Διάσκεψη στο Παρίσι χωρίς τις ΗΠΑ για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ – Στο τραπέζι στρατιωτικά και διπλωματικά μέτρα

Διεθνή σύνοδο με στόχο την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ συγκαλούν σήμερα το μεσημέρι μετά τις 15:00 ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ, επιχειρώντας να δώσουν λύση σε μία από τις σοβαρότερες κρίσεις στην παγκόσμια ενέργεια και το εμπόριο.

Στη συνάντηση στο Παρίσι αναμένεται να συμμετάσχουν δεκάδες χώρες, ωστόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν λαμβάνουν μέρος στον σχεδιασμό της πρωτοβουλίας, που έχει ονομαστεί «Πρωτοβουλία Ελευθερίας Ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ».

Η σύνοδος εντάσσεται στις προσπάθειες κρατών που δεν συμμετέχουν στη σύγκρουση ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν, αλλά υφίστανται τις συνέπειές της, καθώς η παγκόσμια οικονομία έχει κλονιστεί. Μετά την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, το Ιράν ουσιαστικά ανέστειλε τη διέλευση από τα Στενά, από όπου περνά περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου.

Σε ανάρτησή του πριν από τη σύνοδο, ο Εμανουέλ Μακρόν υπογράμμισε ότι η αποστολή θα έχει «αυστηρά αμυντικό χαρακτήρα», θα αφορά μόνο χώρες που δεν εμπλέκονται στη σύγκρουση και θα ενεργοποιηθεί «όταν το επιτρέψουν οι συνθήκες ασφαλείας».

Από την πλευρά του, ο Κιρ Στάρμερ τόνισε πως «η άμεση και άνευ όρων επαναλειτουργία των Στενών αποτελεί παγκόσμια ευθύνη», κατηγορώντας το Ιράν ότι «κρατά όμηρο την παγκόσμια οικονομία».

Την ίδια ώρα, η ανακοίνωση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για επιβολή ναυτικού αποκλεισμού σε ιρανικά λιμάνια έχει εντείνει περαιτέρω την οικονομική αβεβαιότητα.

Στρατιωτικός σχεδιασμός σε εξέλιξη

Παράλληλα με τις διπλωματικές κινήσεις, Γαλλία και Βρετανία προωθούν και στρατιωτικό σχεδιασμό, στα πρότυπα διεθνών συνεργασιών όπως εκείνη για την Ουκρανία.

Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο των γαλλικών ενόπλων δυνάμεων, συνταγματάρχη Γκιγιόμ Βερνέ, η αποστολή «βρίσκεται ακόμη υπό διαμόρφωση». Όπως επισημαίνουν γαλλικές πηγές, κάθε χώρα θα συνεισφέρει «ανάλογα με τις δυνατότητές της», με τα μέτρα να εξαρτώνται από την κατάσταση ασφαλείας μετά από ενδεχόμενη κατάπαυση του πυρός.

Μεταξύ των επιλογών που εξετάζονται περιλαμβάνονται επιχειρήσεις εκκαθάρισης ναρκών, παροχή πληροφοριών, συνοδεία εμπορικών πλοίων και ενίσχυση της επικοινωνίας με τα παράκτια κράτη.

Αναλυτές εκτιμούν ότι η εκκαθάριση ναρκών και η δημιουργία συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης είναι πιο ρεαλιστικά σενάρια από τη συνεχή στρατιωτική συνοδεία δεξαμενόπλοιων, λόγω της έλλειψης επαρκών ναυτικών δυνάμεων.

Συμμετοχή δεκάδων χωρών – Περιορισμένες δυνατότητες

Περισσότερες από 40 χώρες έχουν συμμετάσχει τις τελευταίες εβδομάδες σε διπλωματικές και στρατιωτικές διαβουλεύσεις υπό τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, αν και εκτιμάται ότι λιγότερες θα μπορέσουν να συνεισφέρουν ουσιαστικά στρατιωτικά μέσα.

Περίπου 30 χώρες αναμένεται να συμμετάσχουν στη σύνοδο του Παρισιού, μεταξύ αυτών κράτη από τη Μέση Ανατολή και την Ασία. Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς και η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι αναμένεται να δώσουν το «παρών», ενώ άλλοι ηγέτες θα συμμετάσχουν μέσω τηλεδιάσκεψης.

Η πρωτοβουλία θεωρείται και απάντηση στις πιέσεις του Ντόναλντ Τραμπ προς τους συμμάχους, τους οποίους έχει κατηγορήσει για απροθυμία συμμετοχής στη σύγκρουση, δηλώνοντας μάλιστα ότι η επαναλειτουργία των Στενών «δεν είναι δουλειά των ΗΠΑ».

Αναλυτές εκτιμούν ότι αρκετές ευρωπαϊκές χώρες επιδιώκουν να αποδείξουν πως μπορούν να αναλάβουν αυτόνομη δράση στον τομέα της ασφάλειας, χωρίς άμεση εξάρτηση από την Ουάσινγκτον.

Ωστόσο, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα πόσες χώρες διαθέτουν πραγματικά τους απαραίτητους πόρους για να στηρίξουν μια τέτοια επιχείρηση.