Γιατί το Ιράν χτυπά χώρες του Κόλπου και όχι τις αμερικανικές ναυτικές δυνάμεις ή το Ισραήλ – Η στρατηγική πίσω από τις επιλογές της Τεχεράνης

Καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες εντείνουν τα πλήγματα εναντίον του Ιράν, η Τεχεράνη απαντά επιλέγοντας στόχους που προκαλούν ερωτήματα: αντί να επιτεθεί στις ισχυρά προστατευμένες αμερικανικές ναυτικές δυνάμεις που επιχειρούν κοντά στις ακτές της ή να κλιμακώσει τα χτυπήματα κατά του Ισραήλ, στρέφεται εναντίον στρατιωτικών και πολιτικών υποδομών σε χώρες του Κόλπου και στην Ιορδανία.

Σύμφωνα με αναλυτές που μίλησαν στο Al Jazeera, η επιλογή αυτή δεν είναι τυχαία, αλλά εντάσσεται σε μια στρατηγική περιορισμένης κλιμάκωσης: το Ιράν επιχειρεί να αυξήσει το πολιτικό κόστος για την Ουάσινγκτον, αποφεύγοντας ταυτόχρονα μια άμεση σύγκρουση που θα μπορούσε να προκαλέσει συντριπτική αμερικανική απάντηση.

Γιατί δεν πλήττει τα αμερικανικά πολεμικά πλοία

Ο απόστρατος ταξίαρχος του λιβανικού στρατού και στρατιωτικός αναλυτής Ελίας Χάνα εκτιμά ότι μια επίθεση σε αμερικανικά ναυτικά μέσα θα είχε ιδιαίτερα υψηλό κόστος για το Ιράν.

Όπως εξηγεί, τα αμερικανικά αεροπλανοφόρα και τα συνοδευτικά πολεμικά πλοία διαθέτουν εξελιγμένα συστήματα αεράμυνας, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη την επιτυχή προσβολή τους.

Παράλληλα, ακόμη και ένα επιτυχημένο πλήγμα που θα προκαλούσε απώλειες σε Αμερικανούς στρατιώτες θα μπορούσε να οδηγήσει σε πολύ σκληρότερη στρατιωτική αντίδραση από την Ουάσινγκτον.

Για τον λόγο αυτό, το Ιράν φαίνεται να αποφεύγει στόχους που θα μπορούσαν να μετατρέψουν τη σημερινή σύγκρουση σε έναν ολοκληρωτικό πόλεμο.

Satellite Images Show Major Damage at US Military Base in Jordan

Satellite imagery recorded yesterday has revealed extensive damage to a US Army base in Jordan from recent attacks.
The images confirm multiple points of destruction across the facility. pic.twitter.com/VuYac3itiq

— Tasnim News Agency (@Tasnimnews_EN) July 20, 2026

Η Τεχεράνη θεωρεί ότι οι χώρες του Κόλπου διευκολύνουν τις αμερικανικές επιχειρήσεις

Η καθηγήτρια Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης Ατιφέ Ταγκιανί υποστηρίζει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποιούν ορισμένες χώρες του Κόλπου, ιδιαίτερα το Κουβέιτ, για επιχειρήσεις εναντίον ιρανικών υποδομών.

Σύμφωνα με την ίδια, το διεθνές δίκαιο επιτρέπει στο Ιράν να απαντά σε επιθέσεις που, όπως ισχυρίζεται, εκκινούν από εδάφη τρίτων χωρών.

Η θέση αυτή επαναλαμβάνει τη γνωστή επιχειρηματολογία της Τεχεράνης, σύμφωνα με την οποία αμερικανικές επιχειρήσεις υποστηρίζονται από στρατιωτικές εγκαταστάσεις στον Κόλπο.

Οι χώρες του Κόλπου απορρίπτουν τους ιρανικούς ισχυρισμούς

Ο καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο του Κουβέιτ Αμπντουλάχ αλ Σάγι απορρίπτει αυτή την εκδοχή, χαρακτηρίζοντάς την επανάληψη της ιρανικής προπαγάνδας.

Όπως υποστηρίζει, οι περισσότερες αμερικανικές επιθέσεις προέρχονται από τα αεροπλανοφόρα George W. Bush και Abraham Lincoln, τα οποία επιχειρούν κοντά στις ιρανικές ακτές και όχι από στρατιωτικές βάσεις χωρών του Κόλπου.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι κυβερνήσεις της περιοχής έχουν διαβεβαιώσει την Τεχεράνη ότι δεν επιτρέπουν τη χρήση του εδάφους τους για επιθετικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν και μέχρι σήμερα δεν έχουν παρουσιαστεί αποδείξεις που να τεκμηριώνουν το αντίθετο.

Πίεση προς την Ουάσινγκτον μέσω των συμμάχων της

Κατά την άποψη του Αλ Σάγι, η ιρανική στρατηγική επιδιώκει να δημιουργήσει πίεση στις χώρες του Κόλπου ώστε αυτές να ασκήσουν επιρροή στις Ηνωμένες Πολιτείες για τον τερματισμό του πολέμου.

Ωστόσο, θεωρεί ότι η τακτική αυτή δύσκολα θα αποδώσει, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ δεν φαίνεται να συντονίζει τις στρατιωτικές του αποφάσεις με τις κυβερνήσεις της περιοχής.

Παράλληλα, υποστηρίζει ότι οι επιθέσεις σε εγκαταστάσεις αφαλάτωσης, ύδρευσης και ηλεκτροδότησης, ιδιαίτερα μέσα στο καλοκαίρι, επιβαρύνουν κυρίως τους αμάχους και ενισχύουν τη διπλωματική απομόνωση του Ιράν.

Στόχος η αποφυγή γενικευμένου πολέμου

Παρόμοια εκτίμηση διατυπώνει και ο αναπληρωτής καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο του Κατάρ, Αμπντουλάχ Μπάνταρ αλ Οτάιμπι.

Όπως αναφέρει, ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες ούτε το Ιράν επιθυμούν μια ολοκληρωτική πολεμική σύγκρουση και γι’ αυτό επιλέγουν προσεκτικά τους στόχους τους.

Κατά τον ίδιο, η αποφυγή επιθέσεων σε αμερικανικά πολεμικά πλοία και σε αεροσκάφη ανεφοδιασμού αποσκοπεί στο να μην προκληθεί μια ανεξέλεγκτη στρατιωτική κλιμάκωση.

Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη επιλέγει στόχους σε χώρες του Κόλπου, εκτιμώντας ότι οι κυβερνήσεις τους είναι απίθανο να εμπλακούν άμεσα στον πόλεμο.

Ο κίνδυνος ευρύτερης ανάφλεξης παραμένει

Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η στρατηγική αυτή ενέχει σοβαρούς κινδύνους.

Εάν κάποια ιρανική επίθεση προκαλέσει μεγάλες απώλειες αμάχων σε κράτος του Κόλπου, είναι πιθανό να αλλάξουν οι ισορροπίες και να διευρυνθεί η σύγκρουση.

Παράλληλα, η Ουάσινγκτον συνεχίζει να δίνει ιδιαίτερη σημασία στα Στενά του Ορμούζ, επιδιώκοντας – σύμφωνα με τους ειδικούς – να μετατρέψει το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα από στρατηγικό πλεονέκτημα του Ιράν σε σημείο πίεσης για την ίδια την Τεχεράνη.

Η κατάσταση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από τη στάση των Χούθι στην Υεμένη, οι οποίοι μέχρι στιγμής έχουν αποφύγει μια γενικευμένη εμπλοκή στον πόλεμο, αυξάνοντας την πίεση προς το Ιράν να διαχειριστεί μόνο του μεγάλο μέρος της αντιπαράθεσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Πηγή Al Jazeera