πολιτείες πέρυσι για τη δημιουργία περιφερειακής κοινοπραξίας παραγωγής πυρηνικής ενέργειας, σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times την Τρίτη (3/2).
Οι δύο αξιωματούχοι πρόσθεσαν ότι ο Γραμματέας του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, Αλί Λαριτζανί, συναντήθηκε τις τελευταίες ημέρες με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν, μεταφέροντας μήνυμα του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, σύμφωνα με το οποίο το Ιράν μπορεί να συμφωνήσει να στείλει εμπλουτισμένο ουράνιο στη Ρωσία, όπως προέβλεπε η συμφωνία του 2015. Όταν ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, ρωτήθηκε για αυτή την πιθανότητα, δήλωσε χθες ότι «το θέμα βρίσκεται στην ημερήσια διάταξη εδώ και πολύ καιρό».
Σημείωσε επίσης ότι η Μόσχα εντείνει τις προσπάθειες και τις επαφές της με όλα τα εμπλεκόμενα μέρη.
Ωστόσο, ο Αλί Μπαγκέρι Κανί, μέλος της Γραμματείας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, επιβεβαίωσε αργότερα ότι το εμπλουτισμένο πυρηνικό υλικό δεν θα μεταφερθεί σε καμία χώρα, σύμφωνα με χθεσινό δημοσίευμα του πρακτορείου Tasnim.
Τόνισε ότι οι διαπραγματεύσεις που έχουν προγραμματιστεί για την Παρασκευή στην Κωνσταντινούπολη «δεν αφορούν πρωτίστως αυτό το ζήτημα», αλλά επικεντρώνονται αποκλειστικά στον πυρηνικό προγγραμα και συγκεκριμένα στην παύση του εμπλουτισμού, ο οποίος σήμερα ανέρχεται περίπου στο 60%.
Επίπεδο εμπλουτισμού ουρανίου
Αντίθετα, η κυβέρνηση των ΗΠΑ είχε ανακοινώσει πέρυσι —σύμφωνα με δηλώσεις του Υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο— ότι το επιτρεπόμενο επίπεδο εμπλουτισμού ουρανίου θα ήταν 3,67%, όπως προέβλεπε και η συμφωνία του 2015.
Ο Αμερικανός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοπφ είχε επίσης δηλώσει ότι το Ιράν «δεν χρειάζεται να εμπλουτίζει ουράνιο πέραν του 3,67%».
Βαλλιστικοί πύραυλοι και πληρεξούσιοι
Επιπλέον, η κυβέρνηση Τραμπ απαιτεί να συζητηθεί το ζήτημα των βαλλιστικών πυραύλων, ενώ η Τεχεράνη θεωρεί ότι αυτό αποτελεί μέρος των αμυντικών της δυνατοτήτων και δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο παραχώρησης.
Ο Τραμπ ζητά επίσης τον τερματισμό της ιρανικής υποστήριξης προς ένοπλες παρατάξεις και οργανώσεις που χαρακτηρίζει «πληρεξούσιους» στην περιοχή, όπως ορισμένες ομάδες στο Ιράκ, οι Χούθι στην Υεμένη και η Χεζμπολάχ στον Λίβανο, η οποία υπέστη σοβαρές απώλειες στον πόλεμο με το Ισραήλ το 2014.
Με όλα αυτά τα δεδομένα, το ερώτημα παραμένει: μπορούν οι τρέχουσες ιρανικές προτάσεις να ικανοποιήσουν τις φιλοδοξίες και τις απαιτήσεις του Τραμπ;
Για να απαντήσουν σε αυτό το ερώτημα, ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι εάν οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ–Ιράν περιοριστούν αποκλειστικά στο πυρηνικό ζήτημα, χωρίς να συμπεριλάβουν τα άλλα δύο θέματα, δεν θα υπάρξει ουσιαστικό αποτέλεσμα. Ο Ιρανός αναλυτής και συγγραφέας Ali Vaez έγραψε χθες το βράδυ σε ανάρτησή του στο X ότι «εάν οι συνομιλίες περιοριστούν μόνο στο πυρηνικό ζήτημα, είναι απίθανο να σημειωθεί μεγάλη πρόοδος, ανεξάρτητα από το τι προσφέρουν οι Ιρανοί». Πρόσθεσε: «Εάν βασίζονται πραγματικά στην αρχή του “όλα ή τίποτα” σχετικά με το πυρηνικό ζήτημα, τους πυραύλους και τους πληρεξούσιους, δεν νομίζω ότι θα υπάρξει σημαντική πρόοδος, ανεξάρτητα από το τι προσφέρουν οι Αμερικανοί».
Πηγή: Reuters, AFP, ΑΠΕ, alarabiya
Μετάφραση alarabiya: Ουαλίντ Ελίας
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
