Τελικά τι συμβαίνει στην Πολωνία; Μια δύναμη που ανεβαίνει και μια κοινωνία που διχάζεται

Podcast με τον Λευτέρη Μαρούλη, Γραμματέα του Συνδέσμου Ελλήνων Επιχειρηματιών Πολωνίας

Η Πολωνία εξελίσσεται σε μία από τις σημαντικότερες δυνάμεις της Ευρώπης. Με οικονομία που ξεπερνά πλέον το ένα τρισεκατομμύριο δολάρια (1,2), τους υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ένα πρωτοφανές πρόγραμμα στρατιωτικής αναβάθμισης, διεκδικεί πρωταγωνιστικό ρόλο στην ευρωπαϊκή ασφάλεια και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της ηπείρου. Κι όμως, πίσω από αυτή την εντυπωσιακή εικόνα, η χώρα αντιμετωπίζει βαθιά πολιτική πόλωση, θεσμικές συγκρούσεις και αυξανόμενες κοινωνικές εντάσεις.

Όπως προαναφέρεται, η πολωνική οικονομία αναπτύσσεται με ρυθμούς που ξεπερνούν κατά πολύ εκείνους των περισσότερων μεγάλων ευρωπαϊκών χωρών. Το 2025 η αύξηση του ΑΕΠ υπολογίζεται περίπου στο 3,6%, ενώ οι προβλέψεις για το 2026 κινούνται γύρω στο 3,5%. Η ανάπτυξη στηρίζεται στην εγχώρια κατανάλωση, στις εξαγωγές, στη βιομηχανική παραγωγή, στις ξένες επενδύσεις και στα ευρωπαϊκά κονδύλια. Η Πολωνία έχει εξελιχθεί σε σημαντικό παραγωγικό και τεχνολογικό κέντρο, προσελκύοντας επιχειρήσεις από ολόκληρο τον κόσμο. Υπάρχει πάντως και μια δημοσιονομική αδυναμία: το έλλειμμα κινείται σε υψηλά επίπεδα, ενώ το δημόσιο χρέος αυξάνεται. Κι αυτό γιατί η ταυτόχρονη χρηματοδότηση ενός εκτεταμένου κοινωνικού κράτους, των υποδομών και ενός τεράστιου εξοπλιστικού προγράμματος δημιουργεί πιέσεις.

Πώς εξηγείται, όμως, το παράδοξο μιας χώρας που γενικά ευημερεί οικονομικά, αλλά παραμένει βαθιά διχασμένη πολιτικά και κοινωνικά;

Η πόλωση έγινε ιδιαίτερα ορατή στις εκδηλώσεις για την Ημέρα της Ανεξαρτησίας, στις 11 Νοεμβρίου. Στη Βαρσοβία πραγματοποιήθηκε μια μαζική εθνικιστική πορεία, με τη συμμετοχή του προέδρου Κάρολ Ναβρότσκι, αντικυβερνητικά και αντιμεταναστευτικά συνθήματα, αλλά και μηνύματα αμφισβήτησης της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Οι δημοτικές αρχές εκτίμησαν τη συμμετοχή έως και σε 250.000 άτομα, ενώ οι διοργανωτές έδωσαν πολύ υψηλότερους αριθμούς. Η εικόνα αυτή ήταν εντυπωσιακά διαφορετική από τη σιωπηλή πορεία μνήμης στην Κρακοβία, όπου ο πρωθυπουργός και ο πρόεδρος εμφανίστηκαν μαζί μετά την πολύνεκρη επίθεση που συγκλόνισε τη χώρα. Η διαφορά δεν είναι απλώς αριθμητική: η εθνικιστική κινητοποίηση έχει μακρά παράδοση και λειτουργεί πλέον ως πολιτική επίδειξη δύναμης ενόψει των εκλογών του 2027.

Όμως τελευταία, στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης βρίσκεται και η κρίση γύρω από το Συνταγματικό Δικαστήριο. Η κυβέρνηση Τουσκ επιδιώκει να αποκαταστήσει τη λειτουργία και την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, μετά τις παρεμβάσεις της προηγούμενης κυβέρνησης του PiS (Κόμματος Νόμου και Δικαιοσύνης, που πλέον έχει μετονομαστεί σε Ασφαλές Μέλλον των Πολωνών). Ο πρόεδρος Ναβρότσκι, που προέρχεται από αυτόν τον 2ο πολιτικό χώρο, αρνήθηκε να ορκίσει έξι δικαστές που εξέλεξε το κοινοβούλιο, αποδεχόμενος μόνο δύο. Οι υπόλοιποι προχώρησαν σε όρκιση χωρίς την παρουσία του, με αποτέλεσμα η διαμάχη να κλιμακωθεί. Η αμφισβήτηση της νομιμότητας των διορισμών, οι αντικρουόμενες αποφάσεις και η σύγκρουση για την ηγεσία του Δικαστηρίου έχουν οδηγήσει σε μια πρωτοφανή θεσμική εμπλοκή.

Την ίδια στιγμή, μεταβάλλεται και η στάση της πολωνικής κοινωνίας απέναντι στην Ουκρανία. Η Πολωνία υπήρξε από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές του Κιέβου, προσφέροντας στρατιωτική και ανθρωπιστική βοήθεια και υποδεχόμενη εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες. Σήμερα, όμως, η κόπωση από τον πόλεμο, οι αντιδράσεις των αγροτών απέναντι στις ουκρανικές εισαγωγές και οι ιστορικές διαφορές των δύο λαών τροφοδοτούν επιφυλάξεις. Σύμφωνα με το πολωνικό ινστιτούτο δημοσκοπήσεων CBOS, τον Ιούλιο του 2026 το 52% των ερωτηθέντων αντιτασσόταν στην αποδοχή νέων Ουκρανών προσφύγων, έναντι 42% που συμφωνούσε. Παρά τις εντάσεις, η συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας παραμένει αναγκαία, όπως δείχνει και η πρόσφατη συμφωνία για συνεργασία στην τεχνολογία των drones.

Οι σχέσεις με τη Ρωσία, αντίθετα, επιδεινώνονται. Η ανακοίνωση της ρωσικής υπηρεσίας πληροφοριών FSB για συλλήψεις πρόσφατα δύο φερόμενων Πολωνών κατασκόπων στο Καλίνινγκραντ, την οποία η Βαρσοβία χαρακτήρισε πρόκληση και επιχείρηση παραπληροφόρησης, προσθέτει ένα ακόμη επεισόδιο στην ένταση μεταξύ των δύο χωρών.

Ακόμη, στο εσωτερικό, η πολιτική αντιπαράθεση εισέρχεται σταδιακά σε προεκλογική τροχιά. Ο Τουσκ εξακολουθεί να ηγείται ενός πολυκομματικού συνασπισμού, όμως η συνοχή του έχει εξασθενήσει, ενώ το PiS του Γιάροσλαβ Κατσίνσκι επιχειρεί να ανακτήσει την εξουσία. Παράλληλα, η άνοδος της ακροδεξιάς «Συνομοσπονδίας» και άλλων δεξιότερων σχηματισμών αναδιαμορφώνει το πολιτικό τοπίο. Οι δημοσκοπήσεις του Νοεμβρίου εμφανίζουν την κυβερνητική Civic Coalition (Συμμαχία Πολιτών) πρώτη, αλλά με ισχυρό κατακερματισμό στον χώρο της κεντροδεξιάς και αβέβαιες μελλοντικές συμμαχίες.

Και όλα αυτά ενώ η Πολωνία φιλοδοξεί να αποκτήσει έναν από τους ισχυρότερους συμβατικούς στρατούς της Ευρώπης. Οι αμυντικές δαπάνες της έφθασαν περίπου στο 4,5% του ΑΕΠ το 2025, ενώ το σχέδιο προβλέπει συνολική στρατιωτική δύναμη 500.000 ανθρώπων έως το 2039, συμπεριλαμβανομένων των εφέδρων. Η γεωγραφική εγγύτητα προς τη Ρωσία και τη Λευκορωσία εξηγεί σε μεγάλο βαθμό αυτή την επιλογή. Υπάρχει, όμως, και μια ευρύτερη φιλοδοξία: η Πολωνία θέλει να μετατραπεί σε έναν από τους βασικούς πυλώνες της δυτικής στρατιωτικής ισχύος.

Μπορεί, όμως, μια χώρα με τόσο ισχυρή οικονομική δυναμική και αυξανόμενη στρατιωτική ισχύ να παραμένει πολιτικά διχασμένη; Πόσο βαθιά είναι η κοινωνική πόλωση και πόσο απειλεί τη θεσμική σταθερότητα; Και ποια Πολωνία θα αναδειχθεί από τις εκλογές του επομένου φθινοπώρου του 2027, που είναι προγραμματισμένο να γίνουν: μια ισχυρότερη ευρωπαϊκή δύναμη ή μια χώρα που θα δυσκολεύεται να συμφιλιώσει τις εσωτερικές αντιθέσεις της με τις μεγάλες γεωπολιτικές της φιλοδοξίες; Να σημειωθεί πως στο επίσημο πρόγραμμα του ανερχόμενου PiS και των πιθανών ακροδεξιών συμμάχων του υπάρχει δέσμευση για αποχώρηση της Πολωνίας από την ΕΕ ! Ακόμη, να υπογραμμιστεί ότι η Πολωνία δεν έχει επιλέξει να μετέχει στο ευρώ, ενώ εδώ και χρόνια εκπληρώνει τα σχετικά κριτήρια.

Τελικά τι συμβαίνει στην Πολωνία; Μια δύναμη που ανεβαίνει και μια κοινωνία που διχάζεται
Λευτέρης Μαρούλης

Στο 94ο pod της σειράς «Διεθνή Ματιά», που δημιουργεί ο Πολυδεύκης Παπαδόπουλος για το ERTnews Radio και το ΕRTecho, με τίτλο – «Τελικά τι συμβαίνει στην Πολωνία;» συζητώνται όλα αυτά τα ζητήματα με καλεσμένο τον Λευτέρη Μαρούλη, πρώην Πρόεδρο του Συνδέσμου Ελλήνων Επιχειρηματιών Πολωνίας, σημερινό Γραμματέα του εν λόγω Συνδέσμου και εγκατεστημένο εδώ και 30 χρόνια στη Βαρσοβία.

Στη «Διεθνή Ματιά» δύο φορές την (με πρώτη ανάρτηση στο ERTecho τα Σάββατα και τις Κυριακές στην ενότητα Podcasts>ERTnews), ανοίγει ένα παράθυρο ώστε να κοιτάμε από την Ελλάδα τον Κόσμο, αλλά για να επιστρέφουμε ξανά στη χώρα μας και τα δικά της ζητήματα μέσα από αυτό το γύρο και μια ευρύτερη σκοπιά. Σε κάθε pod εξετάζεται ένα σημαντικό γεγονός, ένα φαινόμενο παγκόσμιας σημασίας, μια μεγάλη τάση από το χώρο της πολιτικής, των διεθνών σχέσεων, της οικονομίας, της οικολογίας, της επιστήμης και τεχνολογίας ή και του πολιτισμού, που επηρεάζει καθοριστικά και καθολικά τη ζωή, αλλά και την κατάσταση στη χώρα μας. Και κάθε φορά γίνεται με τη συμμετοχή ιδιαίτερα επιλεγμένων καλεσμένων, που είναι ειδικοί σε καθέναν από αυτούς τους τομείς.

Όλες οι Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο,  στο ertnews.gr
Διάβασε όλες τις ειδήσεις μας στο Google
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber

Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν:
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος