Παγκόσμιο Κύπελλο 1930-2026: Αφιέρωμα στα 96 χρόνια του θεσμού που καθηλώνει τον πλανήτη

Η διαδρομή των Παγκοσμίων Κυπέλλων είναι συναρπαστική, με πολλές, πολλές ιστορίες. Στις σελίδες της κορυφαίας διοργάνωσης ποδοσφαίρου υπάρχει μία ομάδα που το πήρε, η καλύτερη (Βραζιλία 1970), μία που δεν το πήρε (Ουγγαρία 1954) και μία που δεν «έπρεπε» να το πάρει λόγω έδρας (Ολλανδία 1978).

Η ΕΡΤ ΠΑΝΤΑ ΚΟΝΤΑ ΣΤΑ ΜΕΓΑΛΑ ΑΘΛΗΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΘΑ ΚΑΛΥΨΕΙ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΤΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΚΥΠΕΛΛΟ ΠΟΥ ΑΡΧΙΖΕΙ ΑΠΟ ΣΗΜΕΡΑ ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ ΚΑΙ ΘΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΘΕΙ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ 19 ΙΟΥΛΙΟΥ

Το ξεκίνημα στην Ουρουγουάη ίσως ούτε ο Ριμέ δεν περίμενε να είναι καλύτερο, στην Ιταλία ο φασισμός έκανε το μεγάλο παιχνίδι, το 1978 στην Αργεντινή οι στρατηγοί πανηγύριζαν στην εξέδρα και ο πεινασμένος λαός στους δρόμους.

Οκτώ χρόνια μετά στο Μεξικό το 1986, ποτέ άλλοτε ένας παίχτης, ο Ντιέγκο Αρμάντο Μαραντόνα, δεν ταυτίστηκε με ένα τρόπαιο, στις ΗΠΑ η Βραζιλία έφτασε τα τέσσερα, ενώ στην Γαλλία οι «πετεινοί» έγραψαν ιστορία με την …υπογραφή του Ζινεντίν Ζιντάν.

Η Βραζιλία επέστρεψε στο Μουντιάλ των δύο χωρών Ιαπωνίας και Νότιας Κορέας, η Ιταλία πανηγύρισε στη Γερμανία, η Ισπανία έκανε το νταμπλ μετά το Euro στη Νότια Αφρική το 2000, ενώ οι Γερμανοί ανέβηκαν στην κορυφή μέσα στην Βραζιλία και στη Ρωσία η Γαλλία πανηγύρισε τον δεύτερο παγκόσμιο τίτλο της.

Στα γήπεδα του Κατάρ, μετά το πρώτο Μουντιάλ σε δύο ηπείρους, την Ευρώπη και την Ασία, εκείνο του 2018 στη Ρωσία, στο πρώτο Μουντιάλ στη Μέση Ανατολή, το πρώτο σε μουσουλμανική χώρα, το οποίο μάλιστα -λόγω των υψηλών θερμοκρασιών στη χώρα- πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά χειμώνα, αλλά και το τελευταίο με 32 ομάδες, ο Λιονέλ Μέσι επιτέλους κατάφερε να κάενι πραγματικότητα το μεγάλο του όνειρο. Νίκησε, με την Αργεντινή τη Γαλλία του Κιλιάν Μπαπέ στα πέναλτι (4-2 ατα πέναλτι, 2-2 στα 90′, 3-3 στα 120′)και ανέβηκε στην κορυφή του κόσμου.

Τώρα τρεις χώρες, ΗΠΑ, Μεξικό και Καναδάς θα φιλοξενήσουν την κορυφαία γιορτή του ποδοσφαίρου, που θα έχει-για πρώτη φορά- 48 ομάδες. Ίσως και για τελευταία, αφού ήδη στο …τραπέζι υπάρχουν οι συζητήσεις για 64 ομάδες από το 2030 κιόλας.

Η διαδρομή

1930

ΟΥΡΟΥΓΟΥΑΗ/ΟΥΡΟΥΓΟΥΑΗ

Στις 18 Μάη 1929 αρχίζει να ξετυλίγεται η ιστορία των Μουντιάλ. Η FIFA πήρε την μεγάλη απόφαση να αναθέσει στην Ουρουγουάη το πρώτο παγκόσμιο πρωτάθλημα. Μία χώρα μικρή, φτωχή και «χτυπημένη» από το αμερικανικό κραχ, ίσως περισσότερο από κάθε άλλη χώρα της Νότιας Αμερικής. Ήταν όμως η χώρα με την πιο ισχυρή Εθνική ομάδα στον κόσμο. Πολλοί αρνήθηκαν να ταξιδέψουν, όμως ο Ζιλ Ριμέ ήθελε να κάνει το όνειρό του πραγματικότητα. Μετά 18 παιχνίδια η Ουρουγουάη γίνεται στο Μοντεβιδέο η πρώτη παγκόσμια πρωταθλήτρια.

Ουρουγουάη – Αργεντινή 4-2 (12′ Ντοράντο, 57′ Σέα, 68′ Ιριάρτε, 89′ Κάστο – 20′ Πέσελ, 37′

1934

ΙΤΑΛΙΑ/ΙΤΑΛΙΑ

Η φασιστική Ιταλία του Μουσολίνι είχε ανάγκη από προβολή, η Σουηδία απέσυρε την υποψηφιότητά της και έτσι η FIFA αποφασίζει να κάνει το χατίρι στον Ντούτσε που κηρύσσει την έναρξη. Απουσιάζει όμως η παγκόσμια πρωταθλήτρια, που μένει στο Μοντεβιδέο διαμαρτυρόμενη για εκείνα που έγιναν τέσσερα χρόνια πριν. Ο Μουσολίνι είχε φτιάξει νέα γήπεδα, μέσα μεταφοράς, δαπάνησε χρήματα και ήθελε φυσικά το τρόπαιο.

Ιταλία – Τσεχοσλοβακία 2-1 παράταση(81′ Ορσι, 95′ Σιάβιο-Πουτς 71′)

1938

ΓΑΛΛΙΑ/ΙΤΑΛΙΑ

Στον πόλεμο πέθαιναν καθημερινά εκατοντάδες άνθρωποι. Η Αυστρία δεν υπήρχε πια. Οι παίχτες της υποχρεώθηκαν να φορέσουν την φανέλα της ναζιστικής Γερμανίας. Πολλοί βέβαια προτίμησαν να μη αφήσουν τη Βιέννη, ενώ ο κορυφαίος όλων, Ματίς Σίντελαρ, συντετριμμένος από τον χαμό της αγαπημένης του, αυτοκτόνησε μέσα στο σπίτι του από υγραέριο. Όμως οι Γερμανοί απέτυχαν. Η Ιταλία, παίζοντας αυτή την φορά καλό ποδόσφαιρο επικράτησε των φοβερών Ούγγρων.

Ιταλία – Ουγγαρία 4-2 (6′ και 35′ Κολαούσι, 19′ και 82′ Πιόλα – 8′ Τίτκος, 70′ Σάροσι)

1950

ΒΡΑΖΙΛΙΑ/ΟΥΡΟΥΓΟΥΑΗ

Το μεγαλύτερο κάζο στην ιστορία του βραζιλιάνικου ποδοσφαίρου. Η χαρά γίνεται θάνατος. Στο περίφημο Μαρακανά του Ρίο Ντε Τζανέιρο, η Ουρουγουάη ταπεινώνει την Βραζιλία. Δεκάδες φίλαθλοι πέφτουν από τις πανύψηλες εξέδρες, ενώ σε όλα τα σημεία της χώρας ραδιοφωνικοί σταθμοί ανακοινώνουν αυτοκτονίες. Σύμφωνα με στοιχεία ξεπερνούν τις 300… Ένα Μουντιάλ με νέο σύστημα. Δίχως ημιτελικούς και τελικό, αλλά με πρωτάθλημα και βαθμολογία.

Ουρουγουάη – Βραζιλία 2-1 (66′ Σκιαφίνο, 79′ Γκίγκια – 47′ Φριάκα)

1954

ΕΛΒΕΤΙΑ/ΔΥΤΙΚΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Χωρίς απάντηση έμεινε το ερώτημα αν αυτή η Δ. Γερμανία άξιζε να πάρει το τρόπαιο από τον Πούσκας και την περίφημη παρέα του. Πάντως συχνά κάποιοι επαναλαμβάνουν ότι οι παίχτες του Χέρμπεργκερ έφτασαν στην τελική νίκη με χημική βοήθεια, μιας και μετά μία ανεξήγητη ασθένεια προσέβαλε τους Γερμανούς. Κάποιοι άλλοι επισημαίνουν την οικονομική βοήθεια που έστειλαν οι Γερμανοί για την ανασυγκρότηση της καταστραμμένης από τον πόλεμο Ουγγαρίας.

Δ. Γερμανία – Ουγγαρία 3-2 (10′ Μόρλοκ, 18′ και 84′ Ραν – 6′ Πούσκας, 8′ Τσίμπορ)

1958

ΣΟΥΗΔΙΑ/ΒΡΑΖΙΛΙΑ

Η πρώτη φορά της Βραζιλίας, η πρώτη παρουσία του Πελέ, πριν ακόμα συμπληρώσει τα 17 του χρόνια, η πρώτη και μοναδική μέχρι τώρα ομάδα που παίρνει το τρόπαιο σε διαφορετική ήπειρο. Πελέ, Ντιντί, Βαβά, Ζάγκαλο, Γκαρίντσα, αρκούν ίσως να πιστοποιήσουν το κορυφαίο σε ταλέντα Μουντιάλ.

Βραζιλία – Σουηδία 5-2 (9′ και 32′ Βαβά, 55′ και 90′ Πελέ, 68′ Ζαγκάλο – 3′ Λίντχολμ, 80′ Σίμονσον)

1962

ΧΙΛΗ/ΒΡΑΖΙΛΙΑ

Στην Χιλή του Αλιέντε με κεκτημένη ταχύτητα από το προηγούμενο Μουντιάλ, η Βραζιλία κατακτά και αυτό. Ένα μήνα πριν από την έναρξη των αγώνων, ο άνθρωπος που πήγε την Χιλή στο Μουντιάλ, Κάρλος Ντίτμπορν Πίντο, πέθανε σε ηλικία 38 ετών. Χαρακτηρίστηκε το Μουντιάλ της μεγάλης σφαγής, αφού περισσότεροι από είκοσι ποδοσφαιριστές εγκατέλειψαν τραυματισμένοι τα γήπεδα, πολλοί με βαριά κατάγματα.

Βραζιλία – Τσεχοσλοβακία 3-1 (17′ Αμαρίλντο, 69′ Ζίτο, 78′ Βαβά – 15′ Μάζοπουστ)

1966

ΑΓΓΛΙΑ/ΑΓΓΛΙΑ

Το ποδόσφαιρο επέστρεψε σπίτι του και οι Άγγλοι φρόντισαν να κρατήσουν το τρόπαιο για τέσσερα χρόνια κοντά τους. Στο μυθικό Ουέμπλει έσπασε παράδοση 32 ετών, που ήθελε την διοργανώτρια να μην κατακτά το τουρνουά. Στην παράταση του τελικού το γκολ του Χαρστ έμεινε στην ιστορία ως το «γκολ -φάντασμα», αφού ακόμα και τώρα δεν έχει ξεκαθαριστεί αν η μπάλα πέρασε την γραμμή της εστίας του Τιλκόφσκι.

Αγγλία – Δ. Γερμανία 4-2 (18′, 101′ και 120′ Χαρστ, 78′ Πίτερς – 12′ Χάλερ, 89′ Βέμπερ)

1970

ΜΕΞΙΚΟ/ΒΡΑΖΙΛΙΑ

Οι χορηγοί δεν άφησαν χρόνο στον Πελέ να προπονείται, αλλά τελικά πείστηκε να επιστρέψει στην Εθνική Βραζιλίας. Παίζοντας εκπληκτικό ποδόσφαιρο και σημειώνοντας έξι νίκες σε ισάριθμα παιχνίδια έφτασαν στο τρόπαιο. Την αποκάλεσαν «ομάδα του αιώνα» και μάλλον όχι άδικα, αφού βλέποντας απλά τον τελικό, θα διαπιστώσει κάποιος ότι η Ιταλία ήταν απλά η αντίπαλος.

Βραζιλία – Ιταλία 4-1 (18′ Πελέ, 66′ Γκέρσον, 71′ Ζαϊρζίνιο, 86′ Κάρλος Αλμπέρτο – 37′ Μπονισένια)

1974

ΓΕΡΜΑΝΙΑ/ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Στην θέση του Ζιλ Ριμέ περνάει το κύπελλο της FIFA. Φιλοτεχνείται από τον Ιταλό χρυσοχόο Σίλβιο Κατσανίγκα, είναι από χρυσάφι 18 καρατίων, ζυγίζει πέντε κιλά και αναπαριστά γυμνούς αθλητές που κρατούν τα χέρια τους υψωμένα στον ουρανό. Η αξία του τότε 7 εκατ. δρχ. Το κράτησε στα χέρια της πρώτη η Δυτική Γερμανία, αφού χρειάστηκε να υποτάξει τον «ιπτάμενο Ολλανδό» και την παρέα του.

Δ. Γερμανία – Ολλανδία 2-1 (25′ Μπράιτνερ, 43′ Μίλερ – 2′ Νέεσκενς)

1978

ΑΡΓΕΝΤΙΝΗ/ΑΡΓΕΝΤΙΝΗ

Ο Στρατηγός Βιντέλα ακουμπά στο συναίσθημα του υπερήφανου λαού της. «Στο Μουντιάλ θα παίξουμε 25 εκατ. Αργεντινοί», είπε καλώντας τον κόσμο να ταχθεί στον μεγάλο σκοπό. Δουλειά μέρα νύχτα, ξεχάστηκε η χούντα και η πείνα. Η Αργεντινή είχε χρεοκοπήσει από εξωτερικό δανεισμό που ξεπερνούσε τα 1,5 δις δραχμές. Οι παίχτες αποζημίωσαν τον λαό τους σηκώνοντας το τρόπαιο στον ουρανό του Μπουένος Άιρες, απέναντι στην Ολλανδία που έφτασε ξανά στον τελικό αλλά δεν τα κατάφερε.

Αργεντινή – Ολλανδία 3-1 (38′ και 105′ Κέμπες, 116′ Μπερτόνι – 82′ Νανίγκα)

1982

ΙΣΠΑΝΙΑ/ΙΤΑΛΙΑ

Αργά, αθόρυβα και αφού κοίμισε όλα τα φαβορί η Ιταλία έφτασε στη κατάκτηση του τρίτου τροπαίου, ισοφαρίζοντας το ρεκόρ της Βραζιλίας. Μία παγκόσμια πρωταθλήτρια που δεν είχαν πιστέψει οι φίλοι της, οι Ιταλοί δημοσιογράφοι, ακόμα ίσως και οι ίδιοι οι παίχτες της, έφτασε στον τίτλο αφήνοντας εκτός Βραζιλία και Αργεντινή και υποτάσσοντας στον τελικό την Δυτική Γερμανία.

Ιταλία – Δ. Γερμανία 3-1 ( 57′ Ρόσι, 69′ Ταρντέλι, 81′ Αλτομπέλι – 83′ Μπράιτνερ)

1986

ΜΕΞΙΚΟ/ΑΡΓΕΝΤΙΝΗ

Είναι το Μουντιάλ του Ντιέγκο Αρμάντο Μαραντόνα. Ποτέ πριν στο παρελθόν ένα Μουντιάλ, δεν ταυτίστηκε απόλυτα με ένα παίχτη. Όχι όμως άδικα, αφού ήταν εκείνος που οδήγησε μία χώρα στην ευτυχία. Έγινε και παρέμεινε σύμβολο. Δίχως άλλο ο κορυφαίος ποδοσφαιριστής που πάτησε το πόδι του στον πλανήτη γη.

Αργεντινή – Δ. Γερμανία 3-2 (23′ Μπράουν, 55′ Βαλντάνο, 83′ Μπουρουσάγκα – 74′ Ρουμενίγκε, 80′ Φέλερ)

1990

ΙΤΑΛΙΑ/ΔΥΤΙΚΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Μετά δύο συνεχής αποτυχημένους τελικούς επιτέλους η Δυτική Γερμανία έφτασε στο τρόπαιο. Έστω και από τα ένδεκα βήματα ο Μπρέμε με ένα αμφισβητούμενο πέναλτι έκανε τον Ντιέγκο να κλάψει. Μία διοργάνωση που συνεχίστηκε στις αίθουσες των ιταλικών δικαστηρίων. Κερδοσκοπίες, πολιτικοί και φουσκωμένοι προϋπολογισμοί για μία διοργάνωση που οι Ιταλοί πλήρωναν για πολλά χρόνια. Κι αυτό χωρίς να κερδίσουν το τρόπαιο, αφού ο Μαραντόνα τους πέταξε έξω στα ημιτελικά.

Γερμανία – Αργεντινή 1-0 (85′ Μπρέμε)
Κόκκινες: 65′ Μονζόν, 87′ Ντεζότι.

1994

ΗΠΑ/ΒΡΑΖΙΛΙΑ

Η Βραζιλία έφτασε για τέταρτη φορά στην ιστορία της στον παγκόσμιο θρόνο. Είναι το Μουντιάλ που βάφεται για πρώτη φορά με ελληνικά χρώματα. Φιλοξενείται σε μία χώρα που σχεδόν αγνοούσε το ποδόσφαιρο, οι αγώνες διεξάγονταν κάτω από ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες. Είναι το τελευταίο Μουντιάλ του Μαραντόνα που αποκλείεται και τιμωρείται για χρήση κοκαΐνης. Είναι όμως και το Μουντιάλ που πλήρωσε με την ζωή του ένα αυτογκόλ ο Κολομβιανός Αντρές Εσκομπάρ. Οι νικητές Βραζιλιάνοι αφιέρωσαν τον τίτλο στον συμπατριώτη τους αδικοχαμένο πιλότο της F.1 Αϊρτον Σένα.

Βραζιλία – Ιταλία 0-0 (3-2 πεν.)

1998

ΓΑΛΛΙΑ/ΓΑΛΛΙΑ

Χρειάστηκε να περάσουν είκοσι χρόνια για να πανηγυρίσει το τρόπαιο η διοργανώτρια χώρα. Ότι δεν είχε καταφέρει ο Πλατινί, το μπόρεσε ο Ζιντάν και η παρέα του. Η Γαλλία χρίσθηκε για πρώτη φορά στην ιστορία της παγκόσμια πρωταθλήτρια, παρουσιάζοντας μία γενιά ταλέντων, μία γενιά νικητών. Θα μπορούσε να είναι το Μουντιάλ του Ρονάλντο, αλλά τελικά ήταν μάλλον αρνητικό για το «Φαινόμενο». Χτυπημένος έντονα από στρες τις παραμονές του τελικού παραλίγο να χάσει το μεγάλο παιχνίδι. Η πρώτη σύνθεση τον είχε στον πάγκο, η δεύτερη στην ενδεκάδα. Έτσι κι αλλιώς ήταν απλά παρών, μία συμμετοχή που πολλοί λένε ότι υπαγορεύτηκε από την NIKE. Ήταν πάντως η πρώτη φορά που μία φιναλίστ δεν βγήκε για προθέρμανση πριν την σέντρα.

Γαλλία-Βραζιλία 3-0 (27′ και 46′ Ζιντάν, 90′ Πετί)

2002

ΙΑΠΩΝΙΑ-ΝΟΤΙΑ ΚΟΡΕΑ/ΒΡΑΖΙΛΙΑ

Για πρώτη φορά στην ιστορία το Παγκόσμιο Κύπελλο οργανώθηκε από δύο χώρες, δίνοντας έτσι επίσης για πρώτη φορά σε τρεις ομάδες (Νότια Κορέα και Ιαπωνία ως συνδιοργανώτριες και η κάτοχος Γαλλία) αυτόματα θέσεις στη διοργάνωση. Ήταν επίσης η πρώτη φορά που έγινε εκτός της Ευρώπης και της Αμερικής.

Γερμανία-Βραζιλία 0-2 (66΄,78΄Ρονάλντο)

2006

ΓΕΡΜΑΝΙΑ/ΙΤΑΛΙΑ

Ένα Μουντιάλ που οι φίλαθλοι θα θυμούνται για την αποβολή του Ζινεντίν Ζιντάν στον τελικό, όπου οι Ιταλοί κέρδισαν στα πέναλτι τους Γάλλους. Μία κόκκινη κάρτα, ως αποτέλεσμα της… επίθεσης με το κεφάλι του διάσημου Γάλλου στον Ιταλό αμυντικό Μάρκο Ματεράτσι

Ιταλία-Γαλλία 1-1 (17΄ Ματεράτσι-7΄ πέναλτι Ζιντάν) 5-3 στα πέναλτι

2010

ΝΟΤΙΑ ΑΦΡΙΚΗ/ΙΣΠΑΝΙΑ

Το Παγκόσμιο Κύπελλο 2010 διοργανώθηκε στη Νότια Αφρική. Αυτή ήταν η πρώτη φορά που μια χώρα της Αφρικανικής Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου διοργάνωσε Μουντιάλ, ενώ για πρώτη φορά στην ιστορία επίσης, τον τίτλο κατέκτησε η εθνική Ισπανίας νικώντας στην παράταση την Ολλανδία, σε έναν… ευρωπαϊκό τελικό. Ένας τίτλος που ήρθε για τους Ισπανούς μετά την κατάκτηση του Euro 2008. Οι Ολλανδοί έχασαν και τον τρίτο τελικό που συμμετείχαν, έπειτα από αυτούς του 1974 και του 1978, όταν και έχασαν από τις διοργανώτριες, Γερμανία και Αργεντινή, αντίστοιχα.

Ολλανδία-Ισπανία 0-1 στην παράταση (116΄ Ινιέστα)

2014

ΒΡΑΖΙΛΙΑ/ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Ήταν το 20ό Παγκόσμιο Κύπελλο, με νικήτρια την εθνική Γερμανίας για τέταρτη φορά στην ιστορία της. Ήταν η δεύτερη φορά που η Βραζιλία φιλοξενούσε το Μουντιάλ, έπειτα από το 1950 και η πρώτη στη Νότια Αμερική, μετά από αυτό της Αργεντινής το 1978.

Για πρώτη φορά σε ένα Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου, χρησιμοποιήθηκε τεχνολογία γραμμής τέρματος.

Γερμανία-Αργεντινή 1-0 στην παράταση (113΄ Γκέτσε)

2018

ΡΩΣΙΑ/ΓΑΛΛΙΑ

Στα γήπεδα της Ρωσίας, στο πρώτο Μουντιάλ σε δύο ηπείρους (Ευρώπη και Ασία), η Γαλλία κατέκτησε πανάξια το δεύτερο Παγκόσμιο Κύπελλο, επικρατώντας 4-2 της Κροατίας στο «Λουζνίκι» της Μόσχας. Ήταν-επίσης- το πρώτο Μουντιάλ, που χρησιμοποιήθηκε το VAR, με το οποίο μάλιστα καταλογίστηκε το πέναλτι του Γκριεζμάν στον τελικό.

Γαλλία-Κροατία 4-2 (18′ αυτογκόλ Μάντζουκιτς, 38′ πέναλτι Γκριεζμάν, 59′ Πογκμπά, 65′ Μπαπέ- 28′ Πέρισιτς, 69′ Μάντζουκιτς)

2022

ΚΑΤΑΡ/ΑΡΓΕΝΤΙΝΗ

Θεωρείται από πολλούς αναλυτές ως ο κορυφαίος ποδοσφαιρικός αγώνας όλων των εποχών Μια «προσωπική τιτανομαχία» ανάμεσα στον Λιονέλ Μέσι (2 γκολ) και τον Κιλιάν Εμπαπέ, ο οποίος πέτυχε ένα ιστορικό χατ-τρικ. Δράμα και θρίλερ για να έρθει η…δικαίωση του Λιονέλ Μέσι, χαρίζοντας στην Αργεντινή το 3ο της αστέρι [2].

Αργεντινή-Γαλλία 4-2 στα πέναλτι(2-2 στα 90′, 3-3 στα 120′): 23′ πεν., 108’Μέσι, 36′ Ντι Μαρία-80′ πεν., 81′, 118′ πεν. Μπαπέ).