«Μιλάμε για ένα καθεστώς το οποίο πνέει τα λοίσθια, υπό την έννοια ότι είναι διεφθαρμένο, είναι διαπλεκόμενο και σίγουρα κάτι θα πρέπει να γίνει γιατί δεν θα μπορέσει να αντέξει για πολύ, γιατί και η καταστολή έχει ένα όριο» σημείωσε μεταξύ άλλων σχετικά με την κατάσταση στο Ιράν, ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων Κωνσταντίνος Φίλης σε συνέντευξή του στο ΕΡΤnews Radio 105,8 και στην εκπομπή «Πρωινές Διαδρομές» με τον Βασίλη Αδαμόπουλο και την Μαρία Γεωργίου.
«Από την άλλη, χωρίς μία ηγετική φυσιογνωμία και χωρίς κάποιου είδους έξωθεν βοήθεια που δεν θα πρέπει να φαίνεται, δεν πιστεύω ότι είναι εύκολο να δούμε κάποια θεαματική ανατροπή εκτός εάν ετοιμάζει διάδοχη κατάσταση και πάμε σε μια τύπου περεστρόικα, όπως είχε πάει ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ στη Σοβιετική Ένωση, όπου τελικά το ίδιο το σύστημα δεν μπόρεσε να απορροφήσει τον κλονισμό που υπέστη λόγω της περεστρόικα και καταστράφηκε εκ των έσω» συνέχισε.
Επιπλέον, σημείωσε και μια ακόμα παράμετρο. «Δεν γνωρίζουμε ποια είναι η στόχευση του Ισραήλ. Το Ισραήλ θέλει να εξακολουθήσει να είναι ο Χαμενεΐ στην εξουσία, γιατί αυτό το κάνει πιο εύκολο για το Ισραήλ; Θέλει να ανατρέψει τον Χαμενεΐ και να έρθει κάποιος κοσμικός; Θέλει μήπως, κατά την άποψή μου, αυτό είναι το πιθανότερο σενάριο, το Ιράν να είναι εξουδετερωμένο βρισκόμενο σε μία αέναη εσωτερική μάχη και αποσταθεροποίηση; Γιατί, υπάρχουν και δυνάμεις πέραν από αυτές που ανέφερα, όπως είναι οι Αζέροι, είναι κάποια εκατομμύρια εντός του Ιράν, όπως είναι οι Κούρδοι που είναι μια μειονότητα εντός του Ιράν, οι οποίοι έχουν πολύ καλές σχέσεις με το Ισραήλ και κάλλιστα θα μπορούσαν να υποβοηθηθούν να κάνουν κάτι για να προκαλέσουν περαιτέρω αναστάτωση αποσταθεροποίησης στο καθεστώς.
Άρα λοιπόν, αν το Ισραήλ – και λέω το Ισραήλ γιατί είναι κομβικός παίκτης, κακά τα ψέματα, έτσι όπως είναι η κατάσταση σήμερα στο Ιράν- αν το Ισραήλ επιθυμεί ένα αποσταθεροποιημένο Ιράν στο διηνεκές ή τέλος πάντων για ένα εύλογο χρονικό διάστημα ώστε να εξουδετερωμένο ως αντίπαλος, τότε μπορεί να δούμε όντως αυτό το σενάριο να κυριαρχεί».
Ως προς το πώς οδηγήθηκε σε αυτή την αιματηρή εξέγερση με τόσες χιλιάδες νεκρούς, μέρος της ιρανικής κοινωνίας, ο κ. Φίλης ανέφερε τα εξής:
«Είναι μια κατάσταση εξαιρετικά δυσάρεστη για όσους βρίσκονται σήμερα στους δρόμους, οι οποίοι όμως επιχειρούν να ανατρέψουν μία καθεστηκυία, θα έλεγα τάξη, όπως αυτή διαμορφώθηκε μετά την ανατροπή του Σάχη το 1979.
Έχουμε ένα καθεστώς στο Ιράν, ασφαλώς δεσποτικό, ένα καθεστώς, το οποίο έχει στην κορυφή της πυραμίδας τον θρησκευτικό ηγέτη εν προκειμένω σήμερα τον Χαμενεΐ. Ένα καθεστώς το οποίο έχει μάθει να επιβιώνει κόντρα σε όσα έκανε ή δεν έκανε ο Σάχης. Να πω ποιες είναι οι μεγάλες διαφορές του σήμερα με το τότε.
Το 1979, όταν έγινε η επανάσταση σε βάρος του Σάχη, ο Σάχης δεν ήλεγχε το στρατό. Τώρα υπάρχουν 1.000.000 στρατιώτες, είτε είναι στους λεγόμενους Φρουρούς της επανάστασης είτε είναι στη στρατοχωροφυλακή τέλος πάντων, στις δυνάμεις ασφαλείας, οι οποίοι ορκίζονται στο καθεστώς και οι οποίοι είναι διατεθειμένοι ακόμη και να πεθάνουν προκειμένου αυτό να επιβιώσει. Όσο οι δυνάμεις ασφαλείας δεν είναι διατεθειμένες να μπουν σε μια λογική ανατροπής του καθεστώτος ή του Χαμενεΐ τουλάχιστον, ο Χαμενεΐ θα παραμένει στη θέση του, αν και πιστεύω ότι είναι μετρημένες οι ημέρες, εβδομάδες ή μήνες του τέλος πάντων.
Η δεύτερη διαφορά του σήμερα σε σχέση με το 79 όπου ανετράπη το καθεστώς, γι’ αυτό κάνω αυτή τη σύγκριση, είναι ότι τότε για πάρα πολύ καιρό εκτός από αναταραχές, είχαν ξεσπάσει μεγάλες απεργίες, οι οποίες είχαν επηρεάσει την οικονομία της χώρας. Σήμερα δεν φαίνεται να έχουμε κάτι τέτοιο.
Όμως το θετικό για όσους βρίσκονται απέναντι στο καθεστώς σήμερα είναι ότι για πρώτη φορά από το 79 και μετά συναντώνται τέσσερις ομάδες, οι οποίες είναι πολύ σημαντικές για την αλλαγή της κατάστασης.
Είναι οι φοιτητές, οι οποίοι φοιτητές ήταν πάντα στην πρωτοπορία και στις προηγούμενες διαδηλώσεις και στις προηγούμενες απόπειρες εξέγερσης, αλλά επειδή οι φοιτητές προέρχονται κυρίως από τη μεσαία τάξη και θεωρούνται ελίτ, από μόνοι τους δεν ήταν σε θέση να καταφέρουν τίποτα περισσότερο από το να εκδηλώσουν τη δυσφορία τους με την υφιστάμενη κατάσταση.
Υπάρχουν όμως σήμερα, τα χαμηλά στρώματα, οι άνθρωποι οι οποίοι πλήττονται περισσότερο από την οικονομική κρίση, η οποία είναι τεραστίων διαστάσεων στο Ιράν και αυτό έχει να κάνει και με τις κυρώσεις τις αμερικανικές και με την μαύρη οικονομία, παραοικονομία και βέβαια με το γεγονός ότι το Ιράν σπαταλούσε και ξόδευε πάρα πολλά δισεκατομμύρια για να μπορεί να υποστηρίζει τους δορυφόρους του στη Μέση Ανατολή, Χεζμπολάχ, Χαμάς, καθεστώς Άσαντ στη Συρία, Χούθι στην Υεμένη, σιιτικές πολιτοφυλακές καθότι το Ιράν είναι σιιτική χώρα, στο Ιράκ και ούτω καθεξής. Αυτά τα χρήματα πλέον δεν υπάρχουν. Και έχει επηρεαστεί πάρα πολύ τα χαμηλά στρώματα.
Οι τρίτοι είναι οι κληρικοί. Κάποιο μέρος του κλήρου φαίνεται να έχει μία διάθεση αντίστασης απέναντι στον Χαμενεΐ. Και το τέταρτο και σημαντικότερη ομάδα είναι αυτή των παζαριτών εμπόρων. Διότι, στο παζάρι στο Ιράν είναι που γίνεται όλη η οικονομική δραστηριότητα και αποτελεί ουσιαστικά την ραχοκοκαλιά της ιρανικής οικονομίας.Είναι η μεσαία τάξη.
Επομένως, από τη στιγμή που αυτές οι ομάδες έχουν εξεγερθεί ή τελοσπάντων αντιστέκονται, αυτό δεν είναι καλά νέα για το καθεστώς. Βέβαια από μόνες τους δεν μπορούν να κάνουν κάτι, κυρίως γιατί τους λείπει μία φυσιογνωμία, ένας ηγέτης που θα συνδέσει και θα ενοποιήσει τα αιτήματά τους. Ξέρετε, τα αιτήματα είναι διαφορετικά. Αλλιώς βλέπουν το τέλος της διαδρομής οι φοιτητές που θα ήθελαν μία συνολική αλλαγή του καθεστώτος, όχι επιστροφή του γιού του Σάχη. (…)
Οι φοιτητές θέλουν μία συνολική ανατροπή. Θέλουν μία κοσμικότητα που δεν υπάρχει βέβαια αυτή τη στιγμή σε ένα θεοκρατικό καθεστώς, οι παζαρίτες έμποροι θέλουν ενδεχομένως μία ανατροπή εκ των έσω σε σχέση με τον Χαμενεΐ και όχι σε σχέση συνολικά με το θεοκρατικό καθεστώς. Τα χαμηλά στρώματα είναι κι αυτά πιο συντηρητικά, όπως και η παζάρι σε σχέση με τους φοιτητές.
Άρα, θέλω να πω ότι ναι μεν υπάρχει κοινός τόπος σε σχέση με το ότι δεν πάει άλλο, αλλά δεν υπάρχει κοινός τόπος για το τι επιθυμεί η κάθε πλευρά για την επόμενη μέρα και δεν υπάρχει ηγετική φυσιογνωμία που μπορεί να τους ενώσει, που το κάνει ακόμα πιο δύσκολο και προβληματικό».
Ερωτηθείς πόσο πιθανό ένα αμερικανικό χτύπημα στο Ιράν, ο κ. Φίλης σημείωσε ότι εξαρτάται τι μορφή εννοεί κανείς. «Το λέω διότι, αμερικάνικο χτύπημα, στοχευμένο χειρουργικό, που μπορεί να αποδυναμώσει την αεράμυνα του Ιράν ή μπορεί να στοχεύσει στους Φρουρούς της Επανάστασης ή σε παραστρατιωτικές ομάδες, ναι, αυτό είναι πιθανό να συμβεί.
Όμως, η απορία η δική μου είναι πώς αυτό το χτύπημα θα βοηθήσει τον αγώνα όσων σήμερα αντιστέκονται και έχουν εξεγερθεί. Πρακτικά μιλώντας, το λέω αυτό γιατί από την άλλη υπάρχει πολύ έντονο το στοιχείο του ιρανικού εθνικισμού και ο ιρανικός εθνικισμός είναι αντι-αμερικάνικος κατά βάση. Επομένως, αν οι Ηνωμένες Πολιτείες φανεί ότι υποστηρίζουν τους διαδηλωτές, δεν είμαι σίγουρος ότι αυτό θα είναι σε όφελος των διαδηλωτών ή θα είναι σε όφελος του καθεστώτος, το οποίο θα πει, επιβεβαιώνεται αυτό που σας λέμε, οι Αμερικανοί και οι Σιωνιστές οι Ισραηλινοί είναι αυτοί οι οποίοι θέλουν να ανατρέψουν το καθεστώς γιατί δεν τους είναι αρεστό και τα λοιπά και τα λοιπά» συμπλήρωσε καταλήγοντας.
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
